TP.HCM khởi công 8 dự án chiến lược hơn 253.000 tỷ đồng, mở rộng không gian phát triển từ đô thị lõi ra biển

Sáng 1.7, UBND TP.HCM tổ chức lễ khởi công 8 công trình, dự án trọng điểm chiến lược nhân dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2.7.1976 - 2.7.2026).

Tham dự sự kiện có nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang; Đại tướng Lê Hồng Anh, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Thường trực Ban Bí thư; nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Bí thư Thành ủy TP.HCM Nguyễn Văn Nên; Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy TP.HCM Trần Lưu Quang; Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Thành ủy TP.HCM Lê Quốc Phong; Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP.HCM Võ Văn Minh; Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Văn Được cùng lãnh đạo các sở, ngành, địa phương và đại diện các nhà đầu tư.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khởi công các công trình, dự án trọng điểm chào mừng dịp kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Hoàng Nguyên Dinh, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, nhắc lại dấu mốc lịch sử cách đây tròn nửa thế kỷ khi Quốc hội khóa VI quyết định thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.

“Đó là sự kết tinh của tình cảm sâu nặng, lòng mến thương vô hạn của Đảng, nhà nước và nhân dân cả nước đối với Bác, đồng thời gửi gắm niềm tin, kỳ vọng và trách nhiệm lớn lao đối với sự vươn lên của thành phố trên hành trình phát triển cùng đất nước”, ông Dinh nói.

Theo lãnh đạo UBND TP.HCM, hành trình 50 năm qua của thành phố mang tên Bác là quá trình vượt qua nhiều thử thách để vươn lên trở thành đầu tàu kinh tế của cả nước. Từ xuất phát điểm với cơ sở vật chất còn nhiều thiếu thốn sau ngày đất nước thống nhất, TP.HCM từng bước chuyển mình mạnh mẽ qua các giai đoạn đổi mới, mở cửa và hội nhập quốc tế.

Giai đoạn 1986 - 1990, kinh tế thành phố tăng trưởng bình quân 7,82% mỗi năm, cao hơn đáng kể so với mức 4,4% của cả nước. Trong hai thập niên tiếp theo, tốc độ tăng trưởng duy trì ở mức hai con số, khoảng 11 - 12%/năm, đóng góp 26 - 27% tổng thu ngân sách quốc gia.

Ông Hoàng Nguyên Dinh, Phó chủ tịch UBND TP.HCM, phát biểu tại sự kiện.

Đặc biệt, từ ngày 1.7.2025, TP.HCM bước sang một giai đoạn phát triển mới với mô hình chính quyền địa phương hai cấp và mở rộng không gian phát triển trên cơ sở sáp nhập, hợp nhất TP.HCM cũ, Bà Rịa - Vũng Tàu và Bình Dương.

Theo công bố của thành phố, thực thể kinh tế - hành chính mới có quy mô GDP khoảng 3 triệu tỷ đồng, tương đương 124 tỷ USD, chiếm 23,6% GDP cả nước và đóng góp 33,4% tổng thu ngân sách quốc gia. GDP bình quân đầu người đạt khoảng 198,1 triệu đồng, tương đương 8.241 USD, cao hơn 1,74 lần mức trung bình cả nước.

Với diện tích hơn 6.700 km² cùng nguồn lực dân số và hệ thống công nghiệp, dịch vụ, cảng biển, logistics quy mô lớn, TP.HCM được kỳ vọng trở thành trung tâm công nghiệp, công nghệ cao, dịch vụ và kinh tế biển hàng đầu khu vực.

Theo ông Hoàng Nguyên Dinh, chỉ trong 6 tháng đầu năm 2026, thành phố ghi nhận nhiều kết quả tích cực khi kinh tế tăng trưởng 8,55%, tổng thu ngân sách vượt nửa triệu tỷ đồng. Các lĩnh vực sản xuất, thương mại và dịch vụ tiếp tục duy trì đà phục hồi và tăng trưởng.

Ông Đặng Minh Trường, Chủ tịch hội đồng quản trị Tập đoàn Sungroup, phát biểu tại sự kiện. Ông nhấn mạnh: "Giá trị lớn nhất của Bến Nhà Rồng - Khánh Hội không nằm ở những công trình hiện hữu, mà ở ký ức lịch sử và tinh thần dân tộc đã được hun đúc trên mảnh đất này. Vì vậy, Sun Group không đặt mục tiêu tạo nên một biểu tượng mới để thay thế những giá trị sẵn có. Triết lý của chúng tôi là gìn giữ và tiếp nối lịch sử: tôn trọng di sản, hồi sinh cảnh quan và bồi đắp những giá trị mới, để di sản hiện diện sống động trong đời sống hôm nay..."

Trong bức tranh phát triển đó, việc đồng loạt khởi công 8 dự án chiến lược với tổng vốn đầu tư hơn 253.000 tỷ đồng được xem là bước đi quan trọng nhằm giải quyết các điểm nghẽn hạ tầng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của đô thị lớn nhất cả nước.

Nổi bật trong số các dự án được khởi công là Công viên Văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và hệ thống cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng với quy mô 77,3 ha, tổng vốn đầu tư khoảng 29.000 tỷ đồng. Dự án do Công ty TNHH Dịch vụ Du lịch Bến Nhà Rồng - Tập đoàn Sun Group làm nhà đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP), hợp đồng BT.

Không chỉ hướng tới việc hình thành một tổ hợp văn hóa, lịch sử và du lịch quy mô lớn bên sông Sài Gòn, dự án còn gắn với nhiều hạng mục hạ tầng giao thông quan trọng. Theo quy hoạch, đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng từ 4 lên 10 làn xe; cầu Tân Thuận 1 được xây mới; cầu Tân Thuận 2 được mở rộng; hầm chui Hoàng Diệu cùng hệ thống bãi đỗ xe, cầu tàu, nhà đón khách du lịch và hạ tầng kỹ thuật đồng bộ cũng sẽ được đầu tư.

Ở phía đối diện, khu vực Bến Bạch Đằng sẽ được bổ sung bãi đỗ xe ngầm, trung tâm thương mại ngầm và nhiều hạng mục hạ tầng phục vụ không gian công cộng ven sông.

Phối cảnh Dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng. Ảnh: CĐT

Một điểm nhấn đáng chú ý khác là cầu đi bộ bắc qua sông Sài Gòn, kết nối khu vực Bến Nhà Rồng - Khánh Hội với Bến Bạch Đằng, góp phần hình thành hệ thống không gian công cộng liên hoàn dọc hai bờ sông.

Bên cạnh yếu tố giao thông và cảnh quan đô thị, dự án còn hướng tới xây dựng một quần thể văn hóa gắn với Bến Nhà Rồng - nơi ghi dấu sự kiện ngày 5.6.1911 khi người thanh niên yêu nước Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước.

Công viên Văn hóa Bến Nhà Rồng sẽ kết nối với dự án cải tạo, chỉnh trang khuôn viên Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM, tạo thành không gian văn hóa lịch sử có ý nghĩa đặc biệt... Ảnh: CĐT

Theo kế hoạch, Công viên Văn hóa Bến Nhà Rồng sẽ kết nối với dự án cải tạo, chỉnh trang khuôn viên Bảo tàng Hồ Chí Minh - Chi nhánh TP.HCM, tạo thành không gian văn hóa lịch sử có ý nghĩa đặc biệt. Một trong những điểm nhấn của dự án là phục dựng nguyên mẫu tàu Amiral Latouche-Tréville, con tàu gắn với sự kiện lịch sử năm 1911. Con tàu sẽ được đóng theo đúng thiết kế nguyên bản của Pháp nhằm bảo đảm tính xác thực lịch sử.

Đường Nguyễn Tất Thành sẽ được mở rộng từ 4 lên 10 làn xe. Ảnh: CĐT

Ở hướng phát triển kinh tế biển và kết nối vùng, TP.HCM khởi công tuyến cao tốc Hồ Tràm - Long Thành với tổng vốn đầu tư khoảng 46.000 tỷ đồng. Tuyến đường dài hơn 42 km, có điểm đầu tại phường Tân Thành và điểm cuối tại xã Xuyên Mộc, được thiết kế theo tiêu chuẩn cao tốc đô thị với 6 làn xe, tốc độ thiết kế 100 km/giờ. Dự án dự kiến triển khai trong giai đoạn 2026 - 2029, góp phần tăng cường kết nối giữa TP.HCM với các đô thị và trung tâm phát triển của khu vực Đông Nam bộ.

Một trong những dự án nhận được nhiều sự quan tâm là tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu với tổng mức đầu tư hơn 93.000 tỷ đồng. Công trình có chiều dài khoảng 14 km, trong đó có 3,85 km hầm vượt biển. Dự án do liên danh đứng đầu là Công ty Cổ phần Đô thị du lịch Cần Giờ thuộc Tập đoàn Vingroup làm chủ đầu tư.

Phối cảnh tuyến cầu đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu. Ảnh: CĐT

Theo thiết kế, toàn tuyến có quy mô 6 làn xe cơ giới, tốc độ thiết kế 80 km/giờ. Điểm đặc biệt nằm ở phương án kết hợp hơn 8 km cầu vượt biển với hệ thống hầm dìm dài khoảng 3.000 m nằm hoàn toàn dưới đáy biển. Giải pháp này giúp bảo đảm không gian thông thoáng cho các tàu biển tải trọng lớn lưu thông phía trên.

Điểm nhấn kiến trúc quan trọng là hai khu vực cửa hầm, như hai đóa sen khổng lồ kiêu hãnh vươn lên từ đại dương, gửi gắm triết lý về sự kết nối hài hòa giữa đô thị, công nghệ và thiên nhiên. Để hiện thực hóa công trình lịch sử này, Chủ đầu tư cho biết những giải pháp kỹ thuật và thiết bị thi công hiện đại bậc nhất thế giới sẽ được huy động. Trên mặt biển, phần cầu áp dụng công nghệ dầm lắp ghép cùng hệ cọc khoan nhồi cắm sâu xuống đáy biển. Dưới lòng đại dương, 3.000m hầm dìm mặt cắt ngang khoảng 35m cho 6 làn xe 2 chiều, đòi hỏi kỹ thuật đúc sẵn các đốt hầm khổng lồ khoảng 200m từ các ụ đúc, sau đó lai dắt ra biển và đánh chìm với sự chính xác tuyệt đối.

Khi hoàn thành vào năm 2029, tuyến đường được kỳ vọng rút ngắn thời gian di chuyển giữa Cần Giờ và Vũng Tàu xuống còn khoảng 10 phút, đồng thời tăng cường kết nối với các cụm cảng lớn trong khu vực.

Dự án đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu ra đời với sứ mệnh trở thành “khớp nối chiến lược” giữa đô thị lõi TP.HCM với Cần Giờ và Vũng Tàu.

Cùng được khởi công trong đợt này còn có dự án cầu Bình Tiên dài 3,66 km với tổng vốn đầu tư 6.200 tỷ đồng; các nút giao trên tuyến cao tốc Bến Lức - Long Thành và nút giao giữa cao tốc Bến Lức - Long Thành với Quốc lộ 50, tổng mức đầu tư 3.559 tỷ đồng.

Bên cạnh đó là dự án Cảng tổng hợp container Cái Mép Hạ quy mô 351 ha, chiều dài bến hơn 7,5 km, công suất thiết kế 10,8 triệu TEU mỗi năm, tổng vốn đầu tư hơn 50.000 tỷ đồng. Dự án được định hướng phát triển thành cảng trung chuyển container quốc tế của khu vực.

Phương tiện máy móc tại lễ khởi công Dự án Công viên văn hóa Bến Nhà Rồng - Khánh Hội và Cây xanh công cộng Bến Bạch Đằng. 

Theo ông Hoàng Nguyên Dinh, các dự án chiến lược được khởi công lần này sẽ góp phần giải quyết nhiều điểm nghẽn phát triển của thành phố.

“Các dự án trên giúp xóa bỏ điểm nghẽn của nội đô, mở ra không gian phát triển hướng biển và kết nối cửa ngõ hàng không quốc tế và đường biển trong khu vực. Trong đó, tuyến cao tốc TP.HCM - Mộc Bài với chiều dài 60km, 4 làn xe, tổng mức đầu tư 23.000 tỷ đồng sẽ khơi thông tuyến duyên ngạch, mở rộng cửa ngõ phía Tây Bắc, tăng cường liên kết với các nước ASEAN thông qua hệ thống giao thông đường bộ”, ông Dinh nhận định.

Lãnh đạo UBND TP.HCM cho rằng khối lượng công việc phía trước rất lớn, đòi hỏi các sở, ngành, địa phương, chủ đầu tư và nhà thầu phải phối hợp chặt chẽ để các bản thiết kế sớm trở thành những công trình hiện hữu, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan chủ động tháo gỡ khó khăn về thủ tục, giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu xây dựng; đồng thời bảo đảm tiến độ, chất lượng công trình, an toàn lao động, sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư và không để xảy ra thất thoát, lãng phí trong quá trình triển khai.

Bài và ảnh: Trà My