TP.HCM: Khu đất 63ha ICD Trường Thọ sẽ thành đô thị sáng tạo sau khi di dời cảng

Thông tin này được đại diện Sở Xây dựng TP.HCM đưa ra tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố chiều 23.7 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy cùng Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM tổ chức, khi trả lời câu hỏi của phóng viên về kế hoạch di dời cụm ICD Trường Thọ và phương án sử dụng quỹ đất sau di dời.

Quang cảnh họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 23.7.

Theo Sở Xây dựng, Đồ án Điều chỉnh Quy hoạch chung TP.HCM đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2060 đã xác định khu vực Trường Thọ sẽ được chuyển đổi theo mô hình đô thị hỗn hợp, sáng tạo, xanh và phát triển gắn với hệ thống giao thông công cộng.

Sau khi các hoạt động cảng, ICD và kho bãi được di dời, quỹ đất khoảng 63ha sẽ được nghiên cứu chuyển đổi công năng theo hướng ưu tiên phát triển không gian công cộng, công viên và hành lang xanh ven sông; các công trình giáo dục, văn hóa, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo; thương mại, dịch vụ, văn phòng và nhà ở với tỷ lệ phù hợp.

Khu vực này cũng được định hướng phát triển theo mô hình đô thị gắn với tuyến Metro số 1 (TOD), đồng thời bổ sung hệ thống hạ tầng xã hội, không gian đi bộ, xe đạp và các khu sinh hoạt cộng đồng.

Việc chuyển đổi sẽ được cụ thể hóa thông qua các đồ án quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết và phương án sử dụng đất do cơ quan có thẩm quyền phê duyệt. Quan điểm của thành phố là quỹ đất sau di dời phải tạo ra giá trị đô thị và giá trị công cộng cao hơn, góp phần cải thiện môi trường và nâng cao chất lượng sống của người dân, thay vì chuyển toàn bộ sang các dự án nhà ở hoặc thương mại đơn thuần.

Tuy nhiên, Sở Xây dựng cho biết việc di dời cụm ICD Trường Thọ sẽ không được thực hiện ngay mà phải tuân theo lộ trình phù hợp với các quy hoạch đã được phê duyệt.

Theo Quyết định số 1829/QĐ-TTg ngày 31.10.2021 của Thủ tướng Chính phủ về quy hoạch kết cấu hạ tầng đường thủy nội địa thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, đã được điều chỉnh tại Quyết định số 1587/QĐ-TTg ngày 17.12.2024 và Quyết định số 1062/QĐ-BXD ngày 29.6.2026 của Bộ Xây dựng, các cảng Transimex, Phúc Long, Trường Thọ, ICD Tây Nam - Tanamexco và Cảng Kho vận miền Nam thuộc cụm ICD Trường Thọ vẫn được quy hoạch hoạt động đến năm 2030.

Trong khi đó, Quyết định số 1711/QĐ-TTg ngày 31.12.2024 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch TP.HCM thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định cụm ICD Trường Thọ sẽ được di dời về ICD Long Bình theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ.

Đại diện Sở Xây dựng nhấn mạnh không thực hiện di dời đồng loạt khi chưa bảo đảm đủ năng lực tiếp nhận hàng hóa. Việc di dời phải gắn với tiến độ đầu tư ICD Long Bình cùng các khu cảng và trung tâm logistics thay thế, bảo đảm đủ năng lực tiếp nhận hàng hóa trước khi chuyển đổi, nhằm tránh làm gián đoạn hoạt động xuất nhập khẩu và đứt gãy chuỗi cung ứng.

Hiện Sở Xây dựng đang phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc và các đơn vị liên quan nghiên cứu định hướng bổ sung các cảng thủy nội địa, cảng cạn và trung tâm logistics tại khu vực thượng lưu sông Đồng Nai, sông Sài Gòn. Các vị trí này sẽ từng bước thay thế chức năng của cụm ICD Trường Thọ, tiếp nhận và trung chuyển hàng hóa từ các khu công nghiệp của TP.HCM và khu vực Bình Dương đến các cảng biển Hiệp Phước, Cái Mép - Thị Vải và theo chiều ngược lại.

TP.HCM định hướng phát triển khu đất 63ha ICD Trường Thọ thành đô thị sáng tạo sau khi di dời cảng. Ảnh: Znews

Hướng tới mạng lưới vận tải hàng hóa tách khỏi khu dân cư

Song song với lộ trình di dời cụm ICD Trường Thọ, bài toán giảm xung đột giữa xe container và phương tiện cá nhân trên các tuyến đường cửa ngõ phía Đông TP.HCM cũng được đặt ra tại họp báo.

Theo đại diện Sở Xây dựng, việc giảm ùn tắc và bảo đảm an toàn giao thông tại khu vực cảng Cát Lái - Phú Hữu là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của thành phố khi nhu cầu vận tải hàng hóa ngày càng tăng.

Hiện nay, các cảng Cát Lái, Phú Hữu cùng nhiều depot vẫn nằm gần khu dân cư, khiến lượng xe container thường xuyên lưu thông trên các tuyến đường như Nguyễn Duy Trinh, Nguyễn Thị Định và Đồng Văn Cống. Điều này không chỉ tạo áp lực lên hạ tầng giao thông mà còn làm gia tăng nguy cơ ùn tắc và mất an toàn cho người dân.

Để giải quyết căn cơ tình trạng này, thành phố đang từng bước hình thành mạng lưới vận tải hàng hóa chuyên dụng kết nối khu vực cảng với hệ thống đường vành đai và cao tốc, qua đó giảm dần lượng xe container đi xuyên khu dân cư.

Theo Sở Xây dựng, một trong những dự án trọng điểm là tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu, đã được HĐND TP.HCM thông qua chủ trương đầu tư theo đề xuất của UBND thành phố. Đây là tuyến đường chuyên dụng dành cho phương tiện ra vào cảng, được tổ chức tách biệt với khu dân cư và kết nối trực tiếp với các trục giao thông đối ngoại. Dự án dự kiến hoàn thành trong năm 2028.

Bên cạnh đó, thành phố cũng điều chỉnh tiến độ dự án nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Duy Trinh (đoạn từ Võ Chí Công đến đường Nguyễn Thị Tư) theo lộ giới quy hoạch 30m. Đây là tuyến kết nối quan trọng giữa Vành đai 2 và cụm cảng Cát Lái - Phú Hữu, dự kiến hoàn thành trong năm 2027.

Theo Sở Xây dựng, khi hai dự án này hoàn thành đồng bộ, phương tiện vận tải hàng hóa sẽ có thêm hướng tiếp cận cảng thuận lợi hơn, giảm áp lực lên các tuyến đường hiện hữu, đồng thời hạn chế tình trạng xe container lưu thông xen lẫn với xe máy trong khu dân cư.

Ngoài các dự án trên, thành phố cũng đang triển khai nhiều công trình hạ tầng có vai trò hoàn thiện mạng lưới kết nối khu vực cảng với hệ thống giao thông đối ngoại. Trong đó, nút giao Mỹ Thủy dự kiến hoàn thành trong năm 2026; dự án nâng cấp, mở rộng đường Nguyễn Duy Trinh (đoạn từ Vành đai 2 đến đường vào Khu công nghiệp Phú Hữu) và mở rộng đường Nguyễn Thị Định (đoạn từ nút giao Mỹ Thủy đến cầu Cát Lái) dự kiến hoàn thành năm 2028.

Đối với tuyến đường liên cảng Cát Lái - Phú Hữu kết nối nút giao cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây và đường Vành đai 3, hiện dự án đang được lập báo cáo nghiên cứu khả thi, dự kiến khởi công trong quý III.2026 và hoàn thành vào năm 2029.

Cùng với đó, dự án mở rộng đường nối cao tốc TP.HCM - Long Thành - Dầu Giây, khởi công từ tháng 11.2025, được kỳ vọng hoàn thành vào cuối năm 2026.

Theo Sở Xây dựng, khi toàn bộ các dự án này được đưa vào khai thác, năng lực kết nối giữa khu vực cảng Cát Lái - Phú Hữu với hệ thống vành đai và cao tốc sẽ được cải thiện đáng kể. Đây được xem là giải pháp quan trọng để giảm ùn tắc, hạn chế xung đột giữa xe container và phương tiện lưu thông trong khu dân cư, đồng thời tạo điều kiện phát triển bền vững hệ thống cảng và logistics của TP.HCM.

Đại diện Sở Xây dựng cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy nhanh tiến độ các dự án, bảo đảm các tuyến đường và nút giao được triển khai đồng bộ, phát huy hiệu quả kết nối sau khi hoàn thành.

Bài và ảnh: Trọng Dân