Doanh nghiệp “xếp hàng” đề xuất làm đường sắt cao tốc Bắc – Nam

Bộ Xây dựng vừa có văn bản chính thức trả lời các doanh nghiệp, làm rõ tiến trình chuẩn bị đầu tư cũng như định hướng lựa chọn hình thức triển khai dự án Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam.

Văn bản được Bộ Xây dựng gửi tới 13 doanh nghiệp đã có văn bản đề xuất, tâm thư liên quan đến việc tham gia thực hiện Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam. Theo Bộ Xây dựng, thời gian qua, Chính phủ, Bộ Xây dựng và các bộ, ngành đã tiếp nhận nhiều đề xuất của doanh nghiệp, thể hiện sự quan tâm, tâm huyết và mong muốn đồng hành trong quá trình phát triển hạ tầng giao thông chiến lược của đất nước.

Bộ Xây dựng trân trọng ghi nhận sự quan tâm này, đồng thời nhấn mạnh đây là nguồn lực quan trọng, cần được xem xét, đánh giá trên cơ sở khoa học, phù hợp với chủ trương, định hướng và lợi ích quốc gia.

Bộ Xây dựng cho biết trường hợp dự án có áp dụng đầu tư theo phương thức PPP hoặc theo hình thức đầu tư kinh doanh thì sẽ thông báo để các doanh nghiệp quan tâm được biết, nộp hồ sơ tham gia đầu tư dự án theo quy định. Ảnh minh họa.

Theo Bộ Xây dựng, việc triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đang được thực hiện theo đúng các nghị quyết của Quốc hội và chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, gồm Nghị quyết số 172/2024/QH15, Nghị quyết số 227/2025/QH15 và Nghị quyết số 106/NQ-CP ngày 23.4.2025. Hiện Bộ Xây dựng đang tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi của dự án. Một trong những nội dung quan trọng của báo cáo này là nghiên cứu, đánh giá và đề xuất hình thức đầu tư phù hợp, bảo đảm tính khả thi, hiệu quả và hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và các bên tham gia.

Bộ Xây dựng cho biết, trong trường hợp dự án được xem xét triển khai theo phương thức đối tác công tư (PPP) hoặc theo hình thức đầu tư kinh doanh, Bộ sẽ công bố thông tin, thông báo rộng rãi để các doanh nghiệp quan tâm thực hiện việc nộp hồ sơ tham gia đầu tư theo đúng quy định pháp luật.

Trong thời gian tới, Bộ Xây dựng khẳng định sẵn sàng cung cấp các thông tin cần thiết liên quan đến quá trình triển khai dự án khi nhận được yêu cầu từ doanh nghiệp, đồng thời mong muốn tiếp tục nhận được sự phối hợp, quan tâm của cộng đồng doanh nghiệp để dự án được chuẩn bị và triển khai một cách bài bản, hiệu quả.

Danh sách các doanh nghiệp đã gửi đề xuất tham gia Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam khá đa dạng, bao gồm cả các doanh nghiệp trong lĩnh vực xây dựng, giao thông, đầu tư, công nghệ và tài chính. Cụ thể, 13 doanh nghiệp gồm: Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải (THACO); Liên danh nhà đầu tư Mekolor và Great USA; Công ty cổ phần Xây dựng Thăng Long Quốc gia; Công ty cổ phần Vận tải đường sắt Việt Nam; Công ty cổ phần Tập đoàn Vinaconey; Công ty TNHH Việt Nam 3000 – Tập đoàn Đầu tư và Phát triển Việt Nam; Công ty cổ phần Quản lý quỹ đầu tư FARM13; Công ty cổ phần Phần mềm – Tự động hóa – Điều khiển; Công ty cổ phần Tập đoàn Công nghiệp Quang Trung; Công ty TNHH HSC-VN; Công ty TNHH Tập đoàn Đầu tư Trương Gia; Công ty cổ phần Tập đoàn DISCOVERY và Công ty cổ phần Reign.

Liên quan đến công tác chuẩn bị đầu tư, Bộ Xây dựng đã quyết định chuyển giao nhiệm vụ lập Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam từ Ban Quản lý dự án Đường sắt sang Ban Quản lý dự án Thăng Long.

Theo quyết định này, Ban Quản lý dự án Thăng Long chịu trách nhiệm lập Báo cáo nghiên cứu khả thi, đồng thời chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng, tiến độ và giá thành của báo cáo. Việc chuyển giao được thực hiện trên cơ sở tiếp quản toàn bộ các kết quả nghiên cứu trước đó, bảo đảm tính kế thừa và liên tục trong quá trình chuẩn bị dự án.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng đã thành lập Ban Chỉ đạo triển khai Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam gồm 18 thành viên, do Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh làm Trưởng ban. Các Phó Trưởng ban gồm Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng (Phó Trưởng ban thường trực), Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh và Thứ trưởng Phạm Minh Hà. Thành viên Ban Chỉ đạo còn có lãnh đạo các cục, vụ thuộc Bộ Xây dựng và Chủ tịch Hội đồng thành viên Tổng công ty Đường sắt Việt Nam.

Theo Thông báo số 03/TB-VPCP ngày 4.1.2026 của Thường trực Chính phủ, Bộ Xây dựng được yêu cầu bám sát chỉ đạo của Bộ Chính trị, chủ trương của Quốc hội và chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ để làm rõ các vấn đề cốt lõi của dự án.

Trong đó, Bộ Xây dựng phải đề xuất rõ lựa chọn công nghệ, căn cứ thực tiễn, yêu cầu phát triển, khả năng đáp ứng, yếu tố chính trị – ngoại giao; đồng thời đánh giá kỹ lưỡng các nội dung liên quan đến kinh tế – kỹ thuật, quản lý, vận hành khai thác và chuyển giao công nghệ, với tốc độ thiết kế 350 km/h.

Về hình thức đầu tư, Bộ Xây dựng được giao chủ trì xây dựng hệ thống tiêu chí và quy trình lựa chọn hình thức đầu tư (đầu tư công, PPP hoặc đầu tư kinh doanh) trên cơ sở phương án công nghệ được lựa chọn. Yêu cầu đặt ra là bảo đảm khoa học, minh bạch, lợi ích quốc gia, đồng thời phòng chống tham nhũng, tiêu cực và bảo đảm lợi ích hài hòa giữa các bên.

Trường hợp cần bổ sung các cơ chế, chính sách đặc thù cho từng phương thức đầu tư, việc này phải được thực hiện đúng quy trình, đánh giá đầy đủ tác động, công khai, minh bạch và có cơ chế chia sẻ rủi ro phù hợp.

Theo Nghị quyết số 172/2024/QH15 của Quốc hội, Dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc – Nam có tổng chiều dài khoảng 1.541 km, điểm đầu tại ga Ngọc Hồi (Hà Nội), điểm cuối tại ga Thủ Thiêm (TP.HCM), đi qua địa phận 20 tỉnh, thành phố trước thời điểm sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh; sau sắp xếp, đi qua 15 tỉnh, thành phố.

Dự án được đầu tư mới toàn tuyến đường đôi, khổ đường 1.435 mm, tốc độ thiết kế 350 km/h, tải trọng 22,5 tấn/trục; gồm 23 ga hành khách, 5 ga hàng hóa; phương tiện và thiết bị đồng bộ. Tuyến đường sắt này chủ yếu vận chuyển hành khách, đồng thời đáp ứng yêu cầu lưỡng dụng phục vụ quốc phòng, an ninh và có thể vận tải hàng hóa khi cần thiết.

Tổng mức đầu tư sơ bộ của dự án khoảng 1.713.548 tỷ đồng, tương đương khoảng 67,34 tỷ USD. Dự án được thực hiện theo hình thức đầu tư công; Báo cáo nghiên cứu khả thi được lập từ năm 2025, phấn đấu cơ bản hoàn thành dự án vào năm 2035.

Ngô Gia