Định hình tương lai ngành xây dựng từ chuyển đổi kép

Xây dựng Việt Nam trong làn sóng chuyển đổi kép

Mở đầu Diễn đàn Xây dựng Việt Nam năm 2026, TS. Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, phát biểu trải qua quá trình xây dựng và phát triển, ngành xây dựng đã có những đóng góp quan trọng vào sự nghiệp phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Những công trình giao thông, hạ tầng, dân dụng, công nghiệp, những đô thị và các khu nhà ở đã từng bước tạo dựng nên nền tảng vật chất cho quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và cải thiện điều kiện sống của người dân.

TS. Đặng Việt Dũng, Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, phát biểu khai mạc diễn đàn.

Đằng sau những thành tựu đó là trí tuệ, tâm huyết và sự lao động bền bỉ của nhiều thế hệ người xây dựng và của cộng đồng doanh nghiệp. Qua mỗi công trình, doanh nghiệp Việt Nam đã từng bước tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực quản trị, đổi mới phương thức sản xuất và từng bước làm chủ công nghệ xây dựng hiện đại.

Theo Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam, bước vào giai đoạn phát triển mới, yêu cầu đặt ra cho ngành ngày càng cao. Công trình phải đảm bảo chất lượng, an toàn, hiệu quả kinh tế và đáp ứng được tiến độ ngày càng khắt khe. Đồng thời sử dụng tài nguyên, giảm tác động đến môi trường, thích ứng với biến đổi khí hậu. Doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng suất, kiểm soát chi phí và đáp ứng được những yêu cầu mới của thị trường.

Trong bối cảnh đó, chủ trương đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia được xác định trong Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị có ý nghĩa quan trọng đối với sự nghiệp đổi mới của ngành. Chuyển đổi số, chuyển đổi xanh được triển khai đồng bộ trong quá trình chuyển đổi kép, cần được cụ thể hóa trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp, trong hoạt động hàng ngày của mỗi cá nhân và tập thể.

Thay mặt Ban tổ chức, TS. Đặng Việt Dũng kỳ vọng, Diễn đàn năm nay sẽ kết nối tri thức, công nghệ, chính sách và doanh nghiệp, mang lại những câu trả lời có giá trị thực tiễn. Qua đó, mỗi doanh nghiệp có thể xác định những việc cần ưu tiên, lựa chọn những giải pháp phù hợp. Đồng thời, các cơ quan quản lý nhà nước có thêm cơ sở để xem xét, tháo gỡ những vướng mắc trong quá trình chuyển đổi.

Phiên thảo luận bàn tròn ghi nhận nhiều sáng kiến mới mẻ cho mục tiêu chuyển đổi kép.

Góc nhìn thực tiễn từ doanh nghiệp và các chuyên gia

Tại phiên tham luận và tọa đàm, đại diện các doanh nghiệp tiêu biểu cùng các chuyên gia đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm triển khai chuyển đổi kép trong thực tế. Ông Võ Thành Trung, Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Kỹ thuật Tân Phát Long, nhấn mạnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không nên tách biệt thành hai chương trình riêng. Đây là tiêu chuẩn kép để doanh nghiệp triển khai song hành. Công nghệ số giúp có cái nhìn tổng quan về dữ liệu, trong khi chuyển đổi xanh mang lại góc nhìn tổng thể về môi trường, giúp lãnh đạo đưa ra quyết định đúng đắn.

Ông Võ Thành Trung trình bày những kết quả mà Công ty Tân Phát Long đã đặt được.

Tân Phát Long hiện ứng dụng mô hình BIM (Building Information Modeling – Mô hình hóa thông tin công trình) không chỉ để dựng phối cảnh 3D, mà còn xây dựng cơ sở dữ liệu xuyên suốt các khâu: từ ý tưởng, thiết kế, đấu thầu, mua sắm đến thi công và bàn giao vận hành. Nhờ kết nối dữ liệu BIM vào CDE (Common Data Environment – Môi trường dữ liệu chung) và phân tích bằng AI, doanh nghiệp chủ động phát hiện sớm sự cố vận hành cũng như cảnh báo rủi ro hợp đồng ngay từ giai đoạn đấu thầu. Đáng chú ý, việc ứng dụng AI trong bóc tách khối lượng đã đạt độ chính xác 70-80%, giúp tối ưu hóa đáng kể nguồn nhân lực.

TS. Cấn Văn Lực nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số với các doanh nghiệp.

Ở góc độ chuyên gia tài chính và kinh tế, TS. Cấn Văn Lực, Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính – Tiền tệ Quốc gia, cho rằng môi trường xây dựng hiện đại đòi hỏi sự kết hợp giữa không gian vật lý và không gian thông tin. Chuyển đổi kép không phải là xu hướng lý thuyết mà là cơ hội thực chất giúp doanh nghiệp tiết giảm chi phí vận hành và cắt giảm phát thải carbon.

Nguồn dữ liệu ngành xây dựng đóng vai trò nền tảng quan trọng, trực tiếp đóng góp vào quy mô GDP quốc gia. Do đó, các doanh nghiệp cần coi chuyển đổi số là công cụ hạ tầng bắt buộc để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển bền vững.

Những kinh nghiệm từ CONINCO được KTS. Nguyễn Tuấn Anh trình bày trong bài tham luận.

KTS. Nguyễn Tuấn Anh, chuyên gia phát triển năng lực tổ chức, Khối Tư vấn 3, Công ty Cổ phần Tư vấn công nghệ, thiết bị và Kiểm định xây dựng (CONINCO), đã phân tích sâu mối liên kết kỹ thuật giữa BIM và GIS (Geographic Information System – Hệ thống thông tin địa lý). Nếu BIM giúp kiểm soát chi tiết công trình ở quy mô tòa nhà thì GIS mở rộng kết nối công trình với mạng lưới hạ tầng, địa chất và thủy văn đô thị.

Mô hình này cho phép cập nhật dữ liệu liên tục theo thời gian thực về mức tiêu thụ năng lượng, biến động kiến trúc và dự báo rủi ro thiên tai ngập lụt. Dữ liệu xây dựng cần đảm bảo tiêu chí đúng, đủ, sạch, sống để phục vụ trọn vẹn vòng đời công trình từ 50 đến 100 năm, thay vì chỉ nằm trong hồ sơ bản vẽ. KTS. Nguyễn Tuấn Anh kiến nghị, các cơ quan quản lý cần xem xét điều chỉnh các chính sách pháp lý như Nghị định 217, nhằm tiếp tục bắt buộc áp dụng BIM cho hạ tầng kỹ thuật quốc gia.

40 năm Tạp chí Người Xây Dựng: Trọn vẹn bản lĩnh, vươn tầm đa phương tiện

Chương trình khép lại với Lễ Kỷ niệm 40 năm ngày thành lập Tạp chí Người Xây Dựng (1986 - 2026), cơ quan của Tổng hội Xây dựng Việt Nam. Trải qua 4 thập kỷ đồng hành cùng sự trưởng thành của ngành, tạp chí đã khẳng định vị thế là diễn đàn khoa học, cầu nối thông tin tin cậy giữa cơ quan quản lý, giới chuyên môn và cộng đồng doanh nghiệp.

Tổng biên tập Hoàng Chiến Thắng khẳng định, Tạp chí Người Xây Dựng sẽ không ngừng đổi mới cả về tư duy lẫn phương thức làm báo.

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng biên tập Tạp chí Người Xây Dựng Hoàng Chiến Thắng nhấn mạnh, nếu 40 năm qua là hành trình dựng nền, xây móng thì chặng đường phía trước chính là cất cánh. Đứng trước làn sóng chuyển đổi số và những đòi hỏi mới của thời đại – nơi ngành Xây dựng đang vươn mình hướng tới những không gian xanh, thông minh và bền vững, Tạp chí Người Xây Dựng hiểu rằng mình không thể đứng yên.

Nhà báo Hoàng Chiến Thắng khẳng định, dấu mốc 40 năm không chỉ là dịp nhìn lại chặng đường lịch sử tự hào mà còn mở ra bước ngoặt phát triển mới cho Tạp chí Người Xây Dựng. Cơ quan báo chí quyết tâm đổi mới toàn diện, nâng cao chất lượng chuyên môn để tiếp tục cống hiến cho sự nghiệp phát triển bền vững của ngành xây dựng nước nhà.

Bài và ảnh: Đoan Túc