Chung cư phải bố trí riêng khu vực để ô tô điện và xe máy điện

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư số 31 kèm theo Sửa đổi Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với nhà chung cư (Quy chuẩn 04:2021), bổ sung hàng loạt quy định mới liên quan đến khu vực để xe điện, sạc xe điện và đổi pin nhằm tăng cường an toàn phòng cháy, chữa cháy trong bối cảnh phương tiện giao thông xanh ngày càng phát triển.

Theo quy định mới, khu vực để xe điện trong nhà chung cư phải được bố trí trong phần diện tích của dự án đã được phê duyệt và ưu tiên theo thứ tự: ngoài trời, trên mặt đất, tầng bán hầm, tầng hầm 1 và các tầng hầm tiếp theo. Trường hợp bố trí tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm phải có giải pháp phù hợp để di dời hoặc cô lập phương tiện khi xảy ra sự cố cháy nổ.

Các khu vực để xe điện phải bảo đảm thuận tiện cho việc sử dụng, thoát nạn, thông gió và tiếp cận của lực lượng chữa cháy, đồng thời đáp ứng yêu cầu về khả năng chịu lực phù hợp với loại phương tiện được bố trí. Quy chuẩn cũng yêu cầu tách riêng khu vực để xe ô tô điện với khu vực để xe máy điện, xe gắn máy điện và xe đạp điện; đồng thời khuyến khích tách biệt với khu vực để xe sử dụng nhiên liệu xăng, dầu.

Trong trường hợp không thể bố trí riêng biệt, các khu vực này phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật dành cho xe điện. Khoảng cách giữa các khu vực tối thiểu là 2 m hoặc phải được ngăn cách bằng vật liệu không cháy. Ngoài ra, khu vực để xe điện bắt buộc phải được lắp đặt camera giám sát, hệ thống báo cháy tự động và thiết bị cảnh báo khí carbon monoxide (CO), Hydrofluoric acid (HF) đã được chứng nhận chất lượng trước khi đưa vào sử dụng.

Đối với khu vực sạc xe điện trong nhà chung cư, quy chuẩn mới đặt ra nhiều yêu cầu nghiêm ngặt về phòng cháy, chữa cháy. Diện tích tối đa của một khoang cháy đối với khu vực sạc ô tô điện hoặc sạc hỗn hợp không vượt quá 1.500 m2 trên các tầng nổi và 1.200 m2 tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm. Đối với khu vực sạc xe máy điện, xe gắn máy điện và xe đạp điện, diện tích tương ứng không vượt quá 500 m2 và 300 m2.

Các khoang cháy phải được ngăn cách bằng tường ngăn cháy loại 1 hoặc bằng khoảng trống, đường xe chạy không bố trí vật liệu cháy có chiều rộng tối thiểu 6 m. Nếu khoảng cách nhỏ hơn 6 m thì phải trang bị hệ thống màn nước drencher và giải pháp ngăn chặn sự lan truyền khói giữa các khoang cháy.

Đối với khu vực sạc xe điện ngoài nhà chung cư, khoảng cách đến công trình lân cận không được nhỏ hơn 3 m. Trường hợp có tường hoặc vách ngăn bằng vật liệu không cháy cao tối thiểu 2 m, khoảng cách này có thể giảm xuống nhưng không được nhỏ hơn 1 m.

Một trong những điểm đáng chú ý là hệ thống cấp điện cho khu vực sạc xe điện phải được thiết kế tách biệt với các phụ tải khác của tòa nhà, bảo đảm đủ công suất vận hành và khả năng mở rộng trong tương lai. Hệ thống phải có khả năng tự động ngắt điện khi nhận tín hiệu từ hệ thống báo cháy, chữa cháy tự động và được trang bị thiết bị ngắt điện khẩn cấp ở vị trí dễ tiếp cận.

Các trụ sạc trước khi lắp đặt phải được chứng nhận chất lượng. Công suất danh định của trụ sạc đặt trong tầng hầm không được vượt quá 22 kW. Trường hợp công suất lớn hơn phải bảo đảm không phát sinh nhiệt và tiếng ồn vượt mức cho phép. Đồng thời, thiết bị sạc phải có chức năng tự động ngắt nguồn điện khi phát hiện hiện tượng sạc bất thường hoặc khi xảy ra sự cố.

Đối với khu vực đổi pin, quy chuẩn yêu cầu ưu tiên bố trí ngoài trời hoặc trên mặt đất. Nếu đặt tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1 phải có giải pháp bảo đảm an toàn và cô lập tủ đổi pin khi xảy ra cháy.

Khu vực đổi pin ngoài trời phải duy trì khoảng cách tối thiểu 3 m với các khu vực tập trung đông người, đường thoát nạn và các khu vực đổi pin khác. Khoảng cách này có thể giảm xuống 1 m nếu có tường hoặc vách ngăn không cháy cao từ 2 m trở lên. Khu vực đổi pin phải được trang bị camera giám sát kết nối về phòng trực 24/24 giờ, phương tiện chữa cháy phù hợp và mái che bằng vật liệu không cháy nếu có lắp đặt.

Đối với khu vực đổi pin trong nhà, tủ đổi pin phải cách tối thiểu 6 m so với cầu thang thoát nạn, sảnh thang máy, cửa đi, cửa sổ và các lối thoát hiểm. Đồng thời phải cách tối thiểu 2m đối với khu vực để xe và khu vực sạc xe điện. Các khoảng cách này chỉ được giảm khi có vách ngăn cháy đạt tiêu chuẩn kỹ thuật.

Quy chuẩn cũng giới hạn dung lượng lưu trữ pin nhằm giảm nguy cơ cháy nổ. Theo đó, tổng dung lượng lưu trữ không vượt quá 100 kWh đối với mỗi khu vực đổi pin ngoài nhà chung cư hoặc tổng dung lượng phân tán trong nhà; không vượt quá 35kWh đối với mỗi phân vùng riêng biệt trên tầng nổi và 18 kWh đối với mỗi phân vùng tại tầng bán hầm hoặc tầng hầm 1.

Bên cạnh đó, tủ đổi pin phải được trang bị chức năng tự động ngắt điện khi sạc bất thường, thiết bị ngắt điện khẩn cấp, biện pháp chống va đập cơ học và giải pháp bảo vệ trước nguy cơ ngập nước.

Thông tư có hiệu lực từ ngày 15.12.2026. Đối với nhà chung cư hiện hữu, trong vòng 6 tháng kể từ khi quy định có hiệu lực, chủ sở hữu hoặc đơn vị được ủy quyền phải rà soát hiện trạng khu vực để xe điện, sạc xe điện và đổi pin; trường hợp chưa đáp ứng quy chuẩn mới phải tiến hành sửa chữa, cải tạo theo quy định.

Việc bổ sung các quy định kỹ thuật chuyên biệt cho xe điện được kỳ vọng sẽ nâng cao mức độ an toàn phòng cháy, chữa cháy tại các nhà chung cư, đồng thời tạo nền tảng pháp lý quan trọng cho quá trình phát triển giao thông xanh và sử dụng phương tiện điện trong thời gian tới.

P. Dương