TP.HCM tính toán nguồn cát, đá cho cao tốc gần 23.000 tỷ đồng

Tại họp báo cung cấp thông tin về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM chiều 25.6 do Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy phối hợp với Sở Văn hóa - Thể thao TP.HCM tổ chức, phóng viên đặt nhiều câu hỏi được đặt ra về khả năng đáp ứng nhu cầu vật liệu xây dựng cho Dự án cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, cũng như công tác phối hợp giữa TP.HCM với tỉnh Tây Ninh và các địa phương liên quan nhằm bảo đảm nguồn cung trong giai đoạn triển khai.

Thông tin tại họp báo, Sở Xây dựng TP.HCM cho biết dự án hiện đang trong quá trình trình thẩm định, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà đầu tư. Sau khi hoàn tất các thủ tục lựa chọn nhà đầu tư và ký kết hợp đồng, nhà đầu tư sẽ triển khai các bước tiếp theo như thiết kế, tổ chức thi công và lựa chọn nguồn vật liệu xây dựng.

Theo tính toán sơ bộ, riêng trong năm 2026, dự án dự kiến cần khoảng 500.000 m³ đá xây dựng, 2,3 triệu m³ cát xây dựng và cát san lấp, cùng khoảng 2 triệu m³ đất san lấp. Đây là khối lượng vật liệu rất lớn, đòi hỏi công tác chuẩn bị nguồn cung phải được thực hiện từ sớm.

Phối cảnh cao tốc TP. HCM – Mộc Bài. Ảnh Ban Giao thông TP.HCM.

Để chủ động cho các công trình trọng điểm, Sở Xây dựng cho biết đang đề nghị các chủ đầu tư và nhà đầu tư trên địa bàn thành phố cung cấp thông tin về nhu cầu vật liệu xây dựng. Trên cơ sở đó, cơ quan quản lý sẽ xây dựng phương án điều phối vật liệu phù hợp cho từng dự án từ các nguồn cát và đá xây dựng hiện có.

Song song với việc điều phối nguồn cung trong địa bàn, các chủ đầu tư và nhà đầu tư cũng được khuyến khích chủ động khảo sát thị trường, tìm kiếm thêm các nguồn cung hợp pháp từ các tỉnh, thành khác hoặc từ nguồn nhập khẩu nhằm bảo đảm tiến độ thi công.

Không chỉ phục vụ riêng cao tốc TP.HCM - Mộc Bài, việc chuẩn bị nguồn vật liệu còn được đặt trong tổng thể nhu cầu xây dựng hạ tầng của thành phố trong những năm tới.

Theo Sở Xây dựng, sau khi rà soát tình hình cung ứng vật liệu hiện nay, TP.HCM xác định nhiệm vụ trọng tâm là tiếp tục khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên khoáng sản hiện có, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong quản lý hoạt động khai thác khoáng sản, tăng cường kiểm tra và giám sát sản lượng khai thác thực tế, đồng thời kiểm soát chặt chẽ hoạt động cung ứng vật liệu xây dựng.

Bên cạnh đó, thành phố sẽ tiếp tục thúc đẩy thực hiện các cơ chế, chính sách đặc thù đã được Trung ương và TP.HCM cho phép nhằm gia tăng nguồn cung vật liệu phục vụ các dự án sử dụng vốn ngân sách cũng như các công trình hạ tầng trọng điểm.

Trong các loại vật liệu xây dựng hiện nay, cát xây dựng và cát san lấp được đánh giá là nhóm có nguy cơ thiếu hụt lớn nhất.

Để giải quyết bài toán này, TP.HCM sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các địa phương liên quan nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án nạo vét hồ chứa, sông, kênh, rạch gắn với thu hồi khoáng sản theo quy định.

Thành phố cũng đang nghiên cứu khả năng khai thác hợp lý các nguồn vật liệu từ khu vực hồ Dầu Tiếng, các hồ chứa thủy lợi và những nguồn vật liệu có thể huy động khác trên địa bàn.

Ở góc độ lâu dài, TP.HCM tiếp tục chỉ đạo các cơ quan chuyên môn đánh giá, hoàn thiện cơ sở khoa học và thực tiễn để từng bước mở rộng việc sử dụng cát biển, đá nghiền và các loại vật liệu thay thế phù hợp. Đây được xem là hướng đi nhằm giảm dần áp lực lên nguồn cát tự nhiên đang ngày càng khan hiếm.

Liên quan công tác phối hợp với các địa phương, Sở Xây dựng cho biết UBND TP.HCM đã gửi dự thảo “Quy chế phối hợp trong quản lý cát, sỏi lòng sông, lòng hồ, khu vực biển và hoạt động khai thác, vận chuyển, kinh doanh khoáng sản tại các khu vực có chung ranh giới hành chính” đến bốn địa phương giáp ranh gồm Đồng Nai, Lâm Đồng, Đồng Tháp và Tây Ninh.

Quy chế này tập trung vào việc phối hợp quản lý, kiểm tra các hoạt động khai thác, sản xuất và kinh doanh vật liệu xây dựng tại các khu vực giáp ranh, qua đó góp phần kiểm soát nguồn tài nguyên và bảo đảm nguồn cung vật liệu phục vụ phát triển hạ tầng.

Theo Sở Xây dựng, đối với nhóm vật liệu đang có nguy cơ thiếu hụt như cát xây dựng và cát san lấp, thành phố hiện tiếp tục triển khai nhiều giải pháp nhằm bảo đảm nguồn cung cho các dự án trọng điểm.

Trong ngắn hạn, TP.HCM ưu tiên ổn định nguồn cát từ Campuchia và thúc đẩy sản xuất cát nghiền tại chỗ. Về dài hạn, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu sử dụng cát biển và các loại vật liệu thay thế phù hợp để giảm áp lực lên nguồn cát tự nhiên, hướng tới nguồn cung ổn định và bền vững hơn cho các công trình hạ tầng quy mô lớn.

Trọng Dân