Đưa áo dài trở thành một nguồn lực văn hóa, xã hội và kinh tế sáng tạo

Ngày hội Văn hóa Áo dài TP.HCM lần thứ II – năm 2026 với chủ đề Sài Gòn Áo dài – Ngôn ngữ Văn hóa của thành phố do Hiệp hội Áo dài TP.HCM tổ chức đã diễn ra trong hai ngày 19, 20.6.2026 tại Đường Sách TP.HCM.

Tiếp nối thành công của lần tổ chức đầu tiên năm 2025, Ngày hội Văn hóa Áo dài lần này không chỉ là một sự kiện tôn vinh trang phục truyền thống Việt Nam mà còn là dấu mốc mở đầu cho hành trình xây dựng Đề án phát triển Hệ sinh thái Văn hóa Áo dài TP.HCM giai đoạn 2026 – 2030, hướng đến mục tiêu đưa áo dài trở thành một nguồn lực văn hóa, xã hội và kinh tế sáng tạo của thành phố.

Khách tham dự triển lãm tại Đường sách. 

Với chủ đề Sài Gòn Áo dài – Ngôn ngữ Văn hóa của thành phố, ban tổ chức muốn khẳng định áo dài không chỉ là một trang phục truyền thống mà còn là một phương thức biểu đạt văn hóa đặc sắc của người Việt. Mỗi tà áo dài là một câu chuyện về lịch sử, về gia đình, về quê hương và về những giá trị nhân văn đã được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Nếu ngôn ngữ giúp con người giao tiếp bằng lời nói, thì áo dài chính là ngôn ngữ của vẻ đẹp, của sự thanh lịch, của lòng tự hào dân tộc và của bản sắc Việt Nam trong thời đại mới.

Khác với các hoạt động tôn vinh áo dài đơn thuần, Ngày hội được xây dựng với tư duy dài hạn, lấy văn hóa làm nền tảng, lấy cộng đồng làm trung tâm và lấy công nghiệp văn hóa làm định hướng phát triển. Thông qua chương trình, Hiệp hội Áo dài TP.HCM chính thức khởi động định hướng xây dựng Hệ sinh thái Văn hóa Áo dài TP.HCM giai đoạn 2026 – 2030, kết nối các lĩnh vực văn hóa, di sản, giáo dục, du lịch, thời trang, doanh nghiệp, truyền thông, nhiếp ảnh và chuyển đổi số.

Ngày hội năm nay được tổ chức theo cấu trúc: Khai mạc – Đối thoại văn hóa – Kiến tạo hệ sinh thái – Công bố cam kết phát triển, qua đó tạo nền tảng cho những hoạt động nghiên cứu, giáo dục, truyền thông, du lịch và sáng tạo văn hóa trong tương lai.

Đông đảo khách mời đều mặc áo dài tham gia sự kiện. 

Một trong những hoạt động trọng tâm của Ngày hội là công bố dự án 1.000 Gương mặt – 1.000 Câu chuyện Áo dài Sài Gòn. Đây là dự án di sản số cộng đồng có quy mô lớn, hướng tới việc sưu tầm, lưu giữ và số hóa những câu chuyện đời thường gắn với áo dài trong cộng đồng cư dân TP.HCM.

Song song với đó là không gian triển lãm văn hóa cộng đồng, bao gồm triển lãm ảnh Sài Gòn Áo dài, khu giới thiệu các nhà thiết kế áo dài tiêu biểu, không gian trải nghiệm văn hóa áo dài cùng chương trình workshop nhiếp ảnh nghệ thuật cộng đồng…

Điểm đặc biệt của ngày hội năm nay là hai diễn đàn đối thoại chuyên sâu về văn hóa áo dài. Tọa đàm Văn hóa mặc Áo dài Sài Gòn tập trung phân tích những giá trị văn hóa, ký ức đô thị và phong cách sống của người Sài Gòn thông qua hình ảnh áo dài trong đời sống thường nhật.

Hai tọa đàm quan trọng được tổ chức. 

Tọa đàm Văn hóa Áo dài – Giá trị gia tăng ngành công nghiệp văn hóa mở rộng góc nhìn từ văn hóa sang kinh tế sáng tạo, thảo luận về vai trò của áo dài trong phát triển du lịch, giáo dục, doanh nghiệp, truyền thông và chuyển đổi số.

Nhà thiết kế Anna Hạnh Lê - Quyền Chủ tịch Hiệp hội Áo dài TP.HCM chia sẻ chương trình hành động trong thời gian tới. 

Phát biểu tại sự kiện, nhà thiết kế Anna Hạnh Lê – Quyền Chủ tịch Hiệp hội Áo dài TP.HCM chia sẻ khi nhắc đến áo dài, chúng ta thường nghĩ đến vẻ đẹp truyền thống của người phụ nữ Việt Nam. Nhưng nếu nhìn dưới góc độ phát triển, áo dài hiện đang sở hữu đồng thời nhiều lớp giá trị quan trọng. "Đó là giá trị văn hóa, di sản, giáo dục, du lịch, kinh tế sáng tạo (bao gồm thiết kế, thời trang, nghề thủ công, nhiếp ảnh, truyền thông, nghệ thuật biểu diễn, du lịch trải nghiệm, sản phẩm lưu niệm...)", bà nhấn mạnh.

Tuy nhiên, Quyền Chủ tịch Hiệp hội Áo dài TP.HCM cho rằng hiện nay các giá trị này vẫn đang tồn tại phân tán. Chúng ta có nhà thiết kế. Có nghệ nhân. Có nhiếp ảnh gia. Có trường đại học. Có doanh nghiệp. Có các tổ chức xã hội nghề nghiệp. Nhưng chưa có một cơ chế liên kết đủ mạnh để hình thành một hệ sinh thái phát triển chung. "Thế giới đã chứng minh rằng: Một giá trị văn hóa chỉ thật sự phát huy hết tiềm năng khi nó trở thành một tài sản văn hóa", bà Anna Hạnh Lê nhấn mạnh, đồng thời dẫn chứng tại Nhật Bản, Kimono không chỉ là trang phục truyền thống. Đó là một ngành kinh tế văn hóa. Một sản phẩm du lịch. Một công cụ quảng bá quốc gia. Tại Hàn Quốc, Hanbok không chỉ xuất hiện trong bảo tàng. Hanbok hiện diện trong giáo dục, truyền thông, du lịch và các sản phẩm sáng tạo.

Gần hơn là nước láng giềng Trung Quốc, Hanfu đang tạo nên một làn sóng kinh tế sáng tạo mới với sự tham gia của giới trẻ, công nghệ và thương mại văn hóa. Điểm chung của họ là gì? Họ không chỉ bảo tồn. Họ kiến tạo hệ sinh thái. Họ không chỉ lưu giữ di sản. Họ biến di sản thành nguồn lực phát triển. "Đó cũng chính là cơ hội của TP.HCM. Chúng ta cần nhìn nhận áo dài không chỉ là một bộ trang phục. Không chỉ là một lễ hội. Không chỉ là một hoạt động trình diễn. Mà là một tài sản văn hóa của thành phố. Một nguồn lực có khả năng đóng góp vào chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa trong tương lai”, bà Anna Hạnh Lê nhấn mạnh.

Theo bà Anna Hạnh Lê trong tương lai Hiệp hội sẽ thực hiện loạt đề án, dự kiến, trong năm 2027 sẽ xuất bản Sách trắng Văn hóa Áo dài, năm 2028 thành lập Trung tâm Dữ liệu Văn hóa Áo Dài TP.HCM, năm 2029 tổ chức Diễn đàn Áo Dài và Công nghiệp Văn hóa TP.HCM, năm 2030 ra mắt Bảo tàng số Sài Gòn Áo Dài...

Trâm Anh - Ảnh: BTC