Dự án du lịch ở Khu dự trữ sinh quyển Cù Lao Chàm: Nhiều khuất tất về thủ tục pháp lý

 15:09 | Chủ nhật, 25/02/2018  0
Vừa qua, ông Lê Trí Thanh, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam tiếp tục yêu cầu các sở ngành tập hợp hồ sơ, báo cáo gấp toàn bộ quy trình thủ tục pháp lý về dự án Khu du lịch sinh thái biển Cù Lao Chàm trên đảo Cù Lao Chàm. Đây là một nỗ lực của chính quyền nhằm phát triển kinh tế đảo nhưng cũng là bảo vệ tài nguyên đảo, trong bối cảnh thực tế suốt thời gian qua, nhìn về mặt pháp lý, dường như đã và đang có nhiều quyết định cho thấy sự mập mờ, bao che dự án…

Một số hạng mục trong dự án Khu du lịch sinh thái biển Cù Lao Chàm. Ảnh: Lê Quỳnh

Mới đây, ông Lê Trí Thanh, phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Nam tiếp tục yêu cầu các sở ngành tập hợp hồ sơ, báo cáo gấp toàn bộ quy trình thủ tục pháp lý về dự án Khu du lịch sinh thái biển Cù Lao Chàm trên đảo Cù Lao Chàm; muộn nhất trong tháng 2.2018 phải hoàn thành để UBND tỉnh đưa ra ý kiến về dự án này. 

Đây là kết quả sau buổi thị sát trực tiếp khu vực xây dựng dự án này của ông Lê Trí Thanh và chính quyền thành phố Hội An, vào ngày 22.2.2018.

Dự án Khu du lịch sinh thái biển Cù Lao Chàm tại bãi Bìm được cấp phép vào năm 2007 với diện tích là 259 ha, do công ty cổ phần Thương mại du lịch đầu tư Cù Lao Chàm, thuộc tập đoàn Sun Group, đầu tư.

Tuy nhiên, sau một thời gian đình trệ, đến năm 2016, chủ đầu tư kiến nghị cho tiếp tục triển khai dự án, và UBND tỉnh Quảng Nam quyết định điều chỉnh giảm diện tích của dự án, từ 259 ha xuống còn khoảng 25 ha.  

Vào tháng 3.2017, nhà đầu tư đã cho thi công một con đường dân sinh sau khi san ủi khoảng 4.000 m2 rừng đặc dụng. Vụ việc này khiến cho dư luận đặc ra vấn đề tuân thủ các quy định pháp lý của dự án, khi mà Cù Lao Chàm đã được công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới vào năm 2009.

Theo tính toán của cơ quan chức năng, việc san ủi mở rộng tuyến đường đã phá hủy khoảng 4.000m2 đồi và rừng đặc dụng. Ảnh: Hoàng Thanh Nhân

Theo đánh giá của Ban quản lý khu Bảo tồn biển Cù Lao Chàm, các hoạt động mở đường trên đang phá vỡ cảnh quan sinh thái, có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường cao, tác động trực tiếp và ảnh hưởng đến đa dạng sinh học trong vùng lõi Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm.

Đồng thời, việc chủ đầu tư dự án san ủi con đường xuyên qua đất quốc phòng là không có trong quy hoạch, không có Báo cáo Đánh giá tác động môi trường (ĐTM), không có giấy phép xây dựng. Báo cáo của UBND thành phố Hội An cũng cho thấy, việc mở đường này không chỉ nằm ngoài phạm vi dự án đã điều chỉnh, mà còn chưa được bổ sung trong báo cáo ĐTM. 

Những quyết định chưa thuyết phục

Tuy nhiên thông tin Người Đô Thị có được, vào ngày 18.4.2017 sau sự kiện này, UBND tỉnh Quảng Nam đã đưa ra một thông báo kết luận của chủ tịch UBND tỉnh Đinh Văn Thu (người đã bị Ủy ban Kiểm tra Trung ương kỷ luật cảnh cáo vì liên quan đến việc bổ nhiệm hai con mình vào các chức vụ quan trọng ở địa phương), với những kết luận hoàn toàn ngược lại.

Theo tìm hiểu của chúng tôi, những nội dung kết luận này không khác biệt so với nội dung báo cáo “giải thích” của chủ đầu tư dự án gửi UBND tỉnh và Tỉnh Ủy Quảng Nam, sau vấn đề “mở đường phá rừng đặc dụng” mà chúng tôi đã thông tin vào tháng 4.2017.

Về tuyến đường dân sinh nói trên, nó đã thể hiện trong hồ sơ quy hoạch chi tiết dự án được phê duyệt năm 2007; đồng thời căn cứ theo điều 62 Luật Xây dựng năm 2003, điều 89 Luật Xây dựng năm 2014 nên chủ đầu tư không phải xin phép xây dựng đối với hạng mục này - theo thông báo kết luận của UBND tỉnh.

Tuy nhiên thực tế tại thời điểm đó, tìm hiểu của chúng tôi cho thấy, con đường này đang trong giai đoạn hoàn thành thủ tục chứng nhận quyền sử dụng đất đai. Chủ đầu tư dự án quên mất rằng, khu vực mở đường này là rừng đặc dụng. Tại thời điểm đó và cho đến tận hiện nay, khu vực này chưa được chuyển đổi đất rừng tự nhiên này sang mục đích khác, theo Luật Đất đai năm 2013. Vậy tại sao chủ đầu tư có quyền phá đất rừng mở đường dân sinh?

Như các bãi khác tại Cù Lao Chàm, Bãi Bìm là một vùng đất công rộng lớn, với núi, rừng, biển; là một trong những khu vực du lịch tuyệt đẹp của Cù Lao Chàm. Nhưng khi vừa bước chân vào ranh giới bãi Bìm, lập tức du khách bị ngay bảo vệ dự án đi theo kè kè, cấm chụp hình bất cứ gì, ở đâu. Lý do: tại đây đang có thi công 1 dự án khu du lịch sinh thái - resort rộng khoảng 25 ha ở đây. Ảnh chụp vào tháng 7.2017. Ảnh: Lê Quỳnh

Còn về vấn đề ĐTM, theo thông báo kết luận của UBND tỉnh Quảng Nam, “dự án đã được UBND tỉnh phê duyệt ĐTM vào năm 2006. Trong thời gian theo quy định, chủ đầu tư đã tiến hành thi công các hạng mục công trình, do đó, theo UBND tỉnh, chủ đầu tư không nhất thiết phải lập lại ĐTM và cấp lại giấy phép xây dựng”.

Tuy nhiên, trao đổi với Người Đô Thị, nhiều nhà quản lý và khoa học cho rằng, ĐTM cho dự án này đã làm từ năm 2006, cách đây 12 năm, khi đó Cù Lao Chàm chưa được công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới. Vì vậy, khi Cù Lao Chàm đã được công nhận (năm 2009) thì việc dự án làm ĐTM bổ sung là cần thiết, đặc biệt khi nó nằm trong vùng lõi Khu sinh quyển thế giới.

TS. Nguyễn Trung Việt, nguyên Trưởng khoa Công nghệ và quản lý Môi trường, Đại học Văn Lang, nguyên Trưởng phòng Quản lý chất thải rắn, Sở Tài nguyên môi trường TP.HCM lý giải thêm: “Cần hiểu rõ, ĐTM là dự đoán những yếu tố có thể phát sinh và đề xuất những biện pháp giảm thiểu hoặc triệt tiêu những tác động có xấu tới môi trường. Về pháp lý, bắt buộc dự án phải thực hiện ĐTM, chưa kể trong quá trình làm dự án mà phát sinh vấn đề gì thì vẫn tiếp tục cần điều chỉnh ĐTM theo hướng giảm thiểu tác động xấu và ô nhiễm.”

“Dự án đã được thu hẹp diện tích, kéo theo điều chỉnh quy hoạch, báo cáo ĐTM cũng đã làm cách đây 11 năm, vì vậy, tôi cho rằng chủ đầu tư cần làm lại ĐTM. Từ đó, chính quyền và các tổ chức, đơn vị liên quan mới có cơ sở để thẩm định, hỗ trợ, giám sát tất cả các hạng mục dự án được xây dựng trong Khu dự trữ sinh quyển”, ông Nguyễn Thế Hùng, phó chủ tịch UBND thành phố Hội An khẳng định.

Đề xuất không xây bãi đỗ trực thăng

Cũng trong buổi thị sát dự án ngày 22.2 vừa qua của chính quyền tỉnh Quảng Nam và thành phố Hội An, ông Nguyễn Thế Hùng cho biết: bên cạnh hạng mục cầu cảng tại bãi Hương có trong quy hoạch, thì phía ngoài cầu cảng còn đang xây dựng một địa điểm giống như... bãi đỗ trực thăng.

“Hiện chúng tôi không có và cũng không biết tỉnh đã có quyết định nào đồng ý cho chủ đầu tư xây dựng bãi trực thăng hay không”, ông Hùng nói.  

Khu cầu cảng đang được xây dựng. Tại toàn bộ khu vực bãi Bìm, nơi đang có dự án Khu du lịch sinh thái được thi công, du khách hoàn toàn bị bảo vệ dự án cấm chụp hình bất cứ gì, ở đâu tại đây. Hình ảnh được chụp vào tháng 7.2017. Ảnh: Lê Quỳnh

Tìm hiểu của chúng tôi, bãi đỗ trực thăng là một hạng mục mới mà chủ đầu tư dự án đã đề xuất UBND tỉnh cho phép xây dựng vào tháng 2.2017. Trong đề xuất, chủ đầu tư cho rằng các phương tiện vận chuyển, đi lại giữa Cù Lao Chàm với đất liền hiện nay như tàu thuyền, ca nô,… trên biển bị phụ thuộc hoàn toàn vào thời tiết. Vì vậy, điều này là “để phục vụ tốt nhất cho khách hàng, đối với một dự án mang tầm cỡ quốc tế”.

Theo đó, đến tháng 3.2017, Sở Xây Dựng tỉnh Quảng Nam đã có văn bản kiến nghị UBND tỉnh thống nhất chủ trương “nghiên cứu bố trí bãi đậu đỗ trực thăng tại vị trí cầu cảng – bãi đỗ xe theo quy hoạch đã phê duyệt”.

Tuy nhiên, đến tháng 4.2017, UBND thành phố Hội An đã có báo cáo gửi UBND tỉnh và Ban chỉ huy Quân sự tỉnh, cho rằng: với việc xây dựng sân bay trực trăng tại khu vực cầu tàu (theo quy hoạch cũ), xét theo khu vực dự kiến xây dựng nằm trong phạm vi khu bảo tồn biển Cù Lao Chàm; đồng thời khi xây dựng, một số phương tiện bay đến khu vực này sẽ không đảm bảo an ninh - quốc phòng.

Do đó, UBND thành phố Hội An đề nghị không cho phép đầu tư hạng mục này.

Cũng vậy, đối với khu vực xây dựng cầu cảng, từ tháng 4.2016, Hội An từng có đề nghị nếu xây dựng thì vùng nước xung quanh cầu cảng phải dành cho cộng đồng sinh hoạt chung.

Cẩn trọng nguồn nước đảo dành cho dự án

Vừa qua, chủ đầu tư dự án đã đề nghị với chính quyền xã Tân Hiệp được đấu nối vào hệ thống nước của bãi Bìm, nơi dự án đang được xây dựng. Trao đổi với Người Đô Thị, ông Nguyễn Thế Hùng, phó chủ tịch UBND thành phố Hội An cho biết, dù hiện thành phố chưa nhận được đề xuất này của chủ đầu tư, nhưng đây là một vấn đề quan trọng cần cân nhắc và tính toán cụ thể.

Theo ông Hùng, nguồn nước chính của Cù Lao Chàm là hồ nước ở bãi Bìm và nguồn nước ngầm, giếng khoan của người dân (dùng khi hồ nước bãi Bìm bị cạn vào mùa hè mỗi năm). Hiện nay Tỉnh đội đang đầu tư xây dựng một nhà máy nước ở hồ nước bãi Bìm này để cung cấp nước cho người dân, lực lượng vũ trang trên đảo và du khách trong mùa du lịch.

Vì vậy, cung cấp bao nhiêu nước, như thế nào, cần phải tính toán cụ thể nhu cầu nước của toàn đảo, lượng du khách ra đảo và khả năng cung cấp của hồ nước ở Bãi Bìm cùng nguồn nước ngầm. Chưa kể, không thể khai thác nước ngầm quá mức vì nó sẽ ảnh hưởng đến rừng Cù Lao Chàm, khi đây là nguồn cung cấp và giữ nước cho toàn đảo.

“Việc phát triển kinh tế là đương nhiên, nhưng việc đảm bảo an ninh nước cho toàn đảo, chúng tôi đặt lên hàng đầu.”, ông Hùng nói.  

Lê Quỳnh

bài viết liên quan
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.