'Xóa mù' bơi và phổ cập sơ cấp cứu cho người Việt

 16:45 | Thứ bảy, 15/06/2019  0
Dù chưa tới mùa mưa lũ, nhưng báo chí gần như tuần nào cũng đưa tin có trẻ đuối nước. Trước đây, hàng năm, chỉ tính riêng trẻ em, đã có 3.500 bé bị chết đuối trong tổng số hơn 7.000 bé bị tai nạn thương tích nói chung. Gần đây, tỉ lệ này giảm đáng kể nhưng vẫn trên 2.000 mỗi năm. Con số này cao nhất khu vực Đông Nam Á và gấp cả chục lần so với các nước phát triển.

Từ nhiều năm nay, Cục Bảo vệ chăm sóc Trẻ em và các địa phương đã tích cực thực hiện phòng chống tai nạn, thương tích ở trẻ em. Ngày 05.02.2016, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định 234/QĐ - TTg về Chương trình phòng chống tai nạn, thương tích cho trẻ em, giai đoạn 2016 – 2020, trong đó có mục tiêu 100% các tỉnh, thành phố phải triển khai chương trình dạy bơi an toàn thí điểm cho trẻ em. Mục tiêu khá rõ nhưng chương trình hành động thì có vẻ mơ hồ, thậm chí chưa có. Nhiều nơi còn không nhớ có một nghị định như vậy.

Theo khảo sát bỏ túi của người viết, tỉ lệ người lớn biết bơi của Việt Nam gần như đội sổ Asean. Với các nước phát triển, bơi và sơ cấp cứu là kỹ năng bắt buộc trong trường phổ thông. Mọi người xem biết bơi cũng cần thiết như biết đọc biết viết; biết sơ cấp cứu. Các nước chưa đủ hồ bơi trong mỗi trường thì phụ huynh tìm cách cho con học bơi bên ngoài vì đó là kỹ năng sống còn. Cha mẹ cho con học bơi trước khi học chữ và học sơ cấp cứu trước khi học ngoại ngữ, đàn hát.

Hiện nao nhiêu trường học trên cả nước có hồ bơi? Và quan trọng nhất là bao nhiêu thầy cô biết bơi và có thể dạy cho học sinh? Ảnh mang tính minh hoạ.

Việt Nam thì ngược lại. Hình như bơi là thứ xa xỉ. Thời bao cấp khó khăn đã đành. Cuộc sống giờ thuận lợi, thu nhập cũng tương đối, nhưng bơi vẫn đứng ngoài cuộc sống. Nếu chỉ trông chờ vào nhà trường thì bất khả thi. Bao nhiêu trường có hồ bơi? Quan trọng nhất là bao nhiêu thầy cô biết bơi và có thể dạy cho học sinh? Các hồ bơi công cộng chỉ tập trung ở các đô thị lớn. Nghị định đã có, nhưng không có lộ trình rõ ràng và trách nhiệm cụ thể cho người thực hiện.

Bài toán xóa mù bơi không chỉ cho trẻ em và cả người lớn không quá khó. Bên cạnh các hồ bơi công cộng ngày càng nở rộ thì nhiều khu dân cư, các trường quốc tế, nhiều trường trọng điểm cũng có hồ bơi. Lấy những cơ sở này làm hạt nhân. Làm sao để thành viên của các đơn vị có hồ bơi phải biết bơi và có thể mở rộng thêm bên ngoài. Trong tiêu chí tốt nghiệp của đại học Tôn Đức Thắng, ngoài tiếng Anh (IELTS 5.0), Tin học (MOS 750); còn có Bơi (50m). Cá biệt, trường cao đẳng V. có hồ bơi nhưng chỉ để trang trí, cấm sinh viên xuống nước.

Các vùng sông nước, có thể lấy dây thừng và cây chuối, hoặc can nhựa làm phao tạo thành hồ ven sông rạch để dạy bơi. Gần chục năm trước, cách này được một số xã ở An Giang, Hậu Giang làm rất hiệu quả. Tiếc là tôi không nhớ tên. Chỉ cần một đoạn cây chuối, 2 can nhựa nhỏ, 2 trái dừa khô và một đoạn dây; hoặc cái bẹ dừa nước là thành phao dạy bơi cho cả trẻ em lẫn người lớn. Những vùng thiếu sông hồ thì có thể làm hồ bơi bằng plastic và ni lông trên cạn. Học bơi nhanh hơn học chữ. Có em chỉ vài ba buổi là biết bơi căn bản.

Cần đưa việc xóa mù bơi và phổ cập kỹ năng sơ cấp cứu cho toàn dân thành mục tiêu quốc gia. Học bơi cần có hồ, có nước và mất vài buổi trở lên. Học sơ cấp cứu chỉ cần 2 buổi và một ít dụng cụ xử lý cứu thương. Một buổi dạy lý thuyết  trong phòng và một buổi thực hành ngoài sân là nắm được kỹ năng cơ bản.

Học sơ cấp cứu, trước hết là để cứu mình, sau nữa là cứu người khác. Kỹ năng này là chuyên hiệu của các hội đoàn thanh thiếu nhi các nước mà Hướng đạo sinh là mẫu mực. Đừng để chết vì thiếu hiểu biết. Chỉ cần biết xử lý đơn giản là có thể giúp nhiều nạn nhân qua cơn nguy kịch. Khi còn dạy lớp Hướng dẫn viên ở Đại học Sư phạm TP.HCM, tôi đưa sơ cấp cứu vào chương trình ngoại khóa. Các em rất hào hứng học. Nhiều em còn khẳng định đây là môn học thiết thực, bổ ích nhất từ trước đến giờ.

Cốt lõi là có thật sự muốn làm, muốn xóa mù bơi và phổ cập sơ cấp cứu cho mọi người hay không. Cả chính quyền địa phương và ngươi dân phải thay đổi suy nghĩ. Bơi và sơ cấp cứu phải là tiêu chí bắt buộc để vào đời. Nên khuyến khích trẻ học bơi trước khi học chữ, học sơ cấp cứu trước khi học ngoại ngữ. Mù chữ thì chỉ khổ nhưng mù bơi có thể chết. Mù sơ cấp cứu có thể hại mình và hại người. Thay cho những gia đình, tổ, khu, ấp, làng, xã phường văn hóa đầy hình thức thì vận động các gia đình và cộng đồng cùng biết bơi, biết sơ cấp cứu. Bơi và sơ cấp cứu phải là tiêu chí của một số nghề như giáo viên, hướng dẫn viên, công an, quân đội, y tế, thể dục thể thao, đoàn viên thanh niên…

Đoàn Thanh niên, Hội Liên hiện Thanh niên phải xem học bơi, dạy bơi và sơ cấp cứu là hoạt động thường xuyên của tổ chức, chứ không phải là phong trào để báo cáo khoa trương hay mít tinh diễu hành hình thức. Mỗi năm cứ hai người biết bơi, biết sơ cấp cứu xóa mù bơi, mù sơ cấp cứu được cho một người khác thì chỉ chừng 5 năm là cả nước biết bơi, biết sơ cấp cứu. Đó là những kỹ năng sống còn. Bơi còn là môn thể thao, rèn luyện sức khỏe, phù hợp với mọi lứa tuổi, nhất là người già.

Ba vợ tôi, năm nay đã 85 tuổi, nhà ở thành phố Phan Thiết, cách biển chừng 3 km. Sáng sớm nào, ông cũng chở vợ ra Đồi Dương tắm biển, bơi vài km, kể cả mồng 1 tết. Ông cũng là thầy thuốc châm cứu mát tay, dù chỉ tự học. Có lẽ nhờ vậy mà ông chẳng bệnh tật gì; mắt tinh, tai thính, cánh trẻ nhiều người theo không kịp. Rất cần bổ sung tiêu chí kỹ năng cho con em mình. Bên cạnh việc tự hào về ngoại ngữ, đàn hát, học giỏi của con cái; có thêm niềm kiêu hãnh về bơi giỏi, đặc biệt là biết dạy người khác bơi và có thể cứu người đuối nước hay bị tai nạn.

Biết bơi và sơ cấp cứu rồi, thi thoảng phải thực hành, nếu không sẽ tái "mù", cũng giống như tái mù chữ vậy. Làm sao để tới năm 2025, cả nước Việt Nam biết bơi và phổ cập được kỹ năng sơ cấp cứu, lúc đó sẽ không còn thảm cảnh, hàng ngàn trẻ em chết tức tưởi vì đuối nước mỗi năm như hiện nay. Cũng không còn những cái chết oan uổng vì xử lý vết thương không đúng cách.

Nguyễn Văn Mỹ 

 

bài viết liên quan
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.