Đã phẫu thuật sao vẫn phải hóa trị?

Đối với ung thư vú, nội soi chưa phát triển nên trong thực hành lâm sàng hiện nay chưa có nhiều phần nội soi. Phương pháp nội soi được đặt ra nhiều cho những phương pháp mổ trong ổ bụng, trong lồng ngực, để đánh giá tính an toàn dựa vào tiêu chí tái phát và di căn.

Bác sĩ giải thích phác đồ hóa trị cho bệnh nhân ung thư. Ảnh: Tâm Anh

Nếu tái phát lại, một phần có thể do lần phẫu thuật trước không an toàn. Có những thời điểm tái phát, ví dụ, trong vòng 6 tháng gọi là tiến triển, nền ung thư còn và bùng lên, diễn tiến rất xấu. Còn sau 6 tháng khi ổn định bệnh gọi là tái phát. Lúc tái phát này có vài điều cần lưu tâm. Thứ nhất tái phát tại nơi mổ. Thứ hai tái phát tại vùng. Ví dụ, chúng ta bị hạch nách hay hạch trên xương đòn bên phải. Đây gọi là “vùng” và tái phát dưới dạng di căn xa.

Như vậy, việc phẫu thuật chỉ giúp bệnh nhân tại chỗ hoặc tại vùng, nếu bệnh nhân di căn thì không phải vì phẫu thuật mà do diễn tiến. Chính vì vậy, có rất nhiều bệnh nhân thắc mắc vì sao phẫu thuật xong vẫn phải hóa trị. Hiệu quả của hóa trị là giảm tái phát, di căn.

Trong ung thư, phẫu thuật có nguyên tắc gọi là “cách ly không đụng đến”, phải an toàn, phải bao trùm - bao phủ. Bác sĩ chuyên khoa phải lập kế hoạch từ đầu về độ lớn, độ sâu. Và không được phép có tình trạng cắt xong lại mau tái phát. Thậm chí những sẹo sinh thiết ra ung thư thì đều phải giải quyết trong những lần phẫu thuật sau.

Khi bệnh nhân có nguy cơ cao tái phát, chúng ta sẽ điều trị hỗ trợ tiếp trong giới hạn cho phép, ví dụ hóa trị hoặc xạ trị. Có trường hợp chọn lựa không đúng, ví dụ, ca bệnh đối với người chuyên khoa sâu đánh giá giai đoạn 3 nhưng người không chuyên sâu đánh giá nhẹ hơn, khi phẫu thuật lấy không đủ. Bác sĩ này sẽ cho hóa trị trước rồi mổ còn người kia cho mổ trước, điều này cũng có ảnh hưởng đến kết cục điều trị của bệnh nhân.

Tóm lại, khi chúng ta đánh giá đúng bản chất của bệnh lý, kế hoạch điều trị sẽ chuẩn mực và an toàn hơn.

ThS-BS. Nguyễn Đỗ Thùy Giang (Phó trưởng Khoa ngoại tuyến vú, Bệnh viện Ung bướu TP.HCM)