Cựu tổng thống Mỹ Bush 'cha' qua đời ở tuổi 94

 14:15 | Thứ bảy, 01/12/2018  0
Ông George Herbert Walker Bush, tổng thống thứ 41 của Mỹ và là người chứng kiến Chiến tranh Lạnh kết thúc, đã qua đời vào hôm 30.11 ở tuổi 94.

"Jeb, Neil, Marvin, Doro và tôi đau buồn thông báo rằng sau 94 năm phi thường, người cha thân yêu của chúng tôi đã qua đời", cựu tổng thống George W. Bush, tức Bush "con", nói trong thông báo được công bố bởi người phát ngôn của gia đình Bush, Jim McGrath.

"George H.W. Bush là người đàn ông với những tính cách tốt đẹp nhất và là người cha tuyệt vời nhất mà một đứa trẻ có thể có. Toàn bộ gia đình Bush biết ơn sâu sắc cho cuộc đời và tình yêu của ông, cho sự tận tâm của những người đã quan tâm và cầu chuyện cho cha, cho lời chia buồn của bằng hữu và những người đồng bào", cựu tổng thống Bush "con" cho biết.

Cuộc đời 94 năm của cựu tổng thống Bush "cha" bao gồm sự nghiệp chính trị kéo dài suốt 3 thập niên, một lần tái tranh cử thất bại vào Nhà Trắng nhưng lại được chứng kiến cảnh con trai mình, George W. Bush, trở thành tổng thống sau đó.

Washington Post nói rằng sự ra đi của ông đánh giá sự kết thúc của một kỷ nguyên, khi ông chính là người cuối cùng của thế hệ các cựu binh Thế chiến 2 trở thành tổng thống, và là vị tổng thống đã chứng kiến nước Mỹ và thế giới bước khỏi cuộc Chiến tranh Lạnh kéo dài 4 thập niên.

Tổng thống thứ 41 của Mỹ George Herbert Walker Bush. Ảnh: Reuters

Người đóng lại một kỷ nguyên

Bush bước vào Phòng Bầu dục vào năm 1989, dưới chiếc bóng phủ của người tiền nhiệm Ronald Reagan, người từng là đối thủ và cũng là người ông từng phục vụ với vai trò phó tổng thống. Nhưng cũng không có tổng thống nào bước vào Nhà Trắng với kinh nghiệm phong phú hơn ông: một phi công của Hải quân Mỹ, một lãnh đạo trong ngành dầu mỏ, một nghị sĩ, một đại biểu tại Liên Hợp Quốc, chủ tịch đảng Cộng hòa, đặc phái viên đến Bắc Kinh, giám đốc CIA.

New York Times nhận định ông là một nhà ngoại giao và nhà kỹ trị xuất sắc, đã giúp kết thúc 4 thập niên Chiến tranh Lạnh và cả mỗi đe dọa xung đột hạt nhân, đã ứng phó thành công với sự sụp đổ của Liên Xô... Thế nhưng bất chấp mọi thành công về đối ngoại, nhiệm kỳ của ông đã kéo theo sự thất vọng của những cử tri cho rằng tổng thống đã xa rời cuộc sống hiện tại của họ. Năm 1992, cử tri từ chối Bush "cha" và chọn lấy một thống đốc Dân chủ vẫn còn ít tên tuổi từ Arkansas, Bill Clinton, để trở thành tổng thống, mở ra kỷ nguyên các nhà lãnh đạo sinh ra trong thời hậu Thế chiến.

Nếu nhiệm kỳ của Bush "cha" đặt dấu chấm hết cho một kỷ nguyên, ông cũng kịp mở ra một thời đại mới. Năm 1991, ông tập hợp một liên minh toàn cầu tấn công vào Iraq để buộc nước này rút quân khỏi Kuwait. Chiến tranh Vùng Vịnh lần 1 là một thành công, ông đứng trên bục phát biểu tại Đồi Capitol và nghe những tiếng hô "Bush! Bush!" sau bài phát biểu. Tỷ lệ ủng hộ ông tăng đến 85% trong 4 ngày không kích thủ đô Baghdad của New York.

Giây phút "hoàng kim" nhất trong nhiệm kỳ của Bush "cha" khi bài phát biểu của ông được hưởng ứng nhiệt liệt trước quốc hội, không lâu sau chiến thắng tại Iraq. Ảnh: AP.

Tuy nhiên, cuộc chiến đó không phải một chiến thắng hoàn toàn. Ông thường phải bênh vực quyết định của mình về việc dừng cuộc tấn công trước khi lật đổ được Saddam Hussein và việc viện trợ trước đó cho Hussein.

Thế nhưng, nhiệm kỳ của ông cũng chứng kiến sự than phiền của cả 2 đảng Dân chủ và Cộng hòa rằng ngay giữa thời điểm kinh tế Mỹ tồi tệ nhất kể từ Thế chiến 2, ông Bush không có chương trình nghị sự nào cả.

Sự tao nhã "của những thế kỷ trước"

Washington Post nhận xét dù Bush chỉ mới làm tổng thống Mỹ cách đây 3 thập niên, một số giá trị và đạo đức của ông như thể đã cách hàng thế kỷ so với văn hóa chính trị "chua cay" ngày nay. Ông giao tiếp bằng những lá thư tay, không phải mạng xã hội.

Ông có một bản tính cạnh tranh và tham vọng đáng kể, điều không dễ gì nhận thấy được bên dưới lớp vỏ bọc lịch sự của vùng New England và sự phóng khoáng thật lòng của ông ấy. Ông cũng có thể chạy những chiến dịch tranh cử khắc nghiệt, đưa đất nước vào chiến tranh. Nhưng những thành tựu quan trọng nhất của ông được tạo ra trên bàn đàm phán.

"Khi từ tiết chế trở nên bẩn thỉu, chúng ta phải xem lại tâm hồn mình", Washington Post dẫn lời ông viết cho một người bạn vào năm 1964, sau khi thua cuộc lần đầu tiên vào một vị trí chính quyền.

Bất chấp sự tao nhã của mình, Bush vẫn dễ dàng trở thành chủ đề để đàm tiếu. Ngày còn học ở Đại học Yale, ông thường xuyên bị bối rối trước công chúng, đặc biệt khi phải nói về chính mình. Dù ông bị đặt vào chiến trường ngay khi vừa bước vào tuổi trưởng thành, ông bị xem là "kẻ hèn nhát" bởi những người nghi ngờ về niềm tin của ông.

Sự mâu thuẫn đó theo Bush vào chính trường. Sự thiếu vững vàng trong khi đất nước trải qua cuộc suy thoái kinh tế đã phá hủy sự tán đồng mà ông giành được sau Chiến tranh Vùng Vịnh. Sự tao nhã cổ điển của ông cũng bị nhiều người nhận xét là xa rời những người dân Mỹ bình thường.

"Đó là một thành tựu phức tạp", theo sử gia chuyên về các tổng thống, ông Robert Dallek. "Hoàn cảnh và năng lực của ông trước chúng không đáp ứng được những gì cử tri đòi hỏi".

Cựu tổng thống Bush "cha" đón sinh nhật thứ 80 vào năm 2004 bằng một cú nhảy dù từ máy bay. Ông cố gắng duy trì sức khỏe và tinh thần khỏe mạnh ngay cả ở tuổi hơn 80. Ảnh: AP

Ông qua đời vào ngày 30.11 ở tuổi 94. USA Today gọi sự ra đi vào lúc này của cựu tổng thống là một chi tiết "không khác gì tiểu thuyết của Shakespeare", khi người vợ suốt 73 năm của ông, Barbara Bush vừa qua đời hồi tháng 4 năm nay.

Bush "cha" là con trai của thượng nghị sĩ Pescott Bush, bang Connecticut. Hai người con trai của ông, một người là George W. Bush, là tổng thống thứ 43 của Mỹ, người còn lại là Jeb Bush, thống đốc của Florida trong hai nhiệm kỳ.

Hương Ly

 

theo zing.vn
bài viết liên quan
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.