Khi bộ máy hành chính là điểm nghẽn phát triển

27/06/2017 - 10:21 AM
Quan sát những phiên chất vấn của Quốc hội tại kỳ họp thứ 3 khóa 14 có thể nhận thấy giữa những câu hỏi và câu trả lời là các cuộc tranh luận sôi nổi. Và, gần như không có vấn đề nào nêu ra lại được dễ dàng cho qua. Đằng sau mỗi vấn đề gây bức xúc của cử tri đều có bóng dáng của nguyên nhân chủ quan: năng lực hạn chế của bộ máy nhà nước, của đội ngũ cán bộ, công chức.

Trong báo cáo gửi đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch đã “nhận trách nhiệm của người đứng đầu” bởi ba hạn chế cơ bản của lĩnh vực quản lý hoạt động văn hóa, đều xoay quanh năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức, đó là tư duy quản lý lạc hậu, nặng về cấp phép theo kiểu xin - cho, không kịp thời nắm bắt các văn bản của pháp luật...

Lý giải nghịch lý “Chúng ta có tiền mà không tiêu hết được”- giải ngân vốn đầu tư công chậm trễ, Phó thủ tướng Vương Đình Huệ cũng nhìn nhận “trách nhiệm này thuộc về Chính phủ”. Theo ông, có cả nguyên nhân khách quan và chủ quan, “nhưng nguyên nhân chủ quan là quan trọng và chủ yếu nhất”. Giải pháp xử lý nghiêm các cán bộ tham mưu làm chậm trễ quá trình phân bổ, giải ngân, gây ra tiêu cực trong đầu tư công... một lần nữa được đưa ra.

Ảnh manh tính minh họa. Nguồn: Internet

Diễn biến trên nghị trường vừa rồi là những ví dụ minh họa rõ nét cho sự khẳng định trong kết quả nghiên cứu vừa mới công bố của Ban Kinh tế Trung ương Đảng:“Bộ máy hành chính hiện đang là một trong những điểm nghẽn đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam”.

Nhìn rộng ra, bức tranh bộ máy hành chính của nước ta đang như thế nào và... gây nghẽn tới mức nào?

Nước ta đang có tới gần ba triệu công chức, viên chức hưởng lương ngân sách nhà nước, tương đương tỷ lệ 30,47 công chức/1.000 dân (2015). Bộ máy đồ sộ này khiến cho chi thường xuyên chiếm tỷ trọng lớn trong chi ngân sách (theo số liệu của Bộ Tài chính, trong năm tháng đầu năm nay, chiếm tới... gần 74,6%). Điều này không chỉ khiến chúng ta thiếu trầm trọng nguồn lực để chi cho đầu tư phát triển (thậm chí còn phải đi vay để chi thường xuyên- một điều trái với tinh thần Luật Ngân sách nhà nước), mà còn tạo ra hình ảnh xấu cho chất lượng bộ máy công quyền.

Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc, khi còn là Phó thủ tướng từng đưa ra nhận xét:“Trong bộ máy có tới 30% số công chức không có cũng được, bởi họ làm việc theo kiểu sáng cắp ô đi, tối cắp về”. Lãng phí ngân sách lương bổng đã đành, doanh nghiệp và người dân còn thường xuyên phải “tham gia” vào vấn nạn chi thêm “dưới gầm bàn”cho công chức để “bôi trơn”. Đó thực chất là những khoản hối lộ (Điều tra doanh nghiệp 2015 của Ngân hàng Thế giới cho thấy trên 57% số doanh nghiệp phải tặng quà để có hợp đồng với các cơ quan của Chính phủ và trên 90% doanh nghiệp phải tặng quà cho cán bộ để giải quyết công việc).

Tác động “gây nghẽn” của bộ máy hành chính không chỉ ở số tiền khổng lồ chi lương, mà còn đặt gánh nặng “lậu” lên vai doanh nghiệp, người dân, khiến nguồn lực xã hội hao tổn. Bộ máy hành chính kém hiệu quả cũng chính là nguyên nhân tạo ra biết bao nghịch lý về lãng phí trong đầu tư công, khiến thâm hụt ngân sách, nợ công tăng cao...

Năng lực bộ máy hành chính nhà nước là bài toán tổng thể, cần không ít thời gian để giải. Nhưng xử lý trách nhiệm của các cơ quan, cá nhân vi phạm cụ thể, như trong việc chậm giải ngân vốn đầu tư công, gây lãng phí và cản trở tăng trưởng phải là bước khởi đầu, để làm gương, bao gồm trách nhiệm chính trị, hành chính và thậm chí cả hình sự.

Thời gian qua, dư luận đã chờ đợi và đã thất vọng với kiểu kéo dài việc xử lý tình trạng “cả họ làm quan” hay bổ nhiệm thừa thứ trưởng, phó giám đốc sở. Còn nhớ, trả lời chất vấn đại biểu Quốc hội trong kỳ họp cuối năm ngoái, Bộ trưởng Bộ Nội vụ khẳng định “Phải rút lại quyết định “bổ nhiệm người nhà” không đúng tiêu chuẩn”, nhưng thử hỏi đến nay việc này được tiến hành tới đâu? Nếu ngay đến những việc thuộc diện hẹp như thế mà bộ máy hành chính nhà nước không tự xử lý được, thì chẳng có gì là khó hiểu khi mục tiêu giảm biên chế nhà nước trên diện rộng năm nào cũng không hoàn thành. Đó cũng chính là lý do khiến bộ máy không thu hút được người tài, bởi “người nhà” đã choán chỗ.

Về lâu dài, để nâng cao năng lực của cán bộ, công chức, cần cập nhật quy chuẩn tuyển dụng đi đôi với xây dựng hệ thống đánh giá và xử lý chính xác chất lượng công việc của cán bộ, công chức. Theo đó, không chỉ dựa vào các báo cáo hành chính, mà còn dựa vào đánh giá độc lập của người dân, doanh nghiệp... Quá trình này cần song hành với quá trình giảm biên chế và tăng thu nhập cho cán bộ, công chức.

Thuận Truyền

» Quốc hội thảo luận: 'Đừng vì tăng trưởng tức thì mà không chú ý đến tương lai dân tộc'

» Cho cán bộ nghỉ bớt trong hai năm thì đủ tiền đền bù mặt bằng sân bay Long Thành

» Để không còn “cả họ làm quan, vẫn đúng quy trình”

» 'Bổ nhiệm cán bộ kiểu cả nhà làm quan, không có cửa cho người tài'

» Bổ nhiệm cán bộ là người nhà gây bức xúc trong dư luận

» Để không còn “cả họ làm quan, vẫn đúng quy trình”

» Công khai 9 địa phương, đơn vị có tình trạng 'cả nhà làm quan'

» Thủ tướng: 'Làm quản lý là công bộc, không phải là gánh nặng của dân'

» Phó thủ tướng yêu cầu sớm xóa bổ nhiệm người nhà

» Bổ nhiệm cán bộ 'siêu tốc' và 'luân chuyển theo đường tiểu ngạch'

» Báo cáo Thủ tướng việc “bổ nhiệm người nhà” ở 9 địa phương

» Chưa làm việc ngày nào vẫn lên chức vụ phó

» Vụ phó 26 tuổi Vũ Minh Hoàng là ai?

Viết phản hồi
(*)
(*)
Nội dung
CÁC TIN KHÁC