Tầm soát ung thư phổi phát hiện “sát thủ thầm lặng”

Chỉ trong ngày đầu tiên triển khai chương trình sàng lọc ung thư phổi miễn phí (10.5.2026), Bệnh viện Bạch Mai đã phát hiện 2 trường hợp có tổn thương phổi nghi ngờ ác tính trong tổng số 75 người dân tham gia thăm khám. Điều đáng lưu ý, cả hai bệnh nhân đều chưa xuất hiện triệu chứng lâm sàng rõ rệt.

Những “sát thủ thầm lặng”

Khác với những con số thống kê khô khan, kết quả từ buổi khám đầu tiên là lời cảnh báo trực diện về sự âm thầm và nguy hiểm của ung thư phổi.

Trường hợp đầu tiên là nam bệnh nhân 67 tuổi, có tiền sử hút thuốc lá kéo dài 20 năm nhưng hoàn toàn không có biểu hiện bất thường về hô hấp. Tuy nhiên, kết quả chụp cắt lớp vi tính (CT) ghi nhận một khối đặc ở thùy trên phổi phải với bờ tua gai - hình ảnh nghi ngờ tổn thương ác tính theo phân loại Lung-RADS 4X.

Trường hợp thứ hai là nữ bệnh nhân 50 tuổi, không hút thuốc nhưng nhiều năm tiếp xúc với khói thuốc lá thụ động và khí than trong môi trường làm việc. Kết quả CT phát hiện khối đặc phổi kích thước 24x39mm kèm dấu hiệu co kéo màng phổi.

Cả hai trường hợp đã được các chuyên gia tư vấn nhập viện để tiếp tục thực hiện các thăm dò chuyên sâu và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp.

PGS-TS-BS. Phạm Cẩm Phương (Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh: “Tầm soát không phải là đi tìm bệnh, mà là đi tìm cơ hội sống”. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

“Đừng đợi có triệu chứng mới đi khám”

PGS-TS-BS. Phạm Cẩm Phương (Viện trưởng Viện Y học hạt nhân và Ung bướu, Bệnh viện Bạch Mai) nhấn mạnh, ung thư phổi thường diễn tiến âm thầm và rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu. “Khi người bệnh bắt đầu xuất hiện các triệu chứng như ho ra máu, đau ngực hay khó thở thì đa phần bệnh đã ở giai đoạn muộn. Hai trường hợp vừa được phát hiện là minh chứng rõ ràng nhất cho giá trị của tầm soát sớm”, PGS. Phương cho biết.

Theo chuyên gia, nếu không được phát hiện qua chương trình sàng lọc, các tổn thương này có thể tiếp tục tiến triển âm thầm đến khi vượt quá cơ hội điều trị triệt căn.

Ngoài hai trường hợp nghi ngờ ác tính, chương trình còn ghi nhận nhiều người dân có nốt mờ hoặc tổn thương viêm phổi cần theo dõi định kỳ và quản lý chặt chẽ.

Ứng dụng AI hỗ trợ phát hiện tổn thương sớm

Để nâng cao độ chính xác trong chẩn đoán, Bệnh viện Bạch Mai đã ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích hình ảnh CT phổi. Hệ thống AI đóng vai trò như một “mắt thần”, hỗ trợ phát hiện các nốt phổi nhỏ, đồng thời đánh giá nguy cơ theo thang điểm Lung-RADS chuẩn quốc tế.

Kết quả sau đó được hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực ung bướu, hô hấp, chẩn đoán hình ảnh, phẫu thuật lồng ngực và giải phẫu bệnh nhằm đưa ra tư vấn chính xác nhất cho người bệnh.

Cơ hội điều trị ung thư phổi khỏi hoàn toàn có thể tăng lên đáng kể nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm. Ảnh: Bệnh viện Bạch Mai

Chủ động tầm soát để bảo vệ cơ hội sống

Theo các chuyên gia, ung thư phổi hiện vẫn là một trong những nguyên nhân gây tử vong hàng đầu do ung thư tại Việt Nam. Tuy nhiên, cơ hội điều trị khỏi hoàn toàn có thể tăng lên đáng kể nếu bệnh được phát hiện ở giai đoạn sớm.

PGS-TS-BS. Phạm Cẩm Phương khuyến cáo những người có yếu tố nguy cơ như hút thuốc lá chủ động hoặc thụ động, mắc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD), thường xuyên tiếp xúc với khói bụi, khí than hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi cần đặc biệt lưu ý tầm soát định kỳ.

“Tầm soát không phải là đi tìm bệnh, mà là đi tìm cơ hội sống”, PGS. Phương nhấn mạnh.

Kim Long (Bệnh viện Bạch Mai)