Tình chết nuôi người sống

 07:06 | Thứ tư, 05/04/2017  0
Có hai người phụ nữ miệt mài kiếm sống bên hồ Sương Mai, Đà Lạt. Chỗ họ bám lấy là phần mộ của một cặp đôi chết từ quá sáu mươi năm trước. Có khách đến là họ thay nhau mời du khách vô ngắm nhìn phần mộ “Mệnh chung”.

Khi gọi đây là “Đồi thông hai mộ” hẳn phải chấp nhận làm tổn thương đến bao mộ phần nằm chung xung quanh, vì số phận nào cũng bình đẳng ở dương gian, khi có cả một nghĩa địa ở nơi này. Hàng ngày hai phụ nữ lau chùi phần mộ liền lạc được gọi “mệnh chung” của cặp đôi xấu số, lau chùi kỹ đến độ bụi cũng không kịp đậu lại lâu, trong khi quanh đấy rất nhiều ngôi mộ nữa bị để mặc cho cỏ bụi, hoang tàn. Họ còn trồng hoa lên khu mộ đôi và hàng ngày luôn sắm hai bình hoa tươi để cạnh hai tấm bia. Mỗi tấm bia, một người trong họ tự kẻ chữ lên đó, nét nghệch ngoạc, không giống bất cứ bia mộ nào trên đời và không tuân thủ quy chuẩn nào về bia mộ. Phần mộ còn được lát gạch phía trước cho tươm tất và du khách dễ chiêm vọng, vái lạy. Nói chung họ xem mình như chủ nhân phần mộ đôi này.

* * *

Hồ Than Thở nổi tiếng nhờ hai phần mộ này, càng nổi tiếng nhờ bài hát Đồi thông hai mộ của một nhạc sĩ phương xa. Cái được của nghệ thuật là làm thơ mộng hóa, tử tế hóa mọi thứ, nhưng cái tội của nó là làm người ta hiểu sai lạc tất cả, nhất là đám đông ở xa nông nổi và hay hùa theo mọi thứ liên quan đến bài hát đó.

Hai phụ nữ này không quen biết hay là thân thích của nhau, họ gặp nhau bên khu mộ khi tìm đến đây kiếm sống. Dân tình quanh hồ Sương Mai xưa mà nay định danh thành hồ Than Thở chỉ biết một người bị chồng bỏ, từ dưới huyện Lâm Hà lên, còn người kia là dân nghèo ngoại ô ở khu dân cư Nam Hồ nơi ngọn đồi tít bên kia hồ lội sang. Một chị hàng ngày cuốc bộ đến đây, chị kia thì thường dắt theo chiếc xe đạp cọc cạch, đi từ khu có dãy nhà trọ ở gần Học viện Lục quân Đà Lạt (trước 1975 gọi là Trường Võ bị Quốc gia Đà Lạt). Nghĩa là họ không có đất đai, vườn rau, nghề nghiệp, một gia đình đủ đầy hạnh phúc...

Công việc lau dọn đôi mộ “mệnh chung” hàng ngày của người này.... 

Phần đất có khu mộ đôi này nằm hoàn toàn tách biệt, lẻ loi so với lối chính du khách vào tham quan khu du lịch hồ Than Thở, dù phần đất này cũng được giao chung cho một dự án du lịch. Nghĩa là đơn vị quản lý cánh rừng không trao cho họ quyền chăm sóc phần mộ chung đó, thậm chí còn có biển cảnh báo du khách tránh xa những trường hợp hoạt động chui như hai phụ nữ này. Mà sự thật, họ bị xua đuổi nhiều lần rồi, vì việc kiếm sống của họ ảnh hưởng đến hình ảnh đơn vị du lịch này.

Hai người họ lặng lẽ, bí ẩn bên khu mộ. Ngày nắng thấy họ lẻ loi, chói bóng giữa mênh mông thông và mồ mả. Những ngày phố núi sa mù, mưa lâm râm, nhất là khi chiều tà, nhìn buồn gì đâu, não nề hoang lạnh. “Một chiều rừng, gió lộng một chiều rừng, nhớ chuyện bên đồi thông/... Nàng thơ thẩn... chẳng cần trang điểm, để phai úa đến tàn cả hương sắc...” (*). Họ thui thủi kiếm ăn. Mà nghĩ ra được cách kiếm ăn kiểu này cũng thật khác thường.

Họ kiếm sống bằng cách, khi có ai bước vào cánh rừng buồn này họ sẽ giới thiệu huyên thuyên về cuộc tình của cặp đôi đoản mệnh, kể lai lịch của phần mộ mệnh chung. Họ học thuộc làu như trẻ thơ qua lai lịch cóp nhặt đâu đó, và một ngàn lần vẫn kể đúng chừng ấy chữ, không thừa không thiếu. Nhiều đoàn du khách nghe say sưa. Nhưng cũng lắm đoàn cười lộn ruột trước cách đọc như nhập đồng. Và họ còn bán nhang, bán những gói trà atisô, mứt dâu đặc sản Đà Lạt. Có khi khách không mua gì mà cho họ chút tiền trả công thuyết minh. Tám giờ rưỡi sáng hàng ngày họ có mặt, và rời khỏi đây độ bốn rưỡi chiều. Họ gói theo cơm để ăn, và nghỉ trưa bên cạnh khu mộ, trong mấy chiếc ghế salon thủng nát ai đó mang ra vứt bỏ ở đồi thông này.

* * *

Dưới bóng mưu sinh của họ là một cuộc tình đẹp trong quá khứ ở Đà Lạt. Đó là cuộc tình của cô gái tên Thảo và chàng trai Nam bộ tên Tâm. Thảo là giáo viên trường nữ trung học Bùi Thị Xuân ở Đà Lạt, và Tâm là học viên sĩ quan trường võ bị sang cả. Lúc yêu nhau họ hay đưa nhau đi chơi ở hồ Sương Mai và hẹn ước sẽ cưới nhau. Nhưng sau đó Tâm vì gia đình ép uổng phải về cưới cô gái khác ở quê nhà. Thảo tự tử bên hồ Sương Mai vì nghĩ người yêu bội ước. Tâm không yêu người vợ ba mẹ cưới cho, vì lòng anh chỉ có mỗi Thảo. Sau khi Thảo tự tử, Tâm quay lại Đà Lạt và ra bên mộ người yêu ước nguyện: “Nếu không chung được một mái nhà thì chết nhất định chung một nấm mồ!”. Sau đấy Tâm lao mình vào cuộc chiến nhằm cho nhanh phai phôi nỗi niềm riêng, và lúc trọng thương sắp chết anh bày tỏ với đồng đội cho mình được nằm bên cạnh người yêu ở hồ Sương Mai. Đó là cuộc tình giàu thi ca và lịch sử. Hồ Sương Mai đã được đổi tên thành hồ “Than Thở” từ sau cái chết trong cùng một năm của đôi thanh xuân. Cũng từ cái chết của họ, nhạc sĩ Hồng Vân viết nên bài hát có tiết điệu dễ đi vào lòng người, boléro, tên Đồi thông hai mộ. Ông nhạc sĩ xa lạ đó rồi cũng đi vào mờ mịt, nhưng bài hát kia còn mãi trên dương gian. Nay khu mộ đôi dưới kia chỉ còn tro xác Thảo chứ hài cốt Tâm thì sau 1975 gia đình anh ở Vĩnh Long đã lên bốc đưa về bản quán. Nghĩa là nơi đây giờ chỉ là phần mộ thật sự của Thảo, còn phía bên Tâm là vỏ rỗng.

Và cuộc mưu sinh của người kia...

Nghe nói người trẻ miền Bắc ngày nay cũng thích bài hát kia. Chỉ những người bất thiện mới không rung động trước bất cứ cái chết hay cuộc tình nhiệt tâm bi ai nào.

* * *

Cuộc tình của đôi nam nữ thuở nào đã cho họ, hai người phụ nữ nghèo chút cơm áo. Mỗi ngày họ kiếm được từ 30.000 đến 250.000 đồng tiền bán nhang, bán atisô, và tiền thưởng cho việc thuyết minh quái gở của mình. Không biết có phải do cái nghèo của họ quá dày, hay hương hồn nổi trôi của đôi nam nữ mà nét mặt họ bao giờ cũng trông não nùng lắm. Chưa khi nào tôi thấy họ cười. Họ làm “hướng dẫn viên” cho một khu mộ mà cứ như kẻ “ăn trộm” một cuộc tình. Có thể họ mặc cảm khi biến một nấm mồ thành nơi mưu sinh.

Lâu lâu tôi lại ghé thăm, hỏi họ cho vui, rằng đã thuộc bài hát Đồi thông hai mộ chưa? Họ vẫn thành thật “Chưa thuộc!”, hoặc “Chỉ nghe nói có một bài hát như thế chứ không biết đến nó, không hát bao giờ!”. Tôi bảo họ sao không lên mạng tìm hát cho thuộc đi, để khi du khách bảo hát về nó thì còn hát được. Họ bảo họ không biết hát.

Không phải ai sinh ra trên đời cũng biết hát. Và không phải cái chết nào cũng thành bài ca. Không phải nấm mộ nào cũng được người đời chú ý.

Hai phụ nữ đang hàng ngày “PR” cho một cuộc tình tro bụi, và quảng cáo một sản phẩm bên lề của du lịch Đà Lạt, không biết họ có cảm ơn bài hát kia, ông nhạc sĩ tạo ra bài hát, và hai cái chết vì tình, hay hương hồn của đôi nam nữ sống đẹp và tình yêu huyền mỹ đó không? Tha nhân thôi cố hiểu cho họ kiếm chút cơm áo mỗi ngày, để đi nốt kiếp người. Và những hương hồn ngụ trong bao phần mộ sầu xung quanh cũng đừng hờn trách hai phụ nữ hơn 20 năm qua vì cuộc mưu sinh mà chỉ lo chăm sóc phần mộ đôi. Bởi “Đời hợp tan như mây kia gặp gió...” (*).

Bài và ảnh Nguyễn Hàng Tình

____________________

(*) Ca từ Đồi thông hai mộ

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm
bài viết cùng chuyên mục
Xem nhiều nhất
*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.