Ẩn hoạ từ thói quen “ăn xong, ngậm tăm”

Bệnh viện Nhân dân 115 (TP.HCM) vừa qua đã tiếp nhận một trường hợp người bệnh nam, 39 tuổi, nhập viện vì đau bụng. Khai thác bệnh sử ghi nhận người bệnh vô ý nuốt phải cây tăm tre khi đang ngậm tăm sau bữa ăn cách đó 10 ngày.

Kết quả CT-scan bụng có cản quang ghi nhận dị vật dài 48 mm, khả năng xuyên thành đại tràng góc lách, dày phù nề thành đại tràng góc lách, thâm nhiễm mỡ xung quanh.

Người bệnh được phẫu thuật cấp cứu, các bác sĩ đã phát hiện dị vật là cây tăm nhọn xuyên thủng thành đại tràng, gây viêm phúc mạc khu trú, tiến hành lấy dị vật, khâu lỗ thủng đại tràng, làm sạch ổ bụng. Sau phẫu thuật, sức khỏe người bệnh ổn định và xuất viện.

Nguy cơ nuốt phải dị vật tăng lên khi nói chuyện, ho, ngủ gật hoặc thiếu tập trung trong lúc ngậm tăm. Ảnh: TL

Thói quen tưởng vô hại nhưng nguy hiểm

Các y văn gần đây cho thấy đa số dị vật nuốt phải có thể tự đi qua đường tiêu hóa mà không gây biến chứng. Tuy nhiên, đối với những dị vật có đầu nhọn hoặc hình thon dài như tăm tre, xương cá... nguy cơ thủng ruột lại rất cao, có thể lên tới 15 - 35%.

Các vị trí dễ bị thủng nhất thường là hồi tràng, đại tràng, tá tràng và dạ dày. Đáng chú ý, tăm tre là một trong những dị vật nguy hiểm, thường xuyên được ghi nhận trong các trường hợp thủng ruột.

Những nhóm người có nguy cơ cao gồm: người cao tuổi, người nghiện rượu, trẻ em, người có rối loạn tâm thần, hoặc những ai thường xuyên duy trì thói quen ngậm tăm sau ăn. Nguy cơ nuốt phải dị vật tăng lên khi nói chuyện, ho, ngủ gật hoặc thiếu tập trung trong lúc ngậm tăm.

Khó chẩn đoán, dễ bỏ sót

Biểu hiện lâm sàng của việc nuốt dị vật gây thủng ruột thường không đặc hiệu, dễ bị nhầm lẫn với các bệnh liên quan đường tiêu hóa khác. Đặc biệt, do tăm tre là dị vật khó phát hiện trên phim X-quang, dẫn đến chẩn đoán trễ.

Khi triệu chứng lâm sàng được nghi ngờ nhưng hình ảnh học không rõ ràng, các biện pháp như phẫu thuật thám sát hoặc nội soi chẩn đoán thường được chỉ định.

Hình ảnh một trường hợp vô ý nuốt tăm tre, tăm đâm vào 2 thành dạ dày. Ảnh: TL

Xử trí và điều trị

Phần lớn dị vật sẽ tự thải ra ngoài qua phân, nhưng dị vật nhọn như tăm tre cần được theo dõi sát và can thiệp sớm. Nội soi có thể được chỉ định khi dị vật ở đoạn trên của ống tiêu hóa (dạ dày, tá tràng) và tiếp cận được.

Khi phát hiện dấu hiệu thủng ruột hoặc viêm phúc mạc, phẫu thuật cấp cứu là bắt buộc để lấy dị vật ra và làm sạch ổ bụng.

Khuyến cáo người dân

Không nên có thói quen ngậm tăm xỉa răng sau ăn, ngậm các vật nhỏ, sắc nhọn.

Nếu nghi ngờ nuốt phải tăm hoặc vật nhọn, cần đến ngay cơ sở y tế để kiểm tra, không nên tự ý chờ đợi hoặc sử dụng các phương pháp dân gian.

BS-CK1. Nguyễn Hoàng Phúc (Khoa gây mê hồi sức, Bệnh viện Nhân dân 115)