Rối loạn tiền đình: Có thể phòng ngừa!

Tiền đình là cơ quan giúp giữ thăng bằng cho cơ thể, nằm ở ống tai ngoài. Rối loạn tiền đình hay hội chứng rối loạn tiền đình chủ yếu liên quan đến bệnh lý của cơ quan này. Triệu chứng của rối loạn tiền đình gây ra chóng mặt. Rối loạn tiền đình chỉ là một trong những nguyên nhân gây ra chóng mặt.

Có nhiều phương pháp chẩn đoán rối loạn tiền đình hay hội chứng rối loạn tiền đình. Đầu tiên là thăm khám lâm sàng, nhận diện triệu chứng. Khi bệnh nhân có các dấu hiệu rối loạn tiền đình hay chóng mặt, hãy nhanh chóng đến cơ sở y tế gần nhất.

Để phòng ngừa rối loạn tiền đình, cần có chế độ ăn lành mạnh, cân bằng giữa đạm, đường, mỡ, rau xanh, vitamin và khoáng chất.

Tùy theo loại chóng mặt của bệnh nhân, bác sĩ sẽ có cách khảo sát phù hợp.

Trong trường hợp rối loạn tiền đình hay hội chứng rối loạn tiền đình ngoại biên, nguyên nhân do ngoại biên chứ không phải mạch máu não. Do vậy, rối loạn tiền đình hay hội chứng rối loạn tiền đình ngoại biên không thể gây đột quỵ não.

Chỉ có trường hợp chóng mặt như: chóng mặt trung ương, tiền đình trung ương khiến bệnh nhân loạng choạng, không thể điều khiển đồ vật, tay chân không theo ý muốn của mình mới là đột quỵ, với tỷ lệ rất nhỏ.

Để ngăn ngừa tiền đình, bệnh nhân nên có lối sống lành mạnh, cân bằng từ gia đình, công việc, đến mối quan hệ bạn bè. Chóng mặt có 4 loại:

Chóng mặt do rối loạn tiền đình (hay gặp trong chóng mặt tư thế kịch phát lành tính. Biểu hiện chủ yếu khiến bệnh nhân có cảm giác xoay tròn khi thay đổi tư thế. Ví dụ như chuyển từ nằm sang ngồi, hoặc ngồi sang đứng); Chóng mặt xây xẩm (Ví dụ hôm trước mất ngủ, lo lắng; sang hôm sau các tế bào thần kinh mệt mỏi, gây ra tình trạng xây xẩm mặt mày);

Chóng mặt liên quan đến tiền ngất (Trường hợp này cũng có thể liên quan đến các bệnh lý của tim như trường hợp chóng mặt muốn xỉu); Chóng mặt gây loạng choạng, đi đứng như người say rượu (Chóng mặt này do tổn thương tiểu não hay chóng mặt trung ương do nguyên nhân trung ương).

Khi giảm căng thẳng trong cuộc sống đã có thể giảm nguy cơ chóng mặt xây xẩm.

Chóng mặt tư thế kịch phát lành tính khiến bệnh nhân xoay tròn, nhà cửa quay xung quanh, xuất hiện nhanh từ vài giây đến một phút, tăng khi thay đổi tư thế. Khi có các triệu chứng này nên đến bệnh viện, bác sĩ tiến hành điều trị bằng các nghiệm pháp tái định vị sỏi tai, bệnh nhân sẽ hết bệnh và trở lại với cuộc sống. Đây cũng là biện pháp phòng ngừa hữu hiệu khi điều trị căn nguyên của chóng mặt này.

Đối với chóng mặt như muốn xỉu, bệnh nhân phải đi gặp chuyên gia thần kinh, tham vấn bác sĩ tim mạch để được tư vấn. Cuối cùng là chóng mặt do đột quỵ vì tổn thương tiểu não, thân não. Khi triệu chứng xảy ra, bệnh nhân phải đến bệnh viện ngay.

Bệnh nhân có thể phòng ngừa rối loạn tiền đình bằng cách xây dựng một lối sống cân bằng, tập thể dục 30 phút/lần, tập tối đa 3 - 4 lần/tuần. Bên cạnh đó, cần có chế độ ăn lành mạnh, cân bằng giữa đạm, đường, mỡ, rau xanh, vitamin và khoáng chất. Hạn chế rượu bia, chất béo, thực phẩm có cholesterol cao gây xơ vữa mạch.

Nên đi khám sức khỏe định kỳ 6 tháng/lần kiểm tra tình trạng tim mạch, đường máu, gan thận, tim hoạt động có tốt không. Khi phát hiện bất thường, bác sĩ sẽ có tư vấn và can thiệp về lối sống, nếu không thể can thiệp sẽ chuyển sang dùng thuốc.

ThS-BS. Hoàng Tiến Trọng Nghĩa (Chủ nhiệm Khoa Nội thần kinh, Bệnh viện Quân y 175)