Mỹ rút khỏi hàng loạt tổ chức quốc tế

Văn bản của Washington không liệt kê tên các tổ chức này nhưng cho biết chúng thúc đẩy "các chính sách khí hậu cực đoan, quản trị toàn cầu và các chương trình tư tưởng mâu thuẫn với chủ quyền và sức mạnh kinh tế của Mỹ". Theo đó, Mỹ sẽ ngừng tham gia và tài trợ cho các tổ chức này, sau quá trình rà soát toàn diện vai trò của nước này trong các thể chế quốc tế, trong đó có cả các cơ quan trực thuộc Liên Hợp Quốc.

“Việc ngừng tham gia này sẽ chấm dứt sử dụng tiền thuế của người dân Mỹ để tài trợ và can thiệp vào các tổ chức thúc đẩy các chương trình nghị sự toàn cầu hóa thay vì các ưu tiên của Mỹ, hoặc giải quyết các vấn đề quan trọng một cách thiếu hiệu quả, trong khi tiền thuế của người dân Mỹ nên được phân bổ theo những cách khác để hỗ trợ các nhiệm vụ liên quan," Nhà Trắng cho biết.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Đại hội đồng Liên Hợp Quốc ở New York vào tháng 9. Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Image

Theo văn bản của Nhà Trắng, người đóng thuế Mỹ đã chi hàng tỷ đô la cho các tổ chức này mà thu lại rất ít. Bằng cách rút khỏi các tổ chức này, Tổng thống Trump đang tiết kiệm tiền thuế của người dân và tập trung lại nguồn lực vào các ưu tiên "nước Mỹ trên hết".

Tuyên bố nhấn mạnh, động thái này xuất phát từ một yêu cầu rà soát xem xét tất cả các tổ chức liên chính phủ quốc tế, công ước và hiệp ước mà Mỹ là thành viên hoặc tham gia, hoặc tài trợ hỗ trợ từ hồi đầu năm nay.

Mặc dù chưa chính thức liệt kê tên các tổ chức, nhưng kể từ khi bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai vào tháng 1.2025, Tổng thống Trump đã tìm cách cắt giảm ngân sách của Mỹ dành cho Liên Hợp Quốc, ngừng tham gia Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc, kéo dài thời gian ngừng tài trợ cho cơ quan cứu trợ Palestine UNRWA và rút khỏi cơ quan văn hóa UNESCO của Liên Hợp Quốc.

Ông cũng đã tuyên bố kế hoạch rút khỏi Tổ chức Y tế Thế giới và thỏa Thuận khí hậu Paris. Mỹ cũng tiếp cận chọn lọc và chỉ đóng góp cho những cơ quan được cho là phù hợp với ưu tiên của chính quyền đương nhiệm, với tôn chỉ "nước Mỹ trên hết" và vì lợi ích của Mỹ.

Trước đó, Tổng thống Trump đã khởi xướng việc rút Hoa Kỳ khỏi Tổ chức Y tế Thế giới và Hiệp định Khí hậu Paris ngay sau khi nhậm chức.

Cụ thể ngay trong ngày đầu tiên nhậm chức, ông Trump ký một Bản ghi nhớ Tổng thống thông báo cho Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) rằng Thỏa thuận Thuế Toàn cầu của tổ chức này không có hiệu lực tại Mỹ, và chỉ đạo điều tra xem các quốc gia nước ngoài có các quy định thuế mang tính ngoài lãnh thổ hoặc ảnh hưởng không cân xứng đến các công ty Mỹ hay không.

Chỉ vài tuần sau, Tổng thống Trump đã ký một Sắc lệnh hành pháp rút Hoa Kỳ khỏi Hội đồng Nhân quyền Liên Hợp Quốc (UNHRC) và cấm mọi khoản tài trợ trong tương lai cho Cơ quan Cứu trợ và Việc làm của Liên Hợp Quốc cho Cận Đông (UNRWA).

Chính quyền ông Trump ưu tiên lợi ích của Mỹ bằng cách chuyển hướng sự tập trung và phân bổ nguồn lực vào các ưu tiên trong nước như cơ sở hạ tầng, sự sẵn sàng của quân đội và an ninh biên giới, và hành động nhanh chóng để bảo vệ các công ty Mỹ khỏi sự can thiệp của nước ngoài.

Lan Chi