Di sản Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ: Nguồn cảm hứng cho thế hệ kế thừa

LTS: Kiến trúc sư Ngô Viết Thụ (1926 - 2000) là một trong những bậc thầy kiến trúc của Việt Nam thế kỷ XX. Cả cuộc đời ông là sự kết hợp hoàn hảo giữa nền tảng Nho học Á Đông sâu sắc và tư duy kiến trúc hiện đại phương Tây. Di sản của KTS. Ngô Viết Thụ không chỉ bao gồm số lượng những công trình ông đã xây dựng trên khắp xứ sở, mà còn ở cách ông tìm kiếm bản sắc Việt trong dòng chảy hiện đại, ở trách nhiệm với cảnh quan thiên nhiên và cộng đồng, và bao trùm lên tất cả là lẽ sống vì quê hương, đất nước. 

Kỷ niệm sinh nhật lần thứ 100 của ông (17.9.1926 - 2026), Tạp chí Người Đô Thị thực hiện chuyên đề “Trăm năm di sản Ngô Viết Thụ” với sự giúp đỡ của gia đình (KTS. Ngô Viết Nam Sơn, Ngô Thị Diễm Vân), nhận định về cá nhân Ngô Viết Thụ của người đương thời, nhận dịnh về tác phẩm từ giới nghiên cứu trong và ngoài nước. 

*     *     *

Ngô Viết Thụ được nước ta và thế giới Âu Tây biết đến như một kiến trúc sư hàng đầu của Việt Nam, với những đóng góp quý báu giúp thay đổi diện mạo đô thị và nông thôn Việt Nam trong thế kỷ XX. Tuy nhiên, ông hiếm khi nói về bản thân và về tác phẩm của mình. Một trong số những lần hiếm hoi đó, là trong diễn văn khánh thành Dinh Độc Lập, ông mở đầu bằng việc nói về “cái tôi đáng ghét”, trước khi xin phép diễn giải những ý nghĩa sâu xa trong thiết kế. 

Trong bài viết về Vịnh Hạ Long, ông cũng khiêm nhường nhận xét: “… Tôi nghĩ rằng để tô điểm cho những kỳ công của tạo hóa, mà đem cái tri kiến tầm thường của tôi, muốn đốt đuốc cho ban ngày thêm sáng, thì không phải lẽ. Chi bằng, nếu có phải xây dựng để đáp ứng nhu cầu nào đó, tuyệt nhiên phải dựa vào thiên nhiên, chiều theo thiên nhiên mà hòa vào, chứ không nên xây cất những công trình cứng ngắc để đối chọi với thiên nhiên…”. 

KTS. Ngô Viết Thụ (1926 - 2000).

Đáng tiếc thay, cũng chính vì sự khiêm nhường ấy, mà ngày nay chúng ta không còn cơ hội có được phát biểu của chính ông về các tác phẩm của mình, về những suy nghĩ trong quá trình sáng tác, và về những kỳ vọng của ông cho tương lai. 

Là con của ông, chúng tôi từng mong có nhiều nhà nghiên cứu độc lập đứng ra đảm nhận công việc nghiên cứu sâu về ông, để thêm phần khách quan hơn. Tuy nhiên, sau 26 năm kể từ ngày ông mất (9.3.2000), đến nay vẫn chỉ có một số ít các bài viết đáng trân trọng của các tác giả như KTS. Đoàn Khắc Tính, TS-KTS. Phạm Phú Cường, TS-KTS. Nguyễn Song Hoàn Nguyên, ThS-KTS. Nguyễn Ngọc Sơn, TS-KTS. Vũ Thị Hồng Hạnh, KTS. Nguyễn Hữu Thái… Điều này cho thấy khoảng trống thông tin về di sản Ngô Viết Thụ vẫn hiện hữu, bao gồm cả hiểu biết sâu sắc về con người, sự nghiệp và ý nghĩa trong các đóng góp của ông. Do đó, vì lợi ích chung, chúng tôi quyết định sẽ bắt đầu trực tiếp góp phần bổ sung cho những khoảng trống đó trong khả năng của mình.

Những giá trị di sản KTS. Ngô Viết Thụ 

Do “Văn tức là người” (Georges-Louis Leclerc), chúng tôi cũng tin rằng những gì KTS. Ngô Viết Thụ từng nói, viết, vẽ, thiết kế và xây dựng cũng được đặt trên những nền tảng phản ánh nhân cách và tư tưởng của ông. Di sản của ông không chỉ là những công trình kiến trúc, mà còn là sự biểu hiện của một nhân cách trí thức hiện đại, gắn bó với dân tộc và văn hóa Việt Nam. 

Qua nghiên cứu và tổng hợp, chúng tôi ghi nhận ba vai trò nổi bật của ông trong lịch sử kiến trúc và văn hóa Việt Nam:

Người mở đường cho kiến trúc hiện đại Việt Nam: Thiết kế của KTS. Ngô Viết Thụ cho Dinh Độc Lập (1962 - 1966) đã trở thành biểu tượng khẳng định sự chuyển hướng rõ rệt của kiến trúc Việt Nam từ phong cách cũ mang ảnh hưởng của thực dân Pháp, sang việc tìm tòi và phát huy phong cách hiện đại với bản sắc Việt. 

Trong cuộc tuyển chọn với phương án của 15 kiến trúc sư hàng đầu thời đó của Việt Nam Cộng hòa, phương án của ông là duy nhất trong số các đề xuất, hoàn toàn theo tư duy hiện đại, khác biệt với các phương án mang phong cách cổ điển châu Âu, Đông Dương hay truyền thống. Việc đề xuất một phương án hiện đại cho công trình trọng điểm quốc gia - trước Tổng thống và các bộ trưởng vốn chịu ảnh hưởng sâu sắc của văn hóa phong kiến và Pháp - là một hành động đầy rủi ro, trước các phương án thiết kế theo phong cách cổ điển châu Âu, Đông Dương hay truyền thống, được cho là phù hợp với giới cầm quyền. Nguy cơ bị từ chối là rất lớn, nhưng chính sự lựa chọn táo bạo này đã khẳng định bản lĩnh tiên phong của Ngô Viết Thụ. Việc Tổng thống công nhận và chọn phương án của ông, cũng thể hiện tầm nhìn của nhà lãnh đạo, đã mở đường cho kiến trúc hiện đại, về sau ngày càng được áp dụng rộng rãi tại miền Nam Việt Nam.

KTS. Ngô Viết Thụ cùng với Chủ tịch Viện Kiến trúc Hoa Kỳ và các tân viện sĩ tại buổi  lễ trao huy chương Viện sĩ danh dự H.F.AIA.

Một trong những đóng góp quan trọng khác của Ngô Viết Thụ, là tiên phong trong việc nghiên cứu và áp dụng rộng rãi giải pháp kiến trúc hai lớp theo tư duy hiện đại - lớp ngoài bằng hệ thống claustra (vách ngăn hở) chắn nắng, lớp trong bằng cửa kính chắn mưa có thể đóng mở tùy thời tiết. Giải pháp này trong nhiều công trình khác của ông, như Đại học Sư phạm Huế, Đại học Sài Gòn, Crystal Palace… đã được nhiều đồng nghiệp đồng tình, kế thừa và phát triển.

Trong đó, đặc biệt thành công nổi bật có thể kể đến Thư viện Khoa học Tổng hợp (1971),  Nhà ở Bình Thạnh (2013), Nhà Văn hóa Sinh viên TP.HCM (2020)… đều áp dụng nguyên lý này, cho thấy sức sống lâu dài của tư duy kiến trúc mà ông là một trong những nhà khởi xướng. Đây là giải pháp đã được minh chứng qua hơn nửa thế kỷ, là phù hợp với khí hậu nhiệt đới, và vẫn được ứng dụng rộng rãi trong thế kỷ XXI. 

Tất cả các công trình của Ngô Viết Thụ đều tuân thủ nguyên tắc hài hòa với thiên nhiên: tận dụng ánh sáng tự nhiên, thông gió hiệu quả, giảm thiểu sử dụng điều hòa nhân tạo, đón gió phía Nam, xử lý nắng nóng phía Đông - Tây, và thu hút thêm ánh sáng cho mặt tiền phía Bắc. Những nguyên tắc này không chỉ mang lại hiệu quả thực tế trong thực tiễn xây dựng, mà còn trở thành bài học quan trọng trong đào tạo kiến trúc sư.

Ông cũng từng có nhiều góp ý quan trọng trong quy hoạch Nam Sài Gòn, là thành viên giám khảo đã thuyết phục hội đồng lựa chọn phương án của Công ty Skidmore, Owings & Merrill (SOM) với thiết kế phù hợp thủy thổ miền sông nước, nay đã trở thành một vùng đô thị sầm uất. 

Ông không chỉ mở đường cho một phong cách kiến trúc mới, mà còn đặt nền móng cho tư duy thiết kế bền vững, thân thiện với môi trường - một giá trị vẫn còn nguyên tính thời sự trong thế kỷ XXI.

Người tiếp nối giá trị truyền thống với tư duy thời đại: Ngô Viết Thụ sống và hành nghề theo lý tưởng quốc gia dân tộc, gắn bó với hệ giá trị truyền thống nhân - nghĩa - lễ - trí - tín, nhưng với cách nhìn cởi mở, kết hợp hai nền văn hóa Đông - Tây. Trong bối cảnh xã hội nhiều biến động, ông trở thành đại diện tiêu biểu cho văn hóa truyền thống, được tiếp nối bằng tư duy thời đại mới.

Từ khi du học, Ngô Viết Thụ đã viết nhiều bài thơ khẩu khí, thể hiện tâm trạng quan tâm đến thời cuộc và khát vọng góp phần xây dựng đất nước giàu mạnh. Ông đã chọn trở về Việt Nam để đóng góp, thay vì ở lại châu Âu phát triển sự nghiệp cá nhân sau khi đoạt giải Khôi nguyên La Mã. Năm 1975, quyết định ở lại Việt Nam một lần nữa khẳng định tinh thần gắn bó với quê hương của ông.

Trong đời sống cá nhân, ông là người yêu thương vợ con, phản ánh qua hành động thực tế, thơ ca trao đổi giữa hai ông bà khi ông đi du học, và cách ứng xử “tương kính như tân” đối với vợ. 

Ông bà Ngô Viết Thụ - Võ Thị Cơ.

Ở bình diện xã hội, ông luôn quan tâm đến nhu cầu của mọi tầng lớp người dân, trong quá trình quy hoạch hơn 30 tỉnh thành, thị xã và khu đô thị mới miền Nam giai đoạn 1959 - 1975, và  sau 1975 tiếp tục tham gia cố vấn quy hoạch và gửi nhiều bài viết, báo cáo, đề xuất tư vấn quy hoạch kiến trúc cho các nhà lãnh đạo.

Ông là người lễ nghĩa và tôn trọng di sản của tiền nhân. Sau khi Dinh Độc Lập bị hư hại, phương án đầu tiên của ông là cố gắng tìm cách phục hồi công trình để bảo tồn di sản và tiết kiệm ngân sách quốc gia. Chỉ khi việc phục hồi bất khả thi, Tổng thống quyết định phá bỏ xây dựng lại, lúc đó ông mới tận dụng cơ hội đó đề xuất một kiến trúc Việt Nam hoàn toàn theo phong cách hiện đại.

Trong việc cố vấn cho các dự án quy hoạch, ông thường nhắc nhở các thế hệ kiến trúc sư trẻ phải ưu tiên bảo tồn di sản, đình chùa, miếu mạo và dành ra các khoảng xanh giúp tăng giá trị quy hoạch, không chỉ là cách thể hiện sự tôn trọng đối với tiền nhân, mà còn để giúp cho các không gian đô thị mới giữ được bản sắc địa phương.

Ngô Viết Thụ là người trọng chữ tín. Ông trở về nước phục vụ đúng như những gì đã hứa với bản thân và gia đình trước khi lên đường đi du học. Đặc biệt, ông giữ lời hứa cá nhân với Thủ tướng Võ Văn Kiệt rằng sẽ trở về Việt Nam sau khi được cho phép đi chữa bệnh tại Pháp, trong bối cảnh đất nước còn nhiều khó khăn và nhiều trí thức chọn ra đi. Ông từng khẳng định: “Kẻ sĩ khi đã tin nhau thì không được phụ lòng nhau”.

Người nghệ sĩ gìn giữ và quảng bá văn hóa Việt: Tư duy thiết kế của ông thể hiện sự kết hợp hài hòa văn hóa Đông - Tây: kiến trúc hiện đại theo phương pháp luận Tây phương, đồng thời gắn kết với cảnh quan và tư duy thẩm mỹ Đông phương. Điều đó thể hiện qua cách ông chọn thiết kế xuôi theo dòng nước cho đồ án dự thi giải Rome, một quần thể công trình tôn giáo bao quanh một đại giáo đường trên đảo của một thủ đô ven biển Địa Trung Hải, với lý giải rằng “Chúa ở khắp mọi nơi, chứ không chỉ ở phía Đông hoặc ở Jerusalem!”.

Ngô Viết Thụ là người châu Á đầu tiên được bầu làm Viện sĩ danh dự của Viện Kiến trúc Hoa Kỳ. Điều này phản ánh sự trân trọng của giới chuyên môn quốc tế đối với các tác phẩm quy hoạch và kiến trúc của ông, vốn đã được giới thiệu qua nhiều triển lãm trong và ngoài nước. 

Ngô Viết Thụ luôn cộng tác bình đẳng với đồng nghiệp nước ngoài, đồng thời luôn thuyết phục các chuyên gia Mỹ rằng các dự án do Mỹ xây dựng hoặc tài trợ tại Việt Nam cần phải có thiết kế phù hợp với bản sắc dân tộc và khí hậu nhiệt đới. Kiến trúc Viện Nguyên tử Đà Lạt được ông thiết kế theo ý tưởng lò bát quái Á Đông, với bố cục hình tròn hài hòa cùng cảnh quan đô thị du lịch Đà Lạt. Đại học Y khoa Sài Gòn được ông áp dụng giải pháp hai lớp claustra và cửa kính, tận dụng ánh sáng tự nhiên, thay cho phương án ban đầu theo lối Mỹ, phụ thuộc chủ yếu vào thông thoáng và ánh sáng nhân tạo.

Thiết kế Dinh Độc Lập là ví dụ điển hình cho việc kết hợp tiện nghi hiện đại với không gian truyền thống. Chi tiết bức rèm hoa đá mặt tiền lấy cảm hứng từ bức cửa bàn khoa trong cung điện Huế và chiếc độc bình Khang Hy, là sản phẩm cộng tác của ông với điêu khắc sư Nguyễn Văn Thế, vừa tạo hình ảnh đốt trúc thanh tao, vừa chắn ánh nắng trực tiếp, đồng thời giúp tăng độ sáng trong nhà nhờ hiệu ứng hắt sáng gián tiếp. Không gian hành lang thoáng mở ở tầng chính giúp làm mát công trình và hòa nhập với thiên nhiên xanh bao quanh, phần nào gợi lại không gian thoáng mát của căn nhà ở dân gian ba gian hai chái. Các phù điêu nổi, với họa tiết truyền thống, nối liền khung cửa giúp tạo điểm nhấn thẩm mỹ đặc biệt cho các chi tiết kiến trúc.

Ngô Viết Thụ thường sử dụng bê tông cốt thép một cách tinh tế để gợi hình ảnh đặc trưng của vùng miền. Đỉnh mái vát cong nhẹ của Dinh Độc Lập gợi cảm nhận mái cong cổ truyền. Đầu mái gợn sóng của quần thể Đại học Sư phạm - Khách sạn Hương Giang - Khách sạn Century gợi hình ảnh sóng nước sông Hương. Lan can sắt tạo hình cây trúc hoặc vân gỗ, trong công trình biệt thự Ưng Thị, Đại học Sư phạm Huế, Khách sạn Hương Giang, Chung cư Tòa Đại sứ Pháp, đều thể hiện sự sáng tạo giàu bản sắc.

Ngô Viết Thụ là một nghệ sĩ tinh thông cầm, kỳ, thi, họa. Ông thân với nhạc sĩ Nguyễn Hữu Ba và chơi được hầu hết các loại nhạc cụ truyền thống, như đàn nguyệt, đàn bầu, đàn tranh, sáo. Ông là một kỳ thủ cờ tướng, bạn cờ của nhiều danh thủ trong nước. Ông sáng tác thơ văn dễ dàng như nhịp thở của cuộc sống, với vài trăm bài thơ và bài viết, từ khi du học cho đến khi hoạt động tại Việt Nam về sau. 

KTS. Ngô Viết Thụ có thói quen thiền định mỗi đêm từ 1972.

Ông nổi tiếng với nhiều triển lãm tranh trong và ngoài nước, từng làm giám khảo các cuộc thi nghệ thuật tầm quốc gia.  Ông là một họa sĩ có phong cách riêng, vẽ sơn dầu theo phong cách thủy mặc (Sơn hà cẩm tú, Ngô trúc), vẽ trừu tượng theo phong cách họa cảo Beaux Arts (Đô thị nguyên tử, Thần tốc), và kết hợp hội họa với kiến trúc, trong các bức vẽ thủy mặc cho đồ án nhà thờ dự thi giải Rome và đồ án Dinh Độc Lập.

Ông tổ chức nhiều triển lãm quy hoạch, kiến trúc và hội họa tại Ý, Pháp, Việt Nam, Mỹ và Philippines. Nhiều triển lãm có sự tham dự của nguyên thủ quốc gia, quan chức và giới tinh hoa, đã giúp quảng bá rộng rãi tư duy nghệ thuật sáng tạo mang bản sắc Việt đến công chúng quốc tế.

Thông điệp cho thế hệ kế thừa 

Di sản KTS. Ngô Viết Thụ không chỉ nằm ở những công trình kiến trúc biểu tượng mà còn ở hệ giá trị nhân văn và tư duy sáng tạo mà ông để lại. Những giá trị này tiếp tục mang tính định hướng cho thế hệ trẻ tiếp nối học hỏi và phát huy, trong bối cảnh đất nước cần thêm nhiều nhân tài cho công cuộc phát triển và hội nhập quốc tế.

KTS. Ngô Viết Thụ đã để lại ba bài học quan trọng có ý nghĩa lớn. Thứ nhất, nên mạnh dạn khai phá tư duy mới và phong cách mới về kiến trúc quy hoạch phù hợp với các nhu cầu của thời đại. Thứ hai, cần quan tâm bảo tồn giá trị di sản của tiền nhân, song song với việc sáng tạo bản sắc mới cho một nước Việt Nam hùng cường trong thế kỷ XXI. Thứ ba, cần quan tâm giáo dục thế hệ trẻ sống đạo đức theo nhân - nghĩa - lễ - trí - tín, với lý tưởng phụng sự gia đình, xã hội, đất nước, nhân loại.

Việc khẳng định những giá trị trong di sản của Ngô Viết Thụ không đặt nặng tôn vinh cá nhân, mà nhằm giúp cho thế hệ kế thừa nhận thức, học hỏi và thực hành những giá trị nhân văn vẫn còn nguyên giá trị cho đến hôm nay. Đây chính là hành trang quý báu, giúp mỗi người phát triển bản thân, xây dựng sự nghiệp, và đồng thời góp phần kiến tạo tương lai cho quê hương đất nước. 

Hành trình nhân sinh

Hình thành nhân cách và lý tưởng

* 17.9.1926: Chào đời tại Huế, con ông Ngô Viết Quang (giáo sư Trường Kỹ thuật Huế) và bà Nguyễn Thị Trâm.

* 1932 - 1948: Học tiểu học, trung học; học nghề thợ tiện cơ khí, và hành nghề tại Huế.

* 1946 - 1948: Tham gia một số hoạt động kháng chiến chống Pháp.

Thời kỳ học tập và trưởng thành

* 1948 - 1950: Học lớp dự bị Trường Kiến trúc Đà Lạt.

* 1950: Lập gia đình với bà Võ Thị Cơ tại Đà Lạt.

Ngô Viết Thụ thời thanh niên.

* 1950 - 1955: Du học Pháp, học kiến trúc tại Atelier Lemaresquier & Pottier, Trường Cao đẳng Mỹ thuật Quốc gia Pháp (École nationale supérieure des beaux-arts de Paris - ENSBA).

* 1953: Đoạt Huy chương Achille Leclerc của Viện Hàn lâm Pháp với đồ án Một khu bảo tồn.

* 1954: Đoạt Huy chương Paul Bigot của Viện Hàn lâm Pháp với đồ án Bảo tàng Mỹ thuật của một nhà sưu tập; tốt nghiệp văn bằng đô thị gia tại Viện Quy hoạch Đô thị Paris (IUUP) và Viện IISUA tại Bruxelles.

* 1955: Đoạt Khôi nguyên Giải La Mã (Premier Grand Prix de Rome) với đồ án Một đại giáo đường trên một hòn đảo Địa Trung Hải; tốt nghiệp kiến trúc sư DPLG, được Hội Kiến trúc sư Pháp SADG trao huy chương vàng và mời làm thành viên.

Thời kỳ hành nghề tại châu Âu

* 1956 - 1959: Lưu trú tại Viện Hàn lâm Pháp, Dinh thự Medicis (Rome, Ý); hành nghề tại Pháp, Ý và nhiều nước châu Âu.

* 1957: Cộng tác với KTS. Ignazio Russo thiết kế Đại giáo đường Syracuse (Ý).

*1957 - 1959: Giới thiệu các nghiên cứu kiến trúc, quy hoạch và hội họa đã thực hiện hàng năm, trong ba năm liên tiếp, các triển lãm “Envoi de Rome” của Viện Hàn lâm Pháp, tổ chức ở Viện Hàn lâm Pháp tại Rome và Paris. Các buổi khai mạc triển lãm được chủ tọa bởi Tổng thống Ý và Tổng thống Pháp.

Thuyết trình trước Tổng thống Pháp  René Coty, Tổng thống Ý Giovanni Gronchi, và các quan chức tại triển lãm Hàn lâm viện Pháp tại Rome.

---

* 1958 - 1965: Cùng với hai kiến trúc sư trưởng công trình quốc gia của Pháp khác - Paul Tournon và Olivier-Clément Cacoub (Architectes en Chef des Bâtiments Civils et Palais Nationaux), Ngô Viết Thụ tham gia thiết kế Cité Internationale des Arts, Paris.

* 1959: Gặp Đức Giáo Hoàng Gioan XXIII tại Vatican.

Yết kiến Đức Giáo hoàng Gioan XXIII năm 1959 tại Vatican

---

Thời kỳ hành nghề tại Việt Nam

* 1959 - 1963: Kiến trúc sư Trưởng Văn phòng Tư vấn Kiến trúc và Chỉnh trang Lãnh thổ, trực thuộc Phủ Tổng thống.

* 1960: Triển lãm kiến trúc - quy hoạch - hội họa tại Sài Gòn (Tòa Đô chính) và Manila (Philippines)

* 1961 - 1962: Đề xuất phương án thiết kế Dinh Độc Lập mới (trong số nhiều đề án của 14 kiến trúc sư đương thời khác) và được chọn xây dựng.

* 1962: Tham dự Đại hội toàn quốc Hoa Kỳ tại Dallas và được trao danh hiệu Viện sĩ danh dự của Viện Kiến trúc Hoa Kỳ (Honorary Fellow of the AIA - H.F.AIA).

* 1963: Triển lãm Kiến trúc -  Quy hoạch - Hội họa tại Tao Đàn (Sài Gòn) và tại nhiều thành phố khác ở Mỹ, trong đó có Viện Bảo tàng Smithsonian (Washington D.C.).

* 1966: Dinh Độc Lập mới khánh thành ngày 31.10.1966.

Thăm Dinh Độc Lập trong lúc công trường hoàn thiện chuẩn bị khánh thành năm 1966.

---

* 1964 - 1975: Kiến trúc sư Trưởng Văn phòng Tư vấn Kiến trúc và Chỉnh trang Lãnh thổ, trực thuộc Phủ Thủ tướng.

Thời kỳ đất nước hòa bình thống nhất

* 1975 - 1995: Kiến trúc sư chuyên viên bậc 7 tại Viện Thiết kế Tổng hợp - Bộ Xây dựng.

* 1976: Dinh Độc Lập được công nhận Di tích lịch sử văn hóa quốc gia

Ty Thủy lợi Đăk Lăk - công trình thực hiện đầu tiên sau hòa bình (1976).

---

* 1981 - 2000: Cố vấn Ban chấp hành Hội Kiến trúc sư TP.HCM (khóa I - IV).

* 1982: Tham gia đoàn chuyên gia trao đổi tại Liên Xô.

* 1983 - 2000: Ủy viên Ban chấp hành Hội Kiến trúc sư Việt Nam (khóa III), cố vấn Ban chấp hành Hội.

* 1986 - 2000: Phó chủ tịch Liên hiệp hội Khoa học kỹ thuật TP.HCM.

*1993: Thành viên Ban giám khảo cuộc thi Quy hoạch Quốc tế Nam Sài Gòn.

* 1995 - 1999: Thành viên Hội đồng tư vấn kiến trúc của Thủ tướng Chính phủ.

* 9.3.2000: Từ trần tại TP.HCM.

Nhà thờ Bảo Lộc - công trình cuối cùng để lại cho đời.

---

Vinh danh và di sản

* 2003: Luận văn thạc sĩ về kiến trúc Ngô Viết Thụ của Trần Thị Thu Hằng tại Đại học Kiến trúc TP.HCM; bài viết chuyên đề và chuỗi hình ảnh về Dinh Độc Lập và KTS. Ngô Viết Thụ của Mitchell Owens trên New York Times...

* 2006: Triển lãm áo dài của KTS. Ngô Viết Thụ tại Bảo tàng San Jose (Mỹ); hội thảo khoa học về Dinh Độc Lập.

* 2008: Gia đình KTS. Ngô Viết Thụ nhận kỷ niệm chương và bằng “Vì sự nghiệp kiến trúc” từ Hội Kiến trúc sư Việt Nam. 

* 2009: Dinh Độc Lập được công nhận Di tích quốc gia đặc biệt.

* 2013: Quy hoạch bảo tồn khu vực Dinh Độc Lập và lân cận được Thủ tướng phê duyệt.

* 2017: Bài viết học thuật của TSKH-KTS. Ngô Viết Nam Sơn về Dinh Độc Lập trên Arch+ (Đức); Dinh Độc Lập khai trương hệ thống thuyết minh tự động 10 ngôn ngữ.

* 2018: Khai trương nhà trưng bày chuyên đề “Từ Dinh Norodom đến Dinh Độc Lập”; đấu giá tranh Trên đồi sương của Ngô Viết Thụ.

* 2019: Đặt tên phố Ngô Viết Thụ (Hà Nội) và đường Ngô Viết Thụ (Bà Rịa - Vũng Tàu).

* 2025: Chương trình “Bản trường ca hòa bình kỷ niệm 50 năm thống nhất đất nước” tại Dinh Độc Lập; gia đình KTS. Ngô Viết Thụ nhận bằng tri ân từ Liên hiệp hội Khoa học kỹ thuật TP.HCM.
2026: Chuỗi các sự kiện trong năm kỷ niệm 100 năm ngày sinh KTS. Ngô Viết Thụ (17.9.1926 -2026) tại TP.HCM, Huế, Đà Lạt, Đắk Lắk...

Bài: TSKH-KTS. Ngô Viết Nam Sơn - Ảnh: NgoViet Library