Đề xuất giữ nguyên trạng 168 phường, xã, đặc khu của TP.HCM

Giữ nguyên 168 đơn vị hành chính cấp xã của TP.HCM hiện nay là đề xuất của UBND TP.HCM với Đảng ủy UBND Thành phố để báo cáo Ban Thường vụ Thành ủy TP.HCM.

Theo Tờ trình về kết quả thực hiện ý kiến chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy tại Công văn số 504-CV/TU ngày 7.8.2026 về việc tiếp tục nghiên cứu phương án sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn thành phố, do Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường ký ngày 3.9.2026, đề xuất được đưa ra từ kết quả tự rà soát, đánh giá thực trạng và ý kiến của 168 phường, xã, đặc khu

Qua rà soát, đánh giá, 165 phường, xã, đặc khu đề xuất giữ nguyên hiện trạng. Có 3 đơn vị (gồm phường Khánh Hội và phường Xóm Chiếu, địa bàn Quận 4 cũ, xã Long Sơn-thuộc thành phố Vũng Tàu trước đây) đề xuất sáp nhập, điều chỉnh đơn vị hành chính cấp xã giáp ranh, tuy nhiên UBND Thành phố đề nghị 3 phường, xã này giữ nguyên.

TP.HCM là đơn vị hành chính loại đặc biệt, với quy mô dân số hơn 16 triệu người (tính đến 1.6.2026), diện tích tự nhiên 6.772,65 km2, gồm 168 đơn vị hành chính cấp xã, là địa phương có số lượng đơn vị hành chính cấp xã cao nhất cả nước.

Căn cứ Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, 114/168 phường, xã đảm bảo đạt tiêu chuẩn diện tích tự nhiên và quy mô dân số theo quy định và 54/168 phường, xã, đặc khu chưa đảm bảo về tiêu chuẩn diện tích tự nhiên hoặc quy mô dân số.

Tuy nhiên, theo UBND TP.HCM, đề xuất giữ nguyên hiện trạng phường, xã, đặc khu là phù hợp với quy định, đảm bảo cơ sở pháp lý do các đơn vị hành chính của thành phố được hình thành trước ngày Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội có hiệu lực thi hành, nên không phải đánh giá lại tiêu chuẩn quy mô dân số và diện tích tự nhiên.

Mặt khác, trong thời điểm hiện tại, Bộ Nội vụ đang được giao nghiên cứu, chủ trì xây dựng mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu và dự kiến thời gian trình Chính phủ là tháng 10.2026. Sau khi được Bộ Chính trị xem xét, quyết định, chủ trương thực hiện mô hình đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân tiêu biểu, với đầy đủ các nguyên tắc, tiêu chí, tiêu chuẩn của đơn vị hành chính cấp xã mang tính hạt nhân, Thành phố Hồ Chí Minh sẽ đánh giá, rà soát, lựa chọn các đơn vị hành chính cấp xã đảm bảo các tiêu chí.

UBND TP.HCM cũng cho rằng, việc tiếp tục giữ nguyên hiện trạng trong giai đoạn trước mắt là cần thiết để ổn định tổ chức bộ máy, quản lý tài sản công và tổ chức tài chính-kế toán, hệ thống thông tin và dữ liệu tài chính - ngân sách, hoạt động của chính quyền địa phương cấp xã tập trung triển khai thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội.

Giữ nguyên hiện trạng phường, xã cũng đồng thời đảm bảo tính ổn định của tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ tránh gây xáo trộn làm ảnh hưởng đến tâm lý đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, người lao động đang làm việc tại các cơ quan, đơn vị cấp xã và gây lãng phí nguồn lực. Đảm bảo tính ổn định, không gây xáo trộn, làm ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp.

Cơ quan chức năng đánh giá, qua một năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, người dân và doanh nghiệp đang từng bước thích nghi với tên gọi, phạm vi khu phố, ấp, thôn, khu dân cư. Nếu thay đổi về thông tin đơn vị hành chính cấp xã sẽ ảnh hưởng đến thông tin địa chỉ của doanh nghiệp, người dân, kéo theo yêu cầu rà soát và cập nhật trên nhiều hệ thống, hồ sơ và quan hệ giao dịch dân sự.

Chưa kể, nhiều địa phương có những định hướng phát triển kinh tế-xã hội mang tính đặc thù riêng (công nghiệp, logistics, thương mại, du lịch, cảng biển…) cần được duy trì độc lập để tập trung khai thác, phát triển. Một số địa bàn có tính tương đối độc lập (như đặc khu Côn Đảo, xã Thạnh An) hoặc bị chia cắt bởi sông rạch, nếu sáp nhập sẽ gây chia cắt địa bàn và rất khó khăn trong công tác quản lý.

Bên cạnh đó, một số đơn vị là địa bàn trọng điểm, an toàn khu, khu đô thị tập trung dân cư đông đúc … có yêu cầu đảm bảo quốc phòng-an ninh đòi hỏi phải giữ tính ổn định để duy trì năng lực phản ứng nhanh về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy và an sinh xã hội.

Do đó, việc đề xuất tiếp tục giữ nguyên hiện trạng của 168 xã, phường, đặc khu là đảm bảo tính ổn định, không làm ảnh hưởng đến các hoạt động sản xuất, kinh doanh của người dân, doanh nghiệp, không làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các đồ án quy hoạch và các dự án trọng điểm của thành phố.

Hoàng Liên Sơn