Chất lượng không khí nửa đầu năm 2017: Những con số báo động!

 23:47 | Thứ ba, 12/09/2017  0
Chất lượng không khí nửa đầu năm 2017 tại TP.HCM và Hà Nội cho thấy, bụi PM2.5 vượt tiêu chuẩn 115 ngày và 139 ngày. Dân số hai thành phố này chiếm 18% dân số cả nước.

Đây là kết quả phân tích từ Báo cáo chất lượng không khí nửa đầu năm 2017, do Trung tâm Phát triển Sáng tạo Xanh (GreenID) vừa phát hành.

PM 10, PM 2,5 là các loại bụi mịn có đường kính nhỏ hơn hoặc bằng 2,5 và 10 micron. Bụi có kích thước càng nhỏ càng nguy hiểm.

Thông cáo của Cục Nghiên cứu ung thư quốc tế IARC (trực thuộc WHO) đã xếp loại khí thải từ động cơ diesel (gồm NOx, SOx, bụi lơ lửng, bụi mịn,...) đứng đầu trong các tác nhân sinh ung thư, tức là nhóm “chắc chắn gây ung thư” - đặc biệt là ung thư phổi (và ung thư bàng quang ở mức độ yếu hơn).

TP.HCM có xu hướng tăng ô nhiễm 

Chất lượng không khí ở Hà Nội nửa đầu năm 2017 vẫn ở mức đáng lo ngại với 139 ngày có nồng độ bụi PM 2.5 trung bình vượt quá tiêu chuẩn quốc tế. 

Nồng độ PM2.5 trung bình là 42,57 μg/ m3 (vượt gần 2 lần so với quy chuẩn của WHO), trong đó chỉ số PM2.5 cao nhất là vượt gấp hơn 5 lần so với tiêu chuẩn của WHO. 

Chỉ số chất lượng không khí AQI trung bình là 105,6 (không tốt cho nhóm nhạy cảm).

Tuy nhiên, so với cùng kỳ năm ngoái (nửa đầu 2016), chất lượng không khí Hà Nội đã có sự cải thiện nhẹ.

Khẩu trang chỉ chận được bụi thô, trong khi theo Cơ quan Bảo vệ môi sinh Mỹ (EPA), khoảng cách phát tán của bụi mịn PM10 là khoảng 10km, còn với PM2,5 thì lên tới hàng ngàn cây số, xuyên biên giới. Ảnh TL

Phân tích những thời điểm ô nhiễm cao ở Hà Nội cho thấy: Phát thải từ các cụm công nghiệp và các nhà máy nhiệt điện ở phía đông Hà Nội là nguyên nhân chính cho sự gia tăng phát thải ở khu vực. 

Đối với những thời điểm ô nhiễm cao ở Hà Nội trong nửa đầu 2017, khối không khí chủ yếu đến từ Trung Quốc (từ đất liền hoặc từ biển) bị ô nhiễm ở mức trung bình. Trong thời kì đỉnh điểm ô nhiễm, Hà Nội chịu ảnh hưởng bởi khối không khí đến từ Hải Phòng. Điều này chỉ ra rằng các nguồn ô nhiễm nội địa giữ vai trò chủ đạo chi phối gây ra những thời kỳ ô nhiễm không khí cao điểm.

Chất lượng không khí tại TP.HCM vẫn tốt hơn so với ở Hà Nội với 115 ngày có nồng độ bụi PM 2.5 trung bình vượt quá tiêu chuẩn quốc tế.  

Nồng độ bụi PM 2.5 trung bình ở TPHCM đạt 29,96 μg/m3 (tiêu chuẩn WHO 25 μg/m3), trong đó chỉ số PM2.5 cao nhất là vượt gấp hơn 5 lần so với tiêu chuẩn của WHO

Tuy nhiên, ô nhiễm không khí TP.HCM có xu hướng gia tăng so với cùng kì năm ngoái.

Phân tích các giai đoạn ô nhiễm không khí mức cao tại TP.HCM cho thấy, TP.HCM là điểm phát thải lớn nhất trong khu vực với lượng lớn các phương tiện giao thông, các nhà máy điện hóa thạch và các khu công nghiệp. 

Đồng thời, TP.HCM có biểu đồ hàng ngày rất rõ ràng với thời điểm ô nhiễm đỉnh điểm luôn diễn ra vào buổi sáng, do cả giờ giao thông cao điểm và các điều kiện khí tượng.

Phát thải nhiệt điện than có thể đi xa hàng trăm km

Điểm mới, năm nay, một số tỉnh thành như Hải Phòng, Hà Nam, Thái Bình và Sóc Trăng cũng được lắp đặt lắp đặt các thiết bị giám sát chất lượng không khí. Tuy đây là loại thiết bị đo nhanh, tính chính xác của dữ liệu không cao, nhưng vẫn có thể sử dụng để cảnh báo và nâng cao nhận thức cho người dân. 

Kết quả cho thấy nồng độ PM2.5 tại Hà Nam và Thái Bình có vượt tiêu chuẩn so với WHO. 

Nhóm phân tích cũng cho rằng, phát thải từ các nhà máy nhiệt điện than có thể di chuyển hàng trăm km ra các khu vực xung quanh, và kết quả của thiết bị đo đặt tại Hải Phòng cho thấy, khu vực này không có dấu hiệu bị ô nhiễm. Lượng khí thải này là rất lớn, lên tới hàng nghìn m3/phút và có khả năng phát tán đi xa hàng trăm km đến các khu vực đô thị xung quanh, đặc biệt là các đô thị nằm trên hướng gió chính từ ống khói nhà máy. 

GreenID theo dõi dữ liệu quan trắc từ Trung tâm Quan Trắc Môi trường1 và 10 trạm của Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội. Tuy nhiên, tính đến hiện tại, các nguồn trên không cung cấp dữ liệu quan trắc lịch sử theo giờ. Vì vậy, nghiên cứu này chủ yếu dựa trên dữ liệu thu thập từ Đại sứ Quán Mỹ ở Hà Nội và Lãnh sự Quán Mỹ ở TP.HCM. Nồng độ bụi PM2.5 và chỉ số AQI được đo đạc theo giờ ở tại 2 vị trí trên, dữ liệu lịch sử cũng được công khai. 

Được biết, Bộ Tài nguyên và Môi trường(TNMT)  thực hiện đo lường các chất ô nhiễm chính tại các trạm quan trắc ở 3 thành phố lớn gồm Hà Nội, Đà Nẵng, Khánh Hòa. 

Từ tháng 1.2017, UBND thành phố Hà Nội cũng đã công khai dữ liệu từ 10 trạm quan trắc trong thành phố. 

Các dữ liệu được công khai và có thể truy cập trực tuyến. 

Tuy nhiên, tính đến thời điểm hiện tại, cả Bộ TNMT và UBND thành phố Hà Nội đều không cung cấp dữ liệu lịch sử quan trắc theo giờ có thể tải về trực tuyến.

Tại TP.HCM, thành phố đã có kế hoạch công khai thông tin quan trắc chất lượng nước và không khí cho người dân tại 48 bảng giao thông.

Lê Quỳnh

 

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm
*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.