Truyền thông của Chính phủ kiến tạo niềm tin

 16:51 | Thứ hai, 16/10/2017  0
Trong một khoảng thời gian tương đối ngắn từ tháng 6.2017 đến nay, một số biến cố liên tục xảy ra có tác động đến sự quan tâm của công luận toàn quốc. Những biến cố này được công luận đánh giá là nghiêm trọng và phản ánh năng lực và trách nhiệm của các bộ và chính quyền cấp tỉnh.

Vụ dự kiến đổ “vật chất” xuống vùng biển gần khu bảo tồn Hòn Cau liên quan đến Bộ Tài Nguyên và Môi trường, Bộ Công Thương và chính quyền tỉnh Bình Thuận vào đầu tháng 6.

Vụ phản ứng của tài xế đối với trạm BOT Cai Lậy liên quan đến Bộ Giao thông Vận tải và chính quyền tỉnh Tiền Giang vào đầu tháng 8.

Cuối tháng 8 thì có vụ đề xuất tăng thuế VAT lên một số mặt hàng liên quan Bộ Tài chính, và vụ xét xử Công ty VN Pharma liên quan đến Bộ Y tế và Tòa án.

Điểm chung của những vụ việc nói trên là các phát ngôn của đại diện các bộ hoặc chính quyền địa phương tạo thêm bất an và nghi ngờ trong công chúng. Khi biến cố diễn ra dồn dập trong một thời gian ngắn và phát ngôn của những người đứng đầu các bộ hoặc chính quyền cấp tỉnh không được công luận đánh giá cao thì người dân mong đợi một vai trò rõ ràng hơn của người đứng đầu chính phủ kiến tạo.

Từ khi Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đưa ra hình ảnh một chính phủ kiến tạo trong năm 2016, Chính phủ đã gây ấn tượng với doanh nghiệp, và có tác động tích cực đến thái độ của doanh nghiệp trong và ngoài nước. Việc tổ chức các buổi gặp gỡ hiệp hội doanh nghiệp theo định kỳ của Chính phủ cho phép doanh nghiệp được phản ánh vấn đề họ gặp phải và lắng nghe ý kiến từ những người quản lý cao nhất của Chính phủ.

Những cuộc gặp gỡ của Thủ tướng với doanh nghiệp trong nước và ở nước ngoài củng cố niềm tin của giới kinh doanh là họ được lắng nghe, những than phiền và ưu tư chính đáng của họ được quan tâm. Thông điệp xuyên suốt về một chính phủ kiến tạo được đưa ra từ lời nói của Thủ tướng đến các hành động mà Chính phủ thực hiện đối với doanh nghiệp.

Một trong những sự kiến tạo thành công là niềm tin vào Chính phủ để doanh nghiệp có thể tiếp tục đầu tư phát triển sản xuất.

Đại diện doanh nghiệp tiếp xúc với Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc. Ảnh: NBCL

Tuy nhiên, người dân không khỏi băn khoăn về hình ảnh của một chính phủ kiến tạo và nhất là kiến tạo niềm tin khi họ xem xét những vấn đề môi trường, y tế, giao thông, và đời sống. Nhất là khi họ liên hệ đến các phát ngôn của những người đứng đầu các bộ hoặc chính quyền địa phương liên quan trong những sự vụ cụ thể được nêu ở trên. Khi người dân phải phản ứng mạnh mẽ và giận dữ để có được một kết quả hay phản hồi thỏa đáng từ Chính phủ và điều này được lặp đi lặp lại thì khó có thể nói Chính phủ kiến tạo niềm tin nơi công chúng một cách thành công.

Những phản ứng mạnh mẽ và giận dữ tạo ra một thứ năng lượng tiêu cực trong chính trị vì nó khuếch đại những bức xúc và những cảm giác tiêu cực đối với Chính phủ. Nó gây xói mòn niềm tin rằng có một lực lượng lãnh đạo có năng lực đang lãnh đạo quốc gia. Nó khuyến khích tâm lý “ai lớn tiếng thì người đó đúng” trong dân chúng, thay vì tất cả mọi người có quyền lợi liên quan đều được lắng nghe. Và nó khuyến khích quan chức có thái độ hoặc có chiến lược điều khiển đám đông (manipulation) để dân chúng chạy theo những vấn đề do cảm xúc của họ dẫn dắt, thay vì quan tâm đến một số vấn đề khác có thể quan trọng hơn.

Chính phủ cần tạo ra một cơ chế tốt hơn để tạo ra một nền chính trị tích cực thông qua sự tham gia của người dân sớm hơn theo đúng tinh thần “dân biết dân bàn”.

Rõ ràng, Chính phủ không thể kiến tạo niềm tin nếu chỉ hành động theo sau phản ứng mạnh mẽ của công chúng như đã xảy ra đối với vấn đề xả thải ra môi trường hay thu phí giao thông. Chính phủ không thể kiến tạo niềm tin trong công chúng khi đưa ra một lộ trình tăng thuế không kèm các cam kết và trách nhiệm tinh giản biên chế, trong khi đó là điều được công nhận là gánh nặng ngân sách từ rất lâu. Chính phủ cần tạo ra một cơ chế tốt hơn để tạo ra một nền chính trị tích cực thông qua sự tham gia của người dân sớm hơn theo đúng tinh thần “dân biết dân bàn”. Chính phủ cũng phải có phản ứng phù hợp sớm hơn trước khi có những phản ứng tiêu cực mạnh mẽ của công luận. Những phát ngôn riêng lẻ của những người đứng đầu các bộ trong những biến cố về môi trường, phí BOT, hay gần đây là việc tăng thuế VAT chủ yếu nhằm bảo vệ tính đúng đắn của họ và trong một số trường hợp đá trái bóng trách nhiệm cho bộ khác hoặc chính quyền địa phương.

Do đó, những phát ngôn chỉ làm cho người dân có cảm giác Chính phủ là một đội bóng đang có vấn đề nhưng mỗi cầu thủ đều đang có quyền phát ngôn và tận dụng triệt để quyền này cho cá nhân. Dĩ nhiên trong trường hợp các cầu thủ của đội bóng bị dính chàm thì việc từng bộ hay chính quyền địa phương phản ứng chậm chạp, chiếu lệ là dễ hiểu. Nhưng đó lại là lúc cần người đứng đầu kịp thời nhận ra vấn đề để phản ứng kịp thời.

Việt Nam nằm ở vùng trũng về thiên tai, có một dân số đang già đi nhanh chóng trước khi giàu, gặp nhiều nguy cơ do biến đổi khí hậu và phải thường xuyên đương đầu với thế lực ngoại bang đe dọa sự toàn vẹn lãnh thổ. Tương lai đối với người Việt không phải toàn sắc hồng. Chính vì vậy người dân cần thấy vai trò dẫn dắt lãnh đạo quốc gia để vượt qua khó khăn và vượt qua ám ảnh của những khó khăn phía trước.

Điều đó cũng chính đáng như fan hâm mộ kỳ vọng được huấn luyện viên đội bóng cho biết tình trạng các cầu thủ ra làm sao và những khó khăn nào đang ở phía trước. Trong trường hợp này, ngoài tính minh bạch liêm chính và sự chịu trách nhiệm trong các chính sách và quyết định ở từng bộ và chính quyền địa phương, người dân cũng mong muốn thấy có truyền thông và đối thoại nhất định của người đứng đầu Chính phủ trong những vấn đề liên quan.

Với truyền thông phù hợp và hướng đến kiến tạo niềm tin, Chính phủ sẽ đưa khó khăn ở một bên chiến tuyến, còn Chính phủ và người dân ở bên còn lại. Giống như doanh nghiệp, người dân cần có niềm tin vào Chính phủ để họ tiếp tục đầu tư vào tương lai. 

TS. Nguyễn Lưu Bảo Đoan  - Trung tâm Môi trường cho Phát triển (EfD) - Đại học Kinh tế TP.HCM


 

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm
*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.