Đoàn Quốc mở triển lãm tranh màu nước 'Như một hoài niệm'

 18:52 | Thứ hai, 06/06/2022  0
Triển lãm tranh màu nước của Đoàn Quốc kéo dài đến hết 13.6 tại May Artspace, 36/70 Nguyễn Gia Trí, phường 25, quận Bình Thạnh, TP.HCM.

Đoàn Quốc gây chú ý bởi những bức tranh màu nước khổ lớn. Nó làm thay đổi sự mặc định của nhiều người về màu nước, thường bị đồng nghĩa là những bản phác thảo nhỏ, tốc họa, không mạnh về giá trị nghệ thuật của tác phẩm.

Tuy quá trình dụng bút chưa thật dài lâu, nhưng sức công bút của Đoàn Quốc trong màu nước thật đặc sắc và đáng nể. Nó có đủ đầy các kỹ thuật bậc thầy, để thong dong lột tả các vẻ đẹp đặc trưng của vật liệu, đồng thời, còn mang lại cho màu nước một khả thể mới, một chiều kích mới.

Tác phẩm Tự tại của Đoàn Quốc. 


Đoàn Quốc trẻ trung về tuổi đời và cả tính cách, nên không muốn bị trói buộc vào một hoài niệm cụ thể, nhưng cũng không muốn khước từ nó. Vì với quá khứ và hoài niệm, dù ta muốn phớt lờ hoặc khước từ, thì nó vẫn hiện diện trong ta, bằng cách này, hoặc cách khác.

Đoàn Quốc vẽ về sự hiện diện này, đôi khi rõ ràng, đôi khi mờ ảo, đôi khi ước lệ, đôi khi biểu trưng, đôi khi hư cấu…

Xem tranh của Đoàn Quốc, nhà văn Hoài Hương cho rằng: “Tôi còn phát hiện ra nhiều thú vị, những bức tranh Cúc thu - Sen hạ của Quốc còn mang một vẻ đẹp khác, là tranh trong tranh, với nhiều tầng nhiều lớp, cho tranh có một chiều sâu lung linh. Và nếu tinh ý chút, ngắm tranh của Quốc, nhận ra anh rất có ý thức về những tinh hoa văn hóa truyền thống Việt, đưa vào tranh một cách tinh tế.

Không chỉ là hoa, mà phía sau những bông hoa, là thấp thoáng những bức tranh tứ bình Xuân-hạ-thu-đông, Cầm-kỳ-thi-họa, là tranh dân gian Đông Hồ, Hàng Trống…, cho người xem như đang xuyên không, lạc vào một không gian huyền mị xa xưa. Ở đó là những câu thơ ngâm hoa vịnh cảnh của thi nhân, lạc vào một khúc ca trù mê dụ quyến rũ, lạc vào một vườn hạ đẫm hương sen, một vườn thu ám hương cúc, hay đắm mình vào không gian khoan thai tĩnh lặng tịch mịch thâm trầm của thư phòng.

Tác phẩm Như một hoài niệm của Đoàn Quốc .


Những bình hoa trong tranh của Quốc, rất dễ nhận ra là những “dòng” gốm sứ Việt danh tiếng: gốm Bát Tràng - gốm Chu Đậu sang trọng quý phái; Những tủ, kệ, tráp… là chạm khắc gỗ, đồng tinh tế tinh xảo của làng Đồng Kỵ (Bắc Ninh), La Xuyên (Nam Định), Canh Nậu, Chàng Sơn (Thạch Thất, Hà Nội), Vạn Điểm (Hà Nội)…; Hay những “tĩnh vật” điểm xuyết xung quanh bình hoa đều mang dáng dấp của một nền mỹ thuật Việt tinh xảo”.

Đoàn Quốc chia sẻ: “Nghĩ về màu nước người ta thường nghĩ về những bản phác thảo nhỏ, tốc họa, diễn họa… Còn với tranh, thường chỉ là những bức vẽ nhỏ, không mạnh về giá trị tác phẩm. Theo tôi, quan điểm này được nhìn nhận, đúc kết từ thực tế phát triển của lịch sử màu nước Việt Nam. Bởi từ trước đến nay, vẫn rất ít họa sĩ dùng màu nước trên giấy để làm sáng tác chính, chỉ mặc định vật liệu này như một công cụ bổ trợ cho việc nghiên cứu (ký họa). Ngay trong các trường đào tạo mỹ thuật, cũng không có khoa màu nước. Để thay đổi được suy nghĩ này và để màu nước nằm đúng vị trí của nó trong dòng phát triển chung của hội họa, tôi nghĩ mình phải thay đổi từ chính các tác phẩm của mình.

Từ việc lựa chọn phong cách vẽ và đẩy tới cùng sự hoàn thiện trong chất liệu đã giúp các bức tranh màu nước tiếp cận được hiệu quả biểu đạt hoàn thiện, không khác gì những vật liệu khác. Chỉ như vậy thì màu nước hoặc bất kỳ vật liệu nào khác cũng không còn là vấn đề nữa, mà việc truyền tải được hiệu quả thị giác và những tư tưởng, ý đồ của mình thông qua các tác phẩm mới quan trọng”.

Đoàn Quốc có tên đầy đủ Đoàn Cao Quốc, sinh năm 1996 tại Quảng Ngãi, học Đại học Mỹ thuật TP.HCM. Hoạt động nghệ thuật chuyên nghiệp từ năm 2014. Là thành viên Hội Mỹ thuật TP.HCM; thành viên Internationl Watercolor Society; thành lập và quản lý Vietnam Watercolor Art.

Nhà nghiên cứu Ngô Kim Khôi viết về triển lãm của Đoàn Quốc:

Tìm lại tâm tình thủy chung với màu nước

Tôi gặp Đoàn Quốc lần đầu tiên cách đây vài năm tại Hội Mỹ thuật TP.HCM, nằm trên đường Pasteur, khi ấy em còn rất trẻ. Tôi cho rằng đó là một cuộc gặp gỡ hạnh phúc, như một bài hoan ca, vì từ trong ánh nhìn của em toát ra một cái gì đó rất hồn nhiên, chân thật.

Thật ra mà nói, hiện nay em cũng vẫn còn rất trẻ, tuổi thanh xuân ngùn ngụt như có mặt trời trong lồng ngực. Trẻ tuổi như thế mà ra mắt cuộc triển lãm cá nhân đầu tiên, tôi nghĩ lòng em có con tim đang rộn ràng xúc cảm.

Xem bộ tranh Như một hoài niệm do em chọn cho triển lãm lần này, với chất liệu màu nước, làm tôi nghĩ về sự tiến hóa của “thủy họa” trong mỹ thuật Việt Nam.

Đã từ lâu, ảnh hưởng nghệ thuật Trung Hoa, những bức tranh mực nho đã xuất hiện. Tiếp đó, sự ra đời của Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương đã đem sắc màu thủy họa kết hợp với cái nhìn phương Tây, cho ra đời những bức tranh rất thú vị, điển hình là các tác giả như Nam Sơn, Thang Trần Phềnh…

Rồi dần dần, tranh màu nước không còn là chất liệu được nhiều người sử dụng, thoảng hoặc chỉ dùng trong việc phác thảo, tốc họa, diễn họa…

Cho đến hôm nay, bộ tranh màu nước Như một hoài niệm của Đoàn Quốc, với nhiều kỹ thuật mới, có hay không sẽ là một “cuộc trỗi dậy” của chất liệu kỳ diệu này?

Nói đến kỹ thuật thủy họa, phải nói đến việc gia giảm một cách tinh tế độ nước, sẽ cho ra một dãy gamme sắc màu vô cùng đa dạng, từ tông sáng đến tông tối mượt mà nhất.

Như cây bút Mai Thụy đã nhấn mạnh: “Họa sĩ trẻ Đoàn Quốc trong một bộ tranh vẽ tĩnh vật bình hoa đã sử dụng triệt để các kỹ thuật vảy màu, gõ màu khi phác họa các vật thể - vốn thường chỉ được sử dụng để điểm xuyết. Cuộc thử nghiệm của Đoàn Quốc giúp anh tạo nên sự biến ảo trong tác phẩm và đưa người xem vào cơn say thị giác” - trong bài Cuộc trỗi dậy của tranh màu nước, báo Tuổi trẻ, ngày 27.12.2021.

Độ ướt trong các tác phẩm triển lãm lần này của Đoàn Quốc tạo ra một hiệu ứng sương khói rất Á Đông, thấp thoáng nét hoài cổ thủy mặc, những vệt nắng xôn xao, ánh sáng và bóng tối ảo diệu…, cho tôi một nhận định rằng em đã trải qua những giây phút trầm mặc trong sáng tác, tìm lại tâm tình thủy chung với nguồn gốc sâu xa của tranh màu nước.

Nhan sắc trong tranh Đoàn Quốc cũng rực rỡ như thanh xuân của em hớn hở, với sức sáng tạo sẽ còn mãnh liệt “hít không gian và ngó thẳng trời xa”. Để “Khi cánh tay dang ôm cả sơn hà/ Chân vút thẳng sắp lên đường vượt trải” - Xuân Diệu.

Phạm Vi

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm
bài viết cùng chuyên mục
Xem nhiều nhất

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.