Sông Tô và dòng ký ức 'chảy' trong tranh Vũ Xuân Đông

 15:00 | Thứ tư, 20/04/2022  0
Ngược dòng ký ức về những dòng sông đang dần bị huỷ hoại và mất mát đó, lại có một hoạ sỹ Vũ Xuân Đông luôn đau đáu hình ảnh về dòng sông Tô Lịch trong các sáng tác của mình suốt 20 năm nay.

Nhị Hà quanh Bắc sang Đông

Kim Ngưu Tô Lịch là sông bên này.

Câu ca dao trong dân gian xưa đã vẽ nên bức tranh về một Hà nội trong quá khứ, một Hà nội – thành phố trong sông, một thành phố sông hồ. Hà nội đã từng có rất nhiều ao hồ sông nước trước khi người Pháp tới và quy hoạch thành một đô thị hiện đại theo thiết kế của Pháp. Số phận ao hồ và những dòng sông dần bị san lấp và thay thế bằng những con phố thẳng hàng. Điều này xảy ra với tốc độ nhanh hơn bởi quá trình đô thị hoá trong mấy mươi năm qua. Cùng chung số phận, sông Tô Lịch từng là một con sông chảy trôi thông suốt nối dài suốt lịch sử hình thành Thăng Long Kẻ chợ, cũng dần biến mất trong ký ức của hàng hàng lớp lớp những thị dân du nhập vào thành phố này qua các thời kỳ lịch sử.

Ngược dòng ký ức về những dòng sông đang dần bị huỷ hoại và mất mát đó, lại có một hoạ sỹ Vũ Xuân Đông luôn đau đáu hình ảnh về dòng sông Tô trong các sáng tác của mình suốt 20 năm nay. Có lẽ trong suốt một thời gian dài quãng đời sinh viên mỹ thuật và lập nghiệp sau này, khi thuê xưởng vẽ nằm ngay sát một khúc sông Tô đang “chết” dần trước khi được cống hoá thành đường như biết bao con phố ở thành phố này, hoạ sỹ Vũ Xuân Đông đã “nhiễm” dần câu chuyện số phận của dòng sông vào những sáng tác mỹ thuật của mình như một “ẩn ức” từ lúc nào không hay biết.

Từ sáng tác tốt nghiệp bằng chất liệu sơn mài cách đây tròn 20 năm khi lấy chủ đề về chính con sông Tô Lịch, trong suốt những năm tháng sau đó tới ngày hôm nay, thử nghiệm cùng rất nhiều các chất liệu khác từ sơn dầu, acrylic, bột màu, sơn mài, phù điêu gò đồng, tới sắp đặt… dù luôn vất vả vật lộn với cuộc sống nơi đô thị, mỗi khi có điều kiện và thời gian sáng tác, câu chuyện về số phận dòng sông Tô lại “sống” lại và chảy trôi đầy ăm ắp trong các sáng tác. Hình ảnh của dòng sông trong các tác phẩm của Vũ Xuân Đông có lẽ cũng chính là một tấm gương phản chiếu hình ảnh của những dòng người nhập cư không ngừng nghỉ vào thành phố này, luôn cố gắng nỗ lực hết mình, như những dòng nước nhỏ trong mát luôn khát khao đổ vào những dòng sông lớn.

Triển lãm Ký ức Sông Tô lần này được diễn ra chính tại một không gian nơi từng là cửa ngõ của con sông Tô Lịch đổ vào sông Hồng trên địa bàn phường Hà Khẩu (cửa sông) trước kia. Phố hàng Buồm xưa từng tấp nập buôn bán những ngành hàng hoá liên quan đến thuyền bè sông nước phục vụ cho những chiếc thuyền buồm tụ tập ngay bến Vạn Chài Phúc Tân Phúc Xá cách đó không xa. Phía sau Hội Quán Quảng Đông xưa cũng chính là con sông Tô Lịch chạy thông suốt đến tận Bưởi, trước khi bị người Pháp quy hoạch san lấp và đổi tên thành phố Án Sát Siêu rồi phố Nguyễn Siêu bây giờ.

Triển lãm Ký ức Sông Tô như một nỗ lực tiếp tục đối thoại với ngữ cảnh và nơi chốn, với một không gian hết sức đặc biệt của Hội Quán Quảng Đông xưa, góp phần tiếp nối dòng chảy nghệ thuật tại Không gian văn hoá nghệ thuật 22 Hàng Buồm.

Nguyễn Thế Sơn

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm
bài viết cùng chuyên mục
Xem nhiều nhất

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.