Khi nghề y được kể bằng sự thấu cảm

Với bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu, “thương” không phải một khái niệm trừu tượng. Đó là yêu thương con người xung quanh mình: thương người bệnh, thương gia đình, thương đồng nghiệp, thương đồng bào, và rộng hơn là thương con người nói chung. Lẽ sống ấy theo ông suốt nhiều năm, dù ở vai trò bác sĩ, giám đốc bệnh viện hay một đại biểu Quốc hội. Cuốn sách vì thế mang đậm dấu ấn cá nhân, nhưng không khép kín trong câu chuyện của riêng tác giả.

PGS-TS-BS. Nguyễn Lân Hiếu chia sẻ tại cuộc giao lưu, ra mắt cuốn sách Thương – Câu chuyện tiếp tục từ trái tim.

Người đọc sẽ bắt gặp trong Thương những khoảnh khắc căng thẳng, nghẹt thở nơi phòng can thiệp tim mạch. Đó là lúc các bác sĩ căng não trước những ca bệnh đứng bên lằn ranh sống – chết. Là những trường hợp đặc biệt, hiếm gặp, thậm chí chưa từng được ghi nhận trong y văn. Là những bữa cơm ăn vội sau ca can thiệp thành công, giản dị nhưng ngập tràn niềm vui... Mỗi câu chuyện, được kể lại bằng giọng điềm tĩnh, giúp người đọc hiểu rõ hơn công việc thầm lặng và những cống hiến không dễ nhìn thấy của đội ngũ bác sĩ trên mặt trận y khoa.

Không né tránh hiện thực, cuốn sách cũng dành dung lượng đáng kể cho những vấn đề nhức nhối của ngành y. Bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu thẳng thắn đặt câu hỏi về tình trạng bạo hành nhân viên y tế vẫn diễn ra dai dẳng, và cần làm gì để bảo vệ những người đang trực tiếp làm nghề. Theo ông: “An toàn cho thầy thuốc khi làm nhiệm vụ phải được ưu tiên. Luật pháp cần điều chỉnh mạnh tay, nhưng chính mỗi bệnh viện cũng phải chủ động thay đổi: từ lực lượng bảo vệ chuyên nghiệp, hệ thống báo động khẩn, đến tập huấn nhân viên sẵn sàng xử lý mọi tình huống bạo hành y tế.”

Tác giả cũng nhìn vào những bất cập quen thuộc khác: tình trạng lạm dụng chỉ định khiến người bệnh vốn đã mệt mỏi lại thêm tốn kém thời gian, tiền bạc; câu chuyện đào tạo nhân lực y tế đang thiếu điều gì; làm sao để nâng cao năng lực y tế cơ sở nhằm giảm tải cho bệnh viện tuyến trên... Điểm đáng chú ý là ở mỗi vấn đề, ông không chỉ dừng lại ở việc nêu thực trạng mà còn đưa ra những hướng tiếp cận, giải pháp mang tính thực tiễn, xuất phát từ trải nghiệm nghề nghiệp và công tác quản lý.

“Hãy lắng nghe cơ thể của mình. Triệu chứng là chiếc chìa khóa quan trọng của mọi quá trình điều trị bệnh tật của chính bản thân chúng ta", bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu.

Ở một lớp nội dung khác, Thương chạm đến từng cá nhân người đọc bằng những vấn đề rất đời thường liên quan đến chăm sóc sức khỏe. Đó là thói quen không dùng thuốc đủ liều theo chỉ định, hoặc dùng lại đơn thuốc cũ suốt nhiều tháng, nhiều năm mà không đi khám. Là lối sống bận rộn, sinh hoạt thất thường, quên lắng nghe cơ thể. Là việc tin theo những quảng cáo y khoa rởm về thuốc hay phương pháp điều trị “thần kỳ”, lạm dụng thực phẩm chức năng, thậm chí phản đối vắc xin phòng bệnh... Tác giả nhấn mạnh: hiểu cơ thể mình và nâng cao nhận thức về phòng, chữa bệnh là điều không bao giờ thừa: “Hãy lắng nghe cơ thể của mình. Triệu chứng là chiếc chìa khóa quan trọng của mọi quá trình điều trị bệnh tật của chính bản thân chúng ta.”

Một điểm đặc biệt khác của cuốn sách là góc nhìn xã hội của bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu trong vai trò đại biểu Quốc hội. Người đọc được theo dõi những phân tích, đánh giá của ông về các vấn đề thời sự như bảo vệ rừng, tình trạng nhà đô thị bị bỏ hoang gây lãng phí nguồn lực, hay chế độ đãi ngộ cho nhà giáo và những câu chuyện giáo dục phổ thông... Những vấn đề tưởng chừng ngoài phạm vi ngành y, nhưng lại được soi chiếu từ góc nhìn của một người làm nghề chữa bệnh, quen với việc nhìn con người trong tổng thể đời sống.

Bìa cuốn sách Thương – Câu chuyện tiếp tục từ trái tim.

Xen kẽ những vấn đề lớn là những khoảnh khắc đời thường rất gần gũi: bác sĩ đạp xe đi làm và ngắm phố phường, những chuyến đi du lịch để ngẫm nghĩ về cuộc sống, những dòng viết xúc động dành cho người thân trong gia đình, hay việc tự học công nghệ, học kiến thức mới để thích ứng với đời sống hiện đại. Những chi tiết ấy khiến Thương không khô cứng, mà giàu chất đời.

Đúc kết từ gần 30 năm gắn bó với nghề y, trên nhiều cương vị khác nhau, bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu có một vị thế đặc biệt để nhìn sự việc từ nhiều chiều kích. Thương vì thế không chỉ là sách ngành y, mà đã vượt ra khỏi cánh cửa bệnh viện, đặt ra những câu hỏi rộng hơn về cách con người đối diện với cuộc sống hôm nay.

Bác sĩ nội trú Nguyễn Thị Lệ Thanh, học trò của ông, nhận xét: “Tôi tin rằng những câu chuyện được viết tiếp từ trái tim trong cuốn sách sẽ mở ra nhiều lát cắt ý nghĩa về nghề y – “đời” hơn, sâu lắng và nhiều màu sắc hơn, chạm đến người đọc bằng tất cả sự chân thật, nhân văn và những giá trị làm nên linh hồn cuốn sách.”.

Tr.Văn

_______________

* Nhân dịp Thương – Câu chuyện tiếp tục từ trái tim được giới thiệu tới độc giả, Nhã Nam tổ chức sự kiện ra mắt sách và giao lưu với tác giả Nguyễn Lân Hiếu vào sáng 28.1.2026 tại Học viện Thanh thiếu niên Việt Nam (số 3 Chùa Láng, phường Láng, Hà Nội). Sự kiện nằm trong chuỗi hoạt động văn hóa Nhã Nam – Hội sách Xuân Bính Ngọ – Dọn kho đón Tết 2026, mở ra không gian đối thoại cởi mở, nơi độc giả cùng trò chuyện về “Thương” như một tâm thế để đối diện những vấn đề của hôm nay.