Sách Tết: Lắng đọng cảm xúc ngày Xuân trong không gian thơ, ca, nhạc, họa

Mỗi độ Tết đến xuân sang, một dòng sách đặc biệt lại lặng lẽ hiện diện. Không ồn ào chạy theo thị hiếu đại chúng, sách Tết thường được đầu tư kỹ lưỡng, hướng đến những nhóm độc giả nhất định. Xuân Bính Ngọ ghi nhận sự xuất hiện phong phú của nhiều ấn phẩm, mỗi cuốn mang một lựa chọn riêng để mở ra cánh cửa năm mới.

Trên những kệ sách rực rỡ sắc Xuân, sách Tết không chỉ đơn thuần là ấn phẩm để đọc, mà còn là một không gian văn hóa, nơi ký ức, truyền thống và những ước vọng đầu năm được gìn giữ, trao truyền qua từng trang sách.

Gạch nối giữa truyền thống và hiện đại

Với “Sách Tết Bính Ngọ 2026” do Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A và Nhà xuất bản Dân trí liên kết ấn hành, mùa Xuân hiện lên cụ thể qua từng trang văn, từng nhịp thơ, từng giai điệu và từng nét vẽ.

Ấn phẩm gồm 5 phần do nhà văn Hồ Anh Thái tuyển chọn như một dòng chảy cảm xúc liền mạch: Khúc dạo đầu của mùa Xuân, Văn, Thơ, Nhạc, Họa.

Ở phần mở đầu, bạn đọc sẽ gặp lại không khí Tết qua những tác phẩm như “... Rồi lại Xuân” của Nguyễn Tường Bách, “Ấm cúng bữa cơm gia đình Việt” của Nguyễn Thị Minh Thái, hay “Ba người khăn đóng áo dài trong kháng chiến” của Xuân Phượng… Phần mở đầu khép lại bằng những mảnh ký ức xuân dung dị, đủ để người đọc chậm lại trước khi bước vào các tầng cảm xúc sâu hơn.

Phần Văn quy tụ nhiều cây bút đã định hình phong cách. Người đọc gặp lại Ma Văn Kháng trong “Thầm thì hoa nở,” Nguyễn Thị Thu Huệ với “Quay lại những ngày xưa,” hay Hồ Anh Thái qua “Người sưu tầm danh thiếp”… – mỗi truyện ngắn là một lát cắt đời sống giàu chiêm nghiệm.

Phần Thơ là không gian của nhịp điệu và dư âm, nơi mùa Xuân ngân lên qua những vần thơ của Cao Xuân Sơn, Quỳnh Hoa, Phạm Thị Ngọc Liên… khi dịu dàng, rạng rỡ, lúc trầm lắng, da diết, khát vọng. Phần này khép lại bằng âm hưởng quen mà mới từ “Xuân về” của Nguyễn Bính – được soi chiếu qua bài bình “Một vòng tròn cảm xúc” của Võ Anh Minh, như một nhịp nối tinh tế giữa thơ Xuân kinh điển và cảm xúc đương đại.

Ở phần Nhạc, mùa Xuân vang lên qua những ca khúc quen thuộc. Bạn đọc gặp “Dịu dàng sắc Xuân” của Nguyễn Nam, “Đi về nhà” của Hứa Kim Tuyền và Xuân Ty, hay nhịp tình tứ trong “Lời tỏ tình của mùa Xuân” của Thanh Tùng; kèm các bài bình nhạc của Nguyễn Thị Minh Châu. Các bài viết về nhạc góp thêm một tầng cảm xúc rất riêng cho không gian Tết.

Phần Họa năm nay giới thiệu họa sỹ tuổi Ngọ Nguyễn Thanh Bình qua bài viết của Nguyễn Lệ Chi.

Theo bà Nguyễn Thị Hoài An (Công ty Cổ phần Văn hóa Đông A), Sách Tết là dự án nghiêm túc và tâm huyết, được khởi xướng từ năm 2019, đến nay đã có vị trí vững chắc trong lòng độc giả, là ấn phẩm luôn được mong ngóng mỗi dịp Tết đến Xuân về.

Bên trong Sách Tết Bính Ngọ 2026. Ảnh: PV/Vietnam+

“Đọc sách Tết là một thú vui tao nhã đã có từ nhiều năm trước nhưng đã từng bị mai một bởi nhiều phương tiện giải trí khác. Bước sang năm thứ 8, dự án Sách Tết của Đông A tiếp tục hành trình bền bỉ tạo sự kết nối giữa truyền thống và hiện đại, gửi gắm ước vọng về một năm mới bình an, hạnh phúc cho mọi người,” bà Nguyễn Thị Hoài An cho biết.

Cùng chung cảm hứng với những giá trị truyền thống, Nhà xuất bản Thế giới và Công ty Omega Plus ra mắt độc giả ấn phẩm “Khi én đưa thoi: Con người, lịch sử và văn hóa Việt.”

Đây là một cuộc trở về đầy ý nghĩa trong những ngày đầu năm - khi khoảnh khắc giao mùa vừa mở ra cũng là lúc ta nhìn lại hành trình lâu dài của dân tộc qua những số phận, những biến cố và những di sản còn lưu giữ trong tâm thức Việt.

Được kiến tạo quanh ba trụ cột Con người-Lịch sử-Văn hóa, ấn phẩm quy tụ nhiều công trình nghiên cứu công phu, dẫn dắt độc giả tiếp cận lịch sử Việt Nam không phải như một dòng sự kiện khô cứng, mà như một không gian nhiều chiều, nơi con người, biến cố và di sản liên tục đối thoại với nhau.

Toàn bộ nội dung đều được tuyển chọn từ các bài viết đăng trên Tạp chí Xưa và Nay trong năm 2025. Điều này giúp cuốn sách giữ trọn tinh thần học thuật nghiêm cẩn, độ tin cậy về tư liệu và sự đa dạng trong cách tiếp cận. Vốn đã là dấu ấn quen thuộc của tạp chí. Việc hệ thống lại các bài nghiên cứu trong một ấn phẩm Tết không chỉ tạo nên một bức tranh tổng quan súc tích về những vấn đề lịch sử-văn hóa trọng yếu, mà còn phản ánh nhịp vận động của giới nghiên cứu trong suốt một năm.

Điểm chạm cảm xúc của nhiều thế hệ

Những cuốn sách Tết được chăm chút từ nội dung đến hình thức, tạo nên một không gian để trẻ em chạm vào cội nguồn văn hóa và thẩm mỹ, đồng thời giúp người lớn tìm lại ký ức tuổi thơ, cảm nhận sự gắn bó của gia đình và cộng đồng trong những ngày đầu năm.

Nhà xuất bản Kim Đồng trân trọng giới thiệu tới bạn đọc cả nước ấn phẩm đặc biệt “Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” - tuyển tập đặc sắc gồm truyện ngắn, thơ, tản văn, khảo cứu lịch sử, mỹ thuật, âm nhạc được sáng tác bởi nhiều tác giả, họa sỹ dành trọn cảm hứng cho mùa Xuân và linh vật Ngựa của năm Bính Ngọ.

Cuốn sách mở ra một không gian Tết Việt Nam đa thanh sắc: Từ bếp lửa bánh chưng, chén chè xanh ngày Tết, những ký ức tuổi thơ êm đềm, đến tranh dân gian, lễ hội đua ngựa và những dấu mốc lịch sử của dân tộc gắn với năm Ngọ. Xuyên suốt các trang sách là hình ảnh con ngựa, biểu tượng của sự bền bỉ, tự do, trung thành và khát vọng vươn xa, được thể hiện sinh động qua văn chương, hội họa và từ vốn cổ cha ông.

Điểm nổi bật của “Nhâm nhi Tết Bính Ngọ” nằm ở cách tiếp cận đa thế hệ: Lấy bạn đọc nhỏ là trung tâm đồng thời hướng tới trải nghiệm đọc chung của cả gia đình. Mỗi tác phẩm cho bạn đọc nhỏ tuổi một trải nghiệm mới đồng thời chạm đến ký ức trong trẻo nhất trong mỗi người lớn.

Chia sẻ về câu chuyện “Khách lạ đêm Giao thừa,” nhà văn Cao Nguyệt Nguyên lấy bối cảnh ở thành phố, trong một khu tập thể nhỏ, nơi rất nhiều người dân xa quê ở lại Hà Nội dịp Tết.

“Các bạn nhỏ sẽ cùng bố mẹ và những người hàng xóm chuẩn bị một cái Tết như thế nào? Đọc câu chuyện này, tôi nghĩ các bạn nhỏ có thể hình dung những điều bình dị mà ấm áp trong cuộc sống hàng ngày,” nhà văn chia sẻ.

Trong dòng chảy của sách thiếu nhi với chủ đề Tết, nhà thơ Lữ Mai ra mắt tập thơ “Tết Trường Sa quê em” mở ra không gian Tết đảo xa với những cảm nhận riêng về màu sắc, nhịp điệu và vẻ đẹp của thiên nhiên, con người.

Nhà thơ Lữ Mai và tác phẩm “Tết Trường Sa quê em.” Ảnh: PV/Vietnam+

Với dung lượng 86 trang, “Tết Trường Sa quê em” được xây dựng như tập truyện thơ dành cho thiếu nhi, trong đó nhân vật trung tâm là cô bé Hạt Dưa 6 tuổi, một “công dân nhỏ” sinh ra và lớn lên giữa biển đảo Trường Sa. Qua giọng kể hồn nhiên, trong trẻo của Hạt Dưa, cuốn sách mở ra trước mắt trẻ em đất liền ngày Tết nơi đầu sóng ngọn gió, vừa thân quen vừa mới lạ, vừa giản dị vừa thiêng liêng.

Theo nhà thơ Lữ Mai, chị chọn những câu thơ 4 chữ, 5 chữ, tạo nên nhịp điệu linh hoạt, nhí nhảnh, trong trẻo, dễ đọc, dễ nhớ, dễ ngân nga. Mỗi bài thơ tựa nhịp sóng nhỏ, vỗ nhẹ vào tâm hồn trẻ em để rồi lan tỏa theo cách tự nhiên. Các bài thơ có dung lượng ngắn giúp hình ảnh hiện ra rõ nét, gợi mở, đúng với nhịp quan sát và cảm nhận của trẻ thơ, đồng thời giữ được độ tinh tế cần thiết cho một cuốn sách giàu chất thơ.

“Tôi viết tập sách nhỏ này với mong ước khắc họa Trường Sa đầy thân thương, có trẻ em, gia đình, mùa Xuân và Tết. Tôi mong bạn đọc có thể cảm nhận: Để có một cái Tết đủ đầy, đã có những người lặng thầm đứng gác giữa mùa Xuân,” nhà thơ chia sẻ./.

Minh Thu