Kỷ niệm 150 năm Minh Trị Duy Tân qua sách

 16:32 | Thứ hai, 05/02/2018  0
Sáng 4.2, đường sách Nguyễn Văn Bình (TP.HCM) diễn ra buổi tọa đàm nhân dịp ra mắt bộ sách kỷ niệm 150 Minh Trị Duy Tân do Omega Plus và NXB Thế Giới ấn hành.

Bộ sách kỷ niệm 150 phong trào Duy Tân, bao gồm những tác phẩm tinh hoa, như: Khái lược văn minh luận, Phúc ông tự truyện của nhà cải cách Nhật Bản Fukuzawa Yukichi và Nhật Bản Duy Tân 30 năm của tác giả Việt Nam Đào Trinh Nhất.

Do dịch giả Đỗ An Nhiên chuyển ngữ, Khái lược văn minh luận được Fukuzawa Yukichi viết và xuất bản lần đầu vào năm 1875, cổ vũ tinh thần khai sáng, tạo nền tảng về một Nhật Bản tự chủ, đồng thời tiếp thu những tinh hoa của nền văn minh phương Tây, mà như chính tác giả Fukuzawa Yukichi vẫn luôn khẳng định: “Độc lập quốc gia là mục tiêu, và văn minh hiện tại của Nhật Bản là cách để đạt được mục tiêu đó.”

Dự buổi tọa đàm, nhà văn - nhà văn hóa Nhật Chiêu, người tham gia hiệu đính và viết lời tựa cho cuốn sách, chia sẻ: “Fukuzawa Yukichi đã hiến dâng cho nền độc lập của Nhật Bản, khi ông ra đời 1835, đất nước đang chìm trong ý thức hệ phong kiến và chịu lép về trước các thế lực phương Tây. Nhưng khi ông qua đời vào năm 1901 Nhật Bản đã là một cường quốc sau khi trỗi dậy mạnh mẽ từ phong trào cách tân do ông góp phần đặt nền móng, mà cụ thể là tinh thần ‘thoát Á’ hay gọi là ‘thoát Hán’ để trở thành một đồng minh của phương Tây.”

Cuốn sách Khái lược văn minh luận gồm 6 phần (quyển) với những chương ngắn nổi bật, như: Lấy văn minh phương Tây làm mục tiêu, Bàn về bản chất văn minh, Trí thức và đạo đức của người dân một nước, Nguồn gốc của văn minh phương Tây, Nguồn gốc của văn minh Nhật Bản, Luận về độc lập của nước ta, Thoát Á luận…

Fukuzawa Yukichi, hay gọi theo tiếng phiên âm Hán-Việt là Phúc-Trạch-Dụ-Cát được biết đến như một nhà cải cách vĩ đại của Nhật Bản, là tác giả của nhiều cuốn sách mang tầm vóc của một dân tộc tự cường, ảnh hưởng đến tư tưởng của người dân Nhật suốt hơn trăm năm qua. 

Bên cạnh những cuốn sách luận vể tinh thần khai minh, như Khuyến học, Khái lược văn minh luận, Tây dương sự tình, Fukuzawa Yukichi còn có những tác phẩm nổi bật khác bộc lộ trình độ văn chương sâu sắc, một trong những cuốn ấy là Phúc ông tự truyện được ông viết kể về cuộc đời mình.

Quang cảnh buổi toạ đàm ngày 4.2. Ảnh: H.N

Cuốn tự truyện thuật lại bước thăng trầm trong cuộc đời tác giả, từ lúc sinh ra cho đến năm tháng tuổi già. Tinh thần Fukuzawa Yukichi hiện hữu trong từng chi tiết nhỏ của đời sống hằng ngày, đến các tư tưởng có tầm vóc của ông. Đưa người đọc từ những vấp ngã trong cuộc sống đến sự quyết đoán, độc lập và những hành động sắc sảo của nhà cải cách vĩ đại nhất Nhật Bản.

Tiến sĩ Huỳnh Trọng Hiền – Trưởng khoa Nhật Bản học (Đại học KHXH&NV TP.HCM), cũng tham dự buổi tọa đàm, nhận định Fukuzawa Yukuchi là một người có tài nhưng ghét tham gia chuyện quan trường: “Suốt cuộc đời Fukuzawa, ông dốc toàn tâm phục vụ dân tộc và nhân dân. Chỉ có vài năm công tác trong chính quyền của Minh Trị, nhưng những năm đó ông đều phục vụ cho sự học hỏi cái hay, đặc biệt sau ba chuyến công du Hoa Kỳ và châu Âu cùng với Sứ bộ thời đó, ông đã viết ra tác phẩm ‘Tây dương sự tình’ kể về những điều mà ông đã tai nghe mắt thấy ở nơi ông đi qua.”

Cuộc cải cách thời kỳ Minh Trị (Nhật Bản), hay còn gọi là phong trào Duy Tân bắt đầu từ năm 1868, thời điểm Thiên Hoàng Minh Trị lên ngôi. Đây được xem là giai đoạn dẫn đến thay đổi to lớn cấu trúc xã hội, chính trị và kinh tế Nhật Bản.

Vào thời giữa thế kỷ 19, thay vì bế quan tỏa cảng như một số dân tộc khác ở châu Á, phong trào Duy Tân đã thúc đẩy Nhật Bản giành vị thế độc lập với chính sách mở cửa và tạo cơ hội bang giao, mua bán giữa chính quyền Minh Trị với các nước phương Tây, đồng thời tinh thần khuyến học và khai sáng trong dân chúng cũng diễn ra mạnh mẽ, phá bỏ các tàng dư của các triều đình phong kiến trước đó để lại.

Có thể nói phong trào Duy Tân đã thay đổi hoàn toàn Nhật Bản, đất nước nhỏ bé này trở thành nguồn cảm hứng cải cách cho nhiều quốc gia khác ở châu Á.

Trong thời kỳ đó, ở Việt Nam cũng đã có những nhân sĩ yêu nước như Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh phát động phong trào cùng tư tưởng lấy dân làm gốc Khai dân trí – Chấn dân khí – Hậu dân sinh lập ra Duy Tân Hội, để tìm kiếm một con đường cho nền hòa bình và tự chủ cho Việt Nam trong tương lai. Nhật Bản Duy Tân 30 năm là tác phẩm duy nhất được giới thiệu trong bộ sách kỷ niệm 150 năm Minh Trị Duy Tân cũng được viết một tác giả Việt Nam.

Tác phẩm văn sử về Nhật Bản của nhà sử học Đào Trinh Nhất biên soạn vào năm 1936, sẽ là cẩm nang khái quát về quảng thời gian 30 năm cuộc cải cách vĩ đại của dân tộc Nhật Bản.

Cuốn sách điểm qua những gương mặt nổi bật nhất đã đóng góp cho phong trào, đồng thời trả lời những câu hỏi Nhật Bản đã làm gì trong thời kỳ này để lột xác ngoạn mục và trở thành biểu tượng của cả thế giới?

Hữu Nam

bài viết liên quan
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.