Đô thị hoá và dân sinh

 02:10 | Thứ năm, 25/12/2014  0

Chắc chắn không vì như vậy mà quá trình đô thị hoá ở nước ta chậm lại. Theo bộ Xây dựng, tầm nhìn 2020 - 2030, Việt Nam sẽ hình thành 1.000 đô thị lớn nhỏ (hiện tại con số này là 770). Với chiều hướng phát triển đó, mỗi năm có khoảng 20 đô thị mới và hơn 1 triệu người trở thành thị dân. Sẽ đến lúc nông dân Việt Nam chỉ còn khoảng 30% dân số mà thôi, sức ép của dòng di chuyển dân cư từ nông thôn vào thành thị ngày càng lớn, rất khó kiểm soát. Chúng ta đang chứng kiến quá trình đô thị hoá nhanh chóng chưa từng có trong lịch sử phát triển của đất nước và nguy cơ vỡ đô thị là câu chuyện có thật. Hà Nội ngập thành sông, TP.HCM với vấn nạn triều cường, một trận mưa nhỏ cũng gây ra ngập lụt nghiêm trọng ở các quận ven, kể cả nội thành. Các đô thị hiện đang quá tải ngày càng quá tải hơn trên tất cả các phương diện của đời sống từ giao thông, môi trường, dịch vụ y tế, giáo dục. Nó tác động lớn đến sinh thái và kinh tế khu vực, tâm lý - lối sống, văn hoá, đạo đức của người dân. Nhiều trường hợp, sự phân cực giàu nghèo ngay trong lòng các đô thị mới hình thành, sự khác biệt và cách biệt về chuẩn mực lối sống cũng như hành vi, hệ giá trị, đời sống tinh thần, tâm linh… giữa đô thị và nông thôn trở nên nghiêm trọng khó giải quyết. Tệ nạn xã hội và tội phạm ở đô thị vốn đã phức tạp càng phức tạp hơn, thách thức gay gắt các thiết chế quản lý và chính quyền đô thị hiện hành.

Tỷ lệ đô thị hoá càng cao, cơ hội phát triển càng nhanh. Tuy nhiên, với những gì đang diễn ra, chúng ta khó lòng đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Những mong mỏi của người dân về an ninh trật tự, ổn định xã hội, đảm bảo phát triển đa văn hoá và đời sống đạo đức, tinh thần của nhiều nhóm dân cư khác biệt cũng như sự tham gia dân chủ của họ vào tiến trình đô thị hoá hãy còn xa…

Đó là chưa kể những vấn đề nội tại của các đô thị như sự minh bạch thông tin trong quy hoạch tổng thể về xây dựng, hạ tầng kỹ thuật và giao thông, quy định về giá đất, công khai đấu thầu những dự án lớn trong nhiều khu vực trung tâm thường gọi là các “khu đất vàng”. Cách “lấy đất đổi hạ tầng” một thời nay tái lại ở quận 2 mới đây buộc người ta nhớ lại hình ảnh Tăng Minh Phụng bị thụ án tử hình cách đây không lâu. Một cảnh báo đáng lưu tâm từ năm 2012 của World Bank: “Cần xử lý sớm hệ thống giá đất kép và sự thiếu minh bạch của thị trường nhà đất cũng như thói quen bán và cho thuê đất nhằm tăng thu ngân sách ở các địa phương dẫn tới việc phát triển đô thị lộn xộn” dường như còn nguyên giá trị. Thực trạng phổ biến của quản lý và xây dựng đô thị thường chạy theo bề nổi, sự hoành tráng có tính chất hình thức như phải có nhiều khu công nghiệp, nhiều trung tâm thương mại, nhiều tòa nhà cao ngất ngưỡng với bê tông, nhà kính, sắt thép… bất chấp không gian kiến trúc và lịch sử văn hoá cần phải bảo tồn, gìn giữ như thế nào cũng như khả năng tiếp cận đồng đều và khả năng chi trả của các tầng lớp dân cư ra sao. Người nghèo thường thua thiệt, bị dạt ra ngoài các dịch vụ quan trọng đảm bảo đời sống tối thiểu của thị dân. Tổng kết chương trình giúp đỡ người nghèo thành thị trong mười năm qua, World Bank đưa ra con số khá bất ngờ: chỉ có 5% dân số có thu nhập cao nhất trả nổi cho nhà đất ở Hà Nội và TP.HCM, 95% số người còn lại rất vất vả để có một chỗ ở ổn định. Có lẽ đó cũng chính là lý do thị trường nhà đất sau thời gian nở rộ đầu cơ đẩy giá đất đô thị cao ngất ngưởng đã đóng băng suốt nhiều năm qua, dù Chính phủ đã có nhiều quyết sách tích cực kể cả việc cho người nước ngoài mua và sở hữu nhà thì thị trường nhà đất vẫn lạnh giá với hy vọng nhỏ nhoi ở phân khúc nhà giá rẻ trong năm 2015 trở đi. Thế mới biết sự bất cập và méo mó của thị trường tồn tại như thế nào và các tỷ phú bất động sản Việt Nam đã hình thành ra sao trong thời kỳ bùng nổ các đô thị hiện nay.

Dù thế nào thì đô thị hoá là một xu thế không thể đảo ngược. Nó góp phần đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động, thay đổi sự phân bổ dân cư. Tỷ lệ đô thị hoá càng cao, cơ hội phát triển càng nhanh. Tuy nhiên, với những gì đang diễn ra, chúng ta khó lòng đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Những mong mỏi của người dân về an ninh trật tự, ổn định xã hội, đảm bảo phát triển đa văn hoá và đời sống đạo đức, tinh thần của nhiều nhóm dân cư khác biệt cũng như sự tham gia dân chủ của họ vào tiến trình đô thị hoá hãy còn xa…

Người Đô Thị

 

 

 

bài viết liên quan
TAGS
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.