Môi trường và tính bền vững cho ngành thời trang

 22:48 | Thứ bảy, 28/11/2020  0
Khi ý thức về thời trang bền vững ngày càng được nâng cao, thì việc tìm hiểu chi tiết thông tin và đòi hỏi nguồn thông tin minh bạch là hoàn toàn cần thiết. Trong thời gian tới, các thương hiệu thời trang nên cẩn trọng hơn khi đưa ra thông tin về nguồn gốc các sản phẩm cũng như nguồn nguyên liệu của mình.

Vấn đề của ngành công nghiệp thời trang

Khi những người mua sắm bước vào cửa hàng hàng đầu của H&M ở trung tâm London vào mùa hè năm 2019, điều đầu tiên họ sẽ thấy là một chiếc váy màu xanh dương đậm, đầy hoa phía trước và trung tâm nhưng được bán với giá chỉ 4 bảng Anh (hoặc 4,8 USD). Chiếc váy không chỉ nổi bật với giá thấp mà còn có một nhãn màu xanh lá cây với từ “Conscious” (“Ý Thức”).

H&M trưng bày những chiếc váy từ bộ sưu tập độc quyền 2018 của Conscious. Nhà bán lẻ muốn được coi là một nhà vô địch về khí hậu – nhưng sứ mệnh bền vững đó đang mâu thuẫn trực tiếp với mô hình kinh doanh thời trang nhanh của mình.

Xa hơn nữa bên trong cửa hàng là những thùng chứa quần áo tái chế bên cạnh một bộ sưu tập áo phông sọc và váy. Cảnh tượng này không phải là hiếm trong 4.473 cửa hàng của H&M trên toàn thế giới. Đó là bởi vì công ty muốn được coi là một nhà bảo vệ môi trường. Đế chế quần áo Thụy Điển điều hành một loạt các chương trình bền vững, khuyến khích khách hàng mang lại quần áo không mong muốn để tái sử dụng. Thương hiệu  công bố báo cáo bền vững hàng năm kể từ năm 2002 và ra mắt “Conscious Collection” (bộ sưu tập ý thức) đầu tiên sử dụng bông hữu cơ và vật liệu tái chế vào năm 2010.

Gần đây, H&M đã công bố kế hoạch sản xuất tất cả quần áo từ vật liệu tái chế hoặc nguyên liệu có nguồn gốc bền vững vào năm 2030. Họ cũng đã thành lập hàng loạt trạm thu nhận quần áo cũ để tái chế và thử nghiệm dịch vụ cho thuê quần áo ở Stockholm. Giống như các đối thủ thời trang nhanh khác, mô hình kinh doanh cốt lõi của H&M được thúc đẩy bởi giá thấp, tiêu thụ nhanh và xu hướng thay đổi nhanh – tất cả yếu tố đều mâu thuẫn trực tiếp với sứ mệnh bền vững của mình.

Hàng may mặc Pinatex với nhãn hiệu CONSCIOUS của H&M.

Theo báo cáo của Ellen MacArthur Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận hàng đầu hoạt động để cải thiện hồ sơ bền vững của ngành công nghiệp này, ngành công nghiệp thời trang toàn cầu tạo ra một lượng rác thải khổng lồ – một xe tải rác đầy quần áo bị đốt cháy hoặc gửi đến bãi rác mỗi giây. Khi một chiếc áo có giá 5 USD, nó nhanh chóng được coi là dùng một lần. Theo một nghiên cứu về thói quen của người tiêu dùng, chúng ta có nhiều khả năng loại bỏ quần áo sản xuất hàng loạt rẻ hơn so với các mặt hàng đắt tiền hơn. H&M nhận thức rõ vấn đề.

Hendrik Alpen – chuyên viên thuộc chương trình phát triển bền vững của H&M – thừa nhận ngành công nghiệp thời trang nhanh đang đấu tranh để cân bằng cam kết khí hậu với mong muốn đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng. Alpen bình luận: “Năm 2040, dân số thế giới có thể là 9 tỷ người. Điều đó tất nhiên là tuyệt vời từ quan điểm có nhiều khách hàng tiềm năng hơn. Nhưng nếu chúng ta nhìn vào giới hạn của hành tinh thì có lẽ tiềm năng ấy khó trở thành hiện thực”.

Nhìn chung, ngành công nghiệp thời trang toàn cầu tạo ra gần 4 tỷ tấn khí thải nhà kính, tương đương 8,1% tổng lượng khí thế giới – theo Quantis, một chuyên gia tư vấn khí hậu phân tích tác động môi trường của ngành thời trang. Tính toán đó bao gồm 7  giai đoạn của một bộ quần áo – bắt đầu bằng việc tạo ra các sợi được sử dụng để sản xuất nó (ví dụ bằng cách trồng bông để may ráp quần áo) và cuối cùng là vận chuyển và bán ra thị trường. Khi bạn đang đứng trong trung tâm mua sắm hoặc mua sắm trực tuyến và sẵn sàng nhấp vào “mua”, thật khó để hiểu được hậu quả toàn cầu của việc mua hàng cá nhân. Nhưng hãy xem xét tác động của một chiếc áo thun cotton đơn hoặc một chiếc quần jeans là ví dụ.

Biển Aral, nằm ở biên giới giữa Kazakhstan và Uzbekistan, từng là hồ nước ngọt lớn thứ 4 thế giới.

Biển Aral đã giảm xuống chỉ còn 10% kích thước ban đầu vào năm 2000 và tiếp tục khô đi kể từ đó.

Quá trình tạo ra một chiếc áo phông bằng cotton phát ra khoảng 5kg CO2 – gần với lượng khí thải trong một lần lái xe trên chặng đường 19,31km. Nó cũng sử dụng 1.750 lít nước. Đó là bởi vì bông là một loại cây trồng gây úng nước, Quantis nói. Sản xuất một chiếc quần jean tiêu thụ nhiều nước hơn – khoảng 3.000 lít – do quá trình nhuộm và tẩy có liên quan, theo tính toán của Quantis.

Sản xuất một chiếc quần jean duy nhất thải ra khoảng 20kg CO2, tương đương một lượng được tạo ra trong hành trình ô tô dài 78,86km.

Có nhiều cách bền vững hơn để trồng bông bao gồm chủ yếu dựa vào nước mưa, luân canh để bảo tồn chất lượng đất và hạn chế sử dụng thuốc trừ sâu. Tuy nhiên, bông bền vững vẫn là một sản phẩm thích hợp, chỉ chiếm khoảng 15% tổng sản lượng toàn cầu năm 2017, theo sáng kiến CottonUp.

Một công nhân dỡ quần jean từ máy nhuộm vải tại một nhà máy ở Ấn Độ.

Năm 2017, ngành công nghiệp thời trang đã nuốt chửng khoảng 79 tỷ m3 nước, đủ để lấp đầy gần 32 triệu bể bơi có kích cỡ Olympic. Và nó chỉ được dự kiến sẽ trở nên tồi tệ hơn. Chương trình nghị sự Thời trang Toàn cầu (GFA) và Tập đoàn tư vấn Boston (BCG) cho rằng việc sử dụng nước của ngành thời trang sẽ tăng thêm 50% vào năm 2030. Đó là một mối đe dọa, đặc biệt là các nước sản xuất bông đang nhanh chóng cạn kiệt nước. Các nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nước Twente (TWC) Đại học Twente ở Hà Lan cho biết 4 tỷ người gặp phải tình trạng khan hiếm nước nghiêm trọng trong ít nhất một tháng mỗi năm – trong đó gần một nửa số người sống ở Ấn Độ và Trung Quốc, hai nhà sản xuất bông hàng đầu thế giới.

Ở Trung Á, một vùng trồng bông lớn khác, nghề trồng bông chịu trách nhiệm một phần trong việc làm khô Biển Aral, từng là một trong bốn hồ nước ngọt lớn nhất thế giới. Vấn đề không kết thúc với việc sản xuất. Giặt quần áo cũng có thể có tác động bất lợi đến môi trường, đặc biệt là vì các vật liệu tổng hợp như polyester có chứa sợi nhựa. Sau khi giặt thường xuyên, những sợi đó phân hủy thành “vi nhựa” có thể tràn ra đến đại dương và gây hại cho động vật hoang dã biển.

Francois Souchet, người đứng đầu chương trình Make Fashion Circular (“Tạo  ra sự tuần hoàn của thời trang”) của Ellen MacArthur Foundation, giải thích: “60% nguyên liệu được ngành công nghiệp sử dụng là sợi nhựa [và] tương đương với 50 tỷ chai nhựa bị rò rỉ ra biển thông qua việc giặt quần áo mỗi năm”.

Trong nỗ lực khuyến khích mọi người quyên góp quần áo thay vì vứt nó sang một bên, Levi Strauss & Co. đã trưng bày 19.000 quần jean tại một sân vận động vào năm 2014.

Nhà sản xuất quần áo jean Levi Strauss (Levi’s) đang thực hiện nhiệm vụ thay đổi điều này. Trong nhiều năm, công ty đã khuyến khích khách hàng của mình giảm số lần họ giặt quần jean. Một báo cáo năm 2013 do công ty ủy quyền tiết lộ rằng chăm sóc người tiêu dùng chịu trách nhiệm cho 23% lượng nước được sử dụng trong vòng đời của quần jean.

Levi’s cũng tìm ra cách tạo ra chất liệu denim (vải jean) mờ đặc trưng của mình, bằng cách chỉ sử dụng một chút nước và khí ozone thay vì phương pháp truyền thống, có thể sử dụng tới 42 lít nước. Công ty sử dụng đá thay vì nước để đạt được vẻ ngoài “sờn”. Kỹ thuật này đã giảm 96% lượng nước sử dụng trong hoàn thiện hàng may mặc kể từ năm 2011, công ty cho biết.

Tính bền vững có giá cao

H&M triển khai chương trình Conscious Collection vào năm 2010. Để đạt tiêu chuẩn gắn nhãn “có ý thức”, sản phẩm dệt may phải có tối thiểu 50% nguyên liệu bền vững, như cotton hữu cơ hoặc polyester tái chế – theo trang web của H&M. Nhiều người cáo buộc H&M lừa dối người tiêu dùng bằng cách công bố một cách mơ hồ về các tiêu chí của chương trình.

Mùa hè năm 2019, Cơ quan tiêu dùng Na Uy (Norwegian Consumer Authority – NCA) đã gửi thư cho H & M, cáo buộc công ty đã đánh lừa người tiêu dùng với những tuyên bố bền vững quá chung chung liên quan đến “Bộ sưu tập Ý thức” của mình. NCA nói rằng thông tin trên trang web của H&M không chỉ định lượng vật liệu tái chế được sử dụng trong mỗi sản phẩm may mặc.

Bà Elisabeth Lier Haugseth, tổng giám đốc NCA.

Tổng giám đốc NCA Elisabeth Lier Haugseth, cho biết: “Chúng tôi cho rằng tập đoàn phải có thông tin về những sản phẩm mà họ dùng nguyên liệu tái chế, chẳng hạn như nó chiếm 2% hay 50% nguyên liệu”. Khi được hỏi về điều này, Alpen, người quản lý bền vững của H&M, cho biết công ty sẽ chịu sự chỉ trích và học cách “truyền đạt các giá trị” tới người tiêu dùng. Chương trình Conscious Collection tạo ra những sản phẩm xa xỉ như áo khoác từ vỏ dứa và polyester tái chế. Tuy nhiên, giá của nó lên tới 299 USD. Mức giá 299 USD cho một áo khoác màu hồng từ Pinatex – một chất liệu giống như da làm từ vỏ dứa và polyester tái chế – hơn là sử dụng da động vật.

Mặc dù H&M nỗ lực tăng mức độ bền vững, thương hiệu này khó mà vừa nhân rộng các giải pháp bền vững, vừa giảm giá thành sản phẩm. Được phát triển bởi chuyên gia về đồ da Carmen Hijosa, Pinatex đã trở thành một vật liệu được săn lùng. Ngoài sự hợp tác với H&M, Hijosa còn hợp tác với một số nhà thiết kế sang trọng khác – bao gồm Hugo Boss, Trussardi và Edun. Cô hy vọng sẽ mở rộng quy mô công ty của mình để Pinatex cuối cùng có thể cung cấp cho nhiều nhà sản xuất hàng may mặc một sản phẩm thay thế chất liệu da với mức giá thấp hơn.

Áo khoác Pinatex được phát triển cho bộ sưu tập độc quyền CONSCIOUS của H&M (trái).

Hiện tại, Hijosa thừa nhận chiếc áo khoác H&M trị giá 299 USD có lẽ nằm ngoài tầm với của nhiều người tiêu dùng. Nhưng cô cũng nói rằng: “Người tiêu dùng có rất nhiều quyền lực. Tôi nghĩ tất cả chúng ta đều biết rằng chúng ta không cần 20 chiếc áo phông. Có lẽ tốt hơn là trả nhiều hơn một chút và có hai áo phông. Tôi nghĩ rằng chúng tôi nhận thức được nhiều hơn, nhiều hơn nữa. Mọi người dừng lại trong năm giây và nghĩ: ‘nếu tôi mua cái này, sẽ lãng phí trong 6 tháng, nếu tôi mua cái này, nó sẽ tồn tại lâu hơn, nó sẽ tốn nhiều tiền hơn, nhưng tôi sẽ sử dụng nó nhiều hơn’”.

Các công ty thời trang nhanh sản xuất hàng tỷ sản phẩm may mặc mỗi năm để cung cấp cho người tiêu dùng những xu hướng mới nhất. Các nhà phê bình cho rằng việc sản xuất hàng loạt như vậy thúc đẩy ý tưởng rằng quần áo là dùng một lần và khuyến khích sự lãng phí quá mức. Theo một ước tính của công ty tư vấn lý khổng lồ McKinsey & Company, hơn một nửa các mặt hàng thời trang nhanh bị vứt đi trong vòng một năm!

Cotton mặc dù có thể phân hủy nhưng lại là loại cây trồng tiêu tốn nhiều tài nguyên.

Thời trang bền vững: cần minh bạch thông tin

Trong nỗ lực của mình, H&M đã đưa ra một chương trình tái chế vào năm 2012, cho phép khách hàng đổi quần áo không mong muốn để lấy phiếu giảm giá. Báo cáo bền vững mới nhất của H&M cho biết rằng trong số hàng may mặc đã qua sử dụng mà công ty thu thập được, 50% đến 60% được phân loại để tái sử dụng. Khoảng 35% đến 45% được tái chế để trở thành các sản phẩm phi thời trang như vải làm sạch hoặc vật liệu cách nhiệt hoặc được sản xuất thành sợi dệt mới. Còn 3% đến 7% còn lại không thể tái chế được đốt để sản xuất năng lượng. Và 0% kết thúc tại bãi rác.

Công ty đặt mục tiêu vận hành mô hình kinh doanh 100% tuần hoàn vào năm 2030, điều đó có nghĩa là đảm bảo rằng “không có sự kết thúc [đối với vật liệu] nhưng tạo ra một vòng khép kín trong đó mọi thứ được sử dụng lâu nhất và thường xuyên nhất có thể và cuối cùng được tái chế”, Alpen nói.

Tại một sự kiện CONSCIOUS của H&M cho thấy tham vọng của công ty cuối cùng sẽ đạt được mô hình kinh doanh bền vững 100% vào năm 2030.

Orsola de Castro, nhà thiết kế và đồng sáng lập Fashion Revolution, một phong trào toàn cầu phi lợi nhuận, bình luận: “Những thương hiệu này biết rất rõ rằng chỉ cần ném một vài triệu vào một số thông tư thử nghiệm [dự án] sẽ không giải quyết được vấn đề, nhưng nó sẽ cho họ cơ hội để nói ‘trong tương lai, chúng tôi có thể sản xuất nhiều như chúng tôi muốn, bạn sẽ có thể mua bao nhiêu tùy thích, vì cuối cùng, chúng tôi sẽ tái chế mọi thứ’”.

Francois Souchet, người đứng đầu chương trình “Tạo ra sự tuần hoàn của thời trang” của Ellen MacArthur Foundation.

Tập đoàn H&M cho biết công ty đã thu thập được hơn 29.005 tấn quần áo bỏ đi trong năm 2019, nhưng thừa nhận rằng đối với nhiều loại hàng dệt, các giải pháp tái chế khả thi không tồn tại hoặc không có sẵn trên thị trường. Trên toàn thế giới vào năm 2015, 73% quần áo kết thúc tại các bãi chôn lấp hoặc lò đốt rác vì chúng không thể được tái chế – theo Ellen MacArthur Foundation, một tổ chức phi lợi nhuận nhằm cải thiện kỷ lục bền vững của ngành. Thách thức chính là thiếu cơ sở hạ tầng tái chế cho hàng dệt may. Công nghệ hiện tại chỉ cho phép ít hơn 1% quần áo được tái chế thành trang phục mới – Francois Souchet, người đứng đầu chương trình “Tạo  ra sự tuần hoàn của thời trang” của Ellen MacArthur Foundation, nói.

Souchet cho rằng ngành công nghiệp thời trang nên thiết kế quần áo với mục đích sử dụng có ý thức bảo vệ môi trường bằng cách tích hợp các vật liệu có thể tái chế, như lyocell – một loại sợi làm từ bột gỗ có thể phân hủy sinh học. Hầu hết các chuyên gia và các công ty thời trang thừa nhận nhiệm vụ phía trước là rất thách thức và sẽ đòi hỏi vô số giải pháp và công nghệ chưa có sẵn.

Alpen chia sẻ: “Tôi không nghĩ có một doanh nghiệp thời trang thực sự bền vững, nhưng nhìn vào phần còn lại của ngành công nghiệp ngày nay, tôi có thể nói rất tự tin rằng H&M là một trong những lựa chọn bền vững nhất”.

Everlane giảm thiểu sử dụng nhựa mà thay vào đó là cotton hữu cơ và len.

Một làn sóng các công ty trẻ khởi nghiệp không chỉ sử dụng chất liệu bền vững và phương pháp sản xuất, mà họ còn hướng đến nâng cao ý thức người dùng. Như Everlane, giảm thiểu sử dụng nhựa mà thay vào đó là cotton hữu cơ và len. Là người tiêu dùng, bạn có thể chọn bất kỳ mặt hàng nào trong dòng sản phẩm của Everlane và biết rằng 100% polyester hoặc nylon được tái chế. Nhưng có lẽ có ý nghĩa hơn, thương hiệu đã cung cấp rất nhiều thông tin về lý do tại sao sử dụng nhựa lại tạo nên vấn đề với môi trường trên trang web của mình cho những khách hàng quan tâm tìm hiểu thêm.

Thương hiệu giày sneaker Allbirds cung cấp thông tin về nguồn cung cấp sợi len và sợi tre được sử dụng trong sản phẩm của họ, cũng như thành phần đế giày và tất cả thông tin đều được cơ quan có chức năng xác nhận.

Thương hiệu giày sneaker Allbirds cung cấp thông tin về nguồn cung cấp sợi len và sợi tre được sử dụng trong sản phẩm của họ, cũng như thành phần đế giày và tất cả thông tin đều được cơ quan có chức năng xác nhận. Công ty cũng cung cấp chi tiết về lượng carbon khi tạo nên mỗi chiếc giày. Nhưng có một điều có thể xét đến, một công ty khởi nghiệp dễ dàng xây dựng tính bền vững cho hoạt động kinh doanh của mình hơn là một tập đoàn toàn cầu như H&M khi nó đã có các quy trình sản xuất lâu đời. Tuy nhiên, sự cầu thị và lắng nghe của H&M đối với ý kiến của NCA được ghi nhận. NCA đánh giá H&M “chúng tôi đã có những cuộc thảo luận hiệu quả và chúng tôi hài lòng rằng H&M đang thực hiện điều này một cách nghiêm túc”.

Khi ý thức về thời trang bền vững ngày càng được nâng cao, thì việc tìm hiểu chi tiết thông tin và đòi hỏi nguồn thông tin minh bạch là hoàn toàn cần thiết. Trong thời gian tới, các thương hiệu thời trang nên cẩn trọng hơn khi đưa ra thông tin về nguồn gốc các sản phẩm cũng như nguồn nguyên liệu của mình.

An An

Nguồn Doanh Nhân Plus
bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.