Du khách Việt đổi cách đi chơi: Tránh đông đúc, ưu tiên trải nghiệm xanh và an toàn khí hậu

Du lịch bền vững không còn là khái niệm xa lạ với du khách Việt, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu, quá tải du lịch và áp lực môi trường ngày càng hiện hữu. Điều đáng chú ý là xu hướng này không chỉ xuất hiện ở một nhóm tuổi nhất định mà đang lan rộng ở nhiều thế hệ, từ Gen X đến Millennials và Gen Z. Báo cáo Du lịch & Bền vững 2026 của Booking.com vừa công bố, cho thấy một sự dịch chuyển rõ nét trong hành vi du lịch: từ “đi cho biết” sang “đi có trách nhiệm”.

Theo báo cáo vừa nêu, có tới 96% du khách Việt Nam cho biết du lịch bền vững là mục tiêu quan trọng hoặc rất quan trọng đối với họ. Khảo sát được thực hiện với 32.500 du khách tại 35 thị trường, trong đó có Việt Nam.

Dù cùng chia sẻ mối quan tâm về tính bền vững, mỗi thế hệ lại có cách riêng để biến điều đó thành hành động cụ thể trong hành trình du lịch.

Du khách tham quan Chùa Cầu Hội An.

Xu hướng rõ nhất là thay đổi những thói quen nhỏ nhưng trực tiếp tác động đến môi trường. Có 49% du khách Gen X, 58% Millennials và 53% Gen Z cho biết sẵn sàng tái chế, hạn chế đồ nhựa dùng một lần hoặc giảm lượng rác thải phát sinh trong chuyến đi.

Bên cạnh đó, việc ưu tiên chi tiêu cho kinh tế địa phương cũng dần trở thành lựa chọn phổ biến. Khoảng 39% Gen X, 40% Millennials và 35% Gen Z cho biết họ ưu tiên mua sắm tại các cửa hàng địa phương hoặc các cơ sở kinh doanh độc lập thay vì những chuỗi thương mại lớn.

Không chỉ thay đổi cách tiêu dùng, du khách Việt cũng quan tâm nhiều hơn đến nơi mình lưu trú. Khoảng 35% Gen X, 35% Millennials và 37% Gen Z có kế hoạch lựa chọn các cơ sở lưu trú đã được chứng nhận về tính bền vững.

Song song đó là ý thức tiết kiệm năng lượng trong suốt chuyến đi. Gần một nửa du khách ở mỗi nhóm tuổi cho biết họ chủ động tắt điều hòa, đèn điện hoặc giảm tiêu thụ năng lượng khi không sử dụng phòng nghỉ.

Một điểm đáng chú ý khác là nhu cầu trải nghiệm văn hóa bản địa ngày càng rõ nét. Nếu trước đây du lịch thường gắn với nghỉ dưỡng hoặc tham quan điểm nổi tiếng, thì nay nhiều người muốn hiểu sâu hơn về cộng đồng nơi mình đặt chân tới.

Theo khảo sát, 37% Gen X, 42% Millennials và 47% Gen Z từng tham gia các tour hoặc hoạt động tương tác với người dân địa phương và tìm hiểu văn hóa bản địa. Nhiều du khách cũng lựa chọn các hoạt động gắn với bảo tồn thiên nhiên, bảo vệ hệ sinh thái hoặc động vật hoang dã tại điểm đến.

Du khách trẻ chủ động lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc địa phương trong các chuyến đi.

Ẩm thực địa phương và thực phẩm theo mùa cũng được ưu tiên hơn. Có 40% Gen X, 48% Millennials và 44% Gen Z cho biết họ chủ động lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc địa phương trong các chuyến đi.

Trong khi đó, những hành vi từng được xem là “nhỏ nhặt” như mang theo bình nước cá nhân nay đã trở thành thói quen khá phổ biến, đặc biệt ở nhóm khách trẻ. Tỷ lệ sử dụng bình nước tái sử dụng đạt 35% ở Gen X, 37% ở Millennials và 43% ở Gen Z.

Tuy nhiên, không phải khía cạnh nào của du lịch bền vững cũng được hưởng ứng mạnh mẽ. Việc chi trả thêm để bù đắp khí thải carbon hoặc hỗ trợ SAF - nhiên liệu hàng không bền vững - vẫn còn khá hạn chế. Chỉ khoảng 26-30% du khách ở các nhóm tuổi cho biết sẵn sàng đóng góp tài chính cho các hoạt động này.

Bên cạnh yếu tố môi trường, thời tiết cực đoan đang trở thành biến số ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định du lịch của người Việt.

Có tới 82% du khách Việt cho biết họ cân nhắc rủi ro thời tiết cực đoan khi lựa chọn điểm đến hoặc thời điểm khởi hành. Trong đó, 81% chủ động tránh các nơi nổi tiếng vì thời tiết khắc nghiệt, còn 71% thừa nhận thời tiết khó lường khiến họ khó quyết định thời gian du lịch.

Những tác động này không còn mang tính dự báo mà đã hiện diện rõ trong hành vi thực tế. Gần 58% người được khảo sát cho biết từng hủy hoặc thay đổi kế hoạch du lịch trong 12 tháng qua do nắng nóng, bão, cháy rừng hay lũ lụt.

Hơn một nửa số người tham gia khảo sát cũng cho rằng có những điểm đến đã trở nên quá nóng để ghé thăm vào thời điểm họ mong muốn, trong khi 77% từng loại bỏ một địa danh khỏi danh sách điểm đến sau khi tiếp nhận thông tin về thiên tai hoặc thời tiết cực đoan tại nơi đó.

Thay vì chạy theo các điểm đến đông đúc, nhiều du khách đang chuyển sang lựa chọn những nơi yên tĩnh hơn và đi du lịch ngoài mùa cao điểm. Ảnh: B.K.

Đáng chú ý, thay vì chạy theo các điểm đến đông đúc, nhiều du khách Việt đang chuyển sang lựa chọn những nơi yên tĩnh hơn và đi du lịch ngoài mùa cao điểm.

Khoảng 40% người được khảo sát cho biết họ có kế hoạch tránh các điểm đến quá tải khách du lịch, 35% dự định đi lệch mùa và 31% ưu tiên những nơi có khí hậu mát mẻ hơn.

Trong nhóm lựa chọn điểm đến yên tĩnh, 55% cho biết họ không muốn góp phần làm gia tăng tình trạng quá tải du lịch. Tương tự, 63% người có kế hoạch đi ngoài mùa cao điểm cho rằng điều này giúp giảm áp lực lên các điểm đến.

Ông Branavan Aruljothi, Giám đốc Quốc gia của Booking.com tại Việt Nam, nhận định Báo cáo Du lịch & Bền vững năm nay cho thấy du khách Việt ở mọi thế hệ đang tìm ra những cách thức thiết thực hơn để du lịch có trách nhiệm.

“Điều này thể hiện qua những lựa chọn khi đang trên hành trình, những trải nghiệm văn hóa mà họ tìm kiếm, hay cách họ chủ động thay đổi kế hoạch để thích ứng với biến đổi khí hậu. Đó có thể là việc đóng góp vào con số 100 triệu đêm nghỉ tại các cơ sở lưu trú có chứng nhận bền vững trên nền tảng của chúng tôi trong năm 2025; là việc ưu tiên phương tiện công cộng, thuê xe điện để di chuyển; hay lựa chọn những điểm đến mát mẻ và yên tĩnh hơn”, ông nói.

Bài và ảnh: Trà My