Việt Nam hướng tới một nền kinh tế carbon thấp:

Cơ hội từ ngành công nghiệp hydro xanh

 14:25 | Thứ sáu, 21/10/2022  0
Việt Nam có tiềm năng phát triển hydro xanh từ nguồn năng lượng tái tạo dồi dào. Hydro xanh có thể thay thế cho nguồn nhiên liệu hóa thạch đầu vào sản xuất trong các ngành công nghiệp Việt Nam hiện nay như lọc dầu, hóa chất, sản xuất phân đạm, gang thép và giao thông vận tải...

Nhận định này nhận được sự đồng thuận của nhiều chuyên gia tại tọa đàm “Triển vọng Hydrogen xanh trong nền kinh tế carbon thấp của Việt Nam do Chuyển dịch Năng lượng Việt Nam (VIETSE) vừa tổ chức mới đây. 

Việt Nam chỉ có hydro xám và lam

Hydro (Hydrogen) là một nguyên tố hóa học phổ biến trong tự nhiên, chủ yếu tồn tại dưới dạng hợp chất. Khí Hydrogen (H2) được sử dụng như nguyên liệu đầu vào cho ngành công nghiệp (sản xuất ammonia, phân bón, methanol, lọc dầu, luyện kim), năng lượng và giao thông vận tải.

Tùy thuộc vào công nghệ sản xuất và nguyên liệu đầu vào, hydro được phân thành các nhóm:

Hydro xám được sản xuất bằng công nghệ nhiệt hóa các loại hợp chất hydrocacbon; được sản xuất từ các nguồn hóa thạch (dầu mỏ, khí thiên nhiên, than).

Hydro lam được sản xuất bằng công nghệ nhiệt hóa các loại hợp chất hydrocacbon, kết hợp với công nghệ thu gom và lưu trữ CO2 để giảm phát thải khí nhà kính. 

Và hydro xanh được sản xuất bằng phương pháp điện phân nước từ nguồn năng lượng tái tạo (như điện mặt trời, điện gió, thủy điện tích năng).

Công nghệ sản xuất hydrogen. Nguồn: VIET

Hiện nay, hydrogen chủ yếu được sản xuất từ khí thiên nhiên bằng công nghệ chuyển hóa hydrocarbon bằng nhiệt. Công nghệ này gây ra phát thải khí nhà kính CO2.

Việt Nam có nguồn hydrogen xám và lam, được sản xuất ngay tại các nhà máy bằng công nghệ nhiệt hóa nguồn khí tự nhiên từ các mỏ PM3-CAA, bể Cửu Long, bể Nam Côn Sơn, mỏ Bạch Hổ, Tê Giác Trắng, Sư Tử Đen, Sư Tử Vàng, Rạng Đông, Đàn Đáy, Báo Vàng...

Trong ngắn hạn và trung hạn, theo nhận định của các chuyên gia, nước ta vẫn có đủ nguồn khí tự nhiên để sản xuất hydrogen xám và lam, nhưng dài hạn sẽ gặp nhiều khó khăn về nguồn cung.

Theo tiến trình khai thác, sản lượng khí từ các mỏ trên giảm dần và dự kiến sẽ suy kiệt sau năm 2035. Dù có thể bổ sung nguồn hydrogen lam khi các dự án LNG đi vào hoạt động, nhưng trở ngại lớn hiện nay là thị trường năng lượng bất ổn, giá cao.

Hiện nay, hydrogen đang được sử dụng trong vai trò nhiên liệu đầu vào sản xuất ở các ngành công nghiệp trong nước, trong đó được sử dụng nhiều nhất trong lọc dầu, hóa chất, sản xuất phân đạm và gang thép.

Năm 2020, theo đánh giá của Viện Nghiên cứu Dầu khí, các nhà máy sản xuất phân đạm sử dụng khoảng 316.000 tấn hydrogen, các nhà máy lọc dầu Dung Quất và Nghi Sơn tiêu thụ lần lượt là 39.000 tấn và 139.000 tấn/năm.

Có thể thay thế nguồn nguyên liệu hóa thạch

Trong bối cảnh đó, tại Tọa đàm các chuyên gia cho rằng Việt Nam có tiềm năng phát triển hydro xanh từ nguồn năng lượng tái tạo dồi dào.

“Hydro xanh là năng lượng sạch, có thể thay thế nguồn nhiên/nguyên liệu hóa thạch
đang được sử dụng trong một số ngành sản xuất công nghiệp và giao thông vận tải, góp phần vào quá trình chuyển dịch năng lượng”, TS. Phạm Duy Hoàng, chuyên gia nghiên cứu, VIETSE nói.

Hydro xanh sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn năng lượng, giúp gia tăng độ linh hoạt của hệ thống điện. Nó cũng có triển vọng cung cấp nhiên liệu trong sản xuất công nghiệp (như dầu khí, hóa chất, công nghiệp sản xuất thép) và giao thông vận tải - vốn đang sử dụng nhiên liệu hydrogen xám hoặc lam.

The Green Solutions đã khởi động dự án sản xuất hydro xanh tại xã Đông Hải, huyện Duyên Hải, tỉnh Trà Vinh. Với công suất thiết kế 200 MW/ngày, lượng điện nhà máy tiêu thụ còn lớn hơn nhu cầu điện năng của toàn tỉnh Trà Vinh.


Trong bối cảnh Việt Nam hướng tới nền kinh tế carbon thấp để thực hiện mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, phát triển công nghiệp hydro xanh trong tương lai không chỉ đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải khí nhà kính, mà còn giúp Việt Nam hướng tới một nền kinh tế carbon thấp.  

Theo các chuyên gia, mục tiêu giảm phát thải của ngành năng lượng, giao thông vận tải, công nghiệp và các ngành khác vào năm 2050 sẽ hình thành nhu cầu tiêu thụ hydro xanh, và tạo động lực để phát triển ngành công nghiệp này ở Việt Nam.

Tuy nhiên, cho đến nay, Việt Nam chưa công bố mục tiêu hoặc kế hoạch cụ thể về việc phát triển hydro xanh. Dựa theo mục tiêu giảm phát thải của các lĩnh vực, hiệu quả kinh tế, mức độ sẵn sàng về công nghệ và cơ sở hạ tầng tương ứng tại Việt Nam, VIETSE đã xây dựng 3 kịch bản phát triển hydrogen(*).

Theo đó vào năm 2050, mỗi năm Việt Nam sẽ có nhu cầu tương ứng 58,3 triệu tấn hydrogen sạch (kịch bản chính sách hiện hành); 4,4 triệu tấn hydrogen sạch (kịch bản độ trễ công nghệ) và 9,17 triệu tấn hydrogen sạch (kịch bản tăng tốc).

Các chuyên gia tham dự tọa đàm chỉ ra rằng, nhu cầu hydrogen trong kịch bản chính sách hiện hành cao hơn khả năng cung ứng được đưa ra trong dự thảo Quy hoạch năng lượng quốc gia.

Với Việt Nam, hydro xanh nên được ưu tiên sử dụng trong các ngành sản xuất công nghiệp (phân đạm, lọc dầu, thép, xi măng), giao thông (xe tải đường dài, xe khách, vận tải biển và hàng không), năng lượng (nguồn phát linh hoạt), và để xuất khẩu.

Để thúc đẩy phát triển hydro xanh đến năm 2030, Việt Nam cần: i) Xây dựng các chính sách, quy định, hướng dẫn cho phát triển hydrogen xanh; ii) Thực hiện các dự án thí điểm; iii) Xây dựng chính sách khuyến khích sản xuất, sử dụng hydrogen xanh; phát triển cơ sở hạ tầng và chuỗi cung ứng; iv) Xây dựng tiêu chuẩn kỹ thuật, hướng dẫn về an toàn trong sản xuất, lưu trữ và vận chuyển hydrogen.

Hiện nay, nhiều quốc gia trên thế giới như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc… đã công bố chiến lược phát triển hydrogen xanh với mục tiêu cụ thể trong trung, dài hạn như một giải pháp hướng tới mục tiêu giảm phát thải, hạn chế tác động tới hiện tượng nóng lên toàn cầu.

Tại châu Âu, thị trường hydrogen đang được hình thành và được coi là nguồn nhiên liệu ưu tiên phát triển hàng đầu nhằm đạt được Thỏa thuận Xanh.

Hydrogen được nghiên cứu ứng dụng để hình thành kho dự trữ năng lượng tái tạo theo mùa, tăng cường ứng dụng trong lĩnh vực công nghiệp, vận tải và cơ sở hạ tầng khí tự nhiên.

Hydrogen có thể đóng vai trò dự trữ năng lượng vì ở nhiều quốc gia, nhu cầu sưởi ấm lúc cao điểm lớn hơn nhiều nhu cầu điện vào giai đoạn cao điểm. Do vậy hydrogen có thể được lưu trữ theo mùa và phân phối trong đường ống khí đốt, giảm nhu cầu gia cố lưới điện tốn kém.

Lê Quỳnh

______________

(*) Kịch bản 1 (kịch bản chính sách hiện hành) được tính toán dựa trên các chính sách của Chính phủ về lộ trình giảm phát thải ở từng ngành công nghiệp, vận tải, năng lượng;

Kịch bản 2 (kịch bản độ trễ công nghệ) được tính toán dựa trên xu hướng phát triển công nghệ trên thế giới, khả năng của Việt Nam và nhu cầu thị trường nội địa;

Kịch bản 3 (kịch bản tăng tốc) đặt ra tham vọng Việt Nam sẽ song hành với sự phát triển công nghệ và đủ nội lực để sản xuất hydrogen đáp ứng nhu cầu nội địa và xuất khẩu.

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.