Động đất nghiêm trọng liên tiếp tại hai bờ Thái Bình Dương

Những người hàng xóm ôm lấy nhau trong khi lực lượng cứu hộ tìm kiếm giữa đống đổ nát của một tòa chung cư bị sập vì động đất tại Cali, Colombia. Ảnh: AP

Liên tiếp trong những ngày giữa tháng 8.2026, các trận động đất có cường độ rất mạnh đã xảy ra tại hai quốc gia nằm trên các vành đai địa chất hoạt động là Colombia và Indonesia, gây ra những tổn thất nặng nề về người, nhà cửa và cơ sở hạ tầng giao thông, điện nước.

Đáng chú ý, đây không phải là những thảm họa đơn lẻ. Trước đó, các trận động đất mạnh cũng đã xảy ra gần như cùng thời điểm tại Nhật Bản (thuộc Vành đai lửa Thái Bình Dương) và Venezuela (vùng đứt gãy mảng Caribe - Nam Mỹ), gây thiệt hại nghiêm trọng. Chuỗi sự kiện dồn dập này dấy lên lo ngại lớn về sự gia tăng hoạt động tại các vành đai địa chất xung quanh khu vực Mỹ La-tinh và Tây Thái Bình Dương."

Trận động đất nghiêm trọng tại Colombia

Vào lúc 7g34 sáng ngày 10.8.2026 (giờ địa phương), một trận động đất mạnh từ 7,4 đến 7,5 độ Richter đã làm rung chuyển Colombia. Tâm chấn nằm ở độ sâu khoảng 103 km, gần khu vực thị trấn San José del Palmar thuộc tỉnh Chocó, cách thủ đô Bogotá xấp xỉ 480 km về phía Tây.

Trận động đất kéo theo gần 20 cơn dư chấn, ảnh hưởng nghiêm trọng đến 14 tỉnh thành và hơn 400 đô thị. Các thành phố lớn như Pereira, Cali, Quibdó, Manizales và Armenia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.

Những ngôi nhà bị hư hại một ngày sau khi trận động đất xảy ra tại Pereira, Colombia. Ảnh: AP 

Theo số liệu thống kê mới nhất từ Cơ quan Quản lý Rủi ro Thiên tai Quốc gia Colombia (UNGRD) và các tổ chức cứu hộ, số người chết được ghi nhận đã lên đến hơn 290 người. Gần 4.000 người bị thương ở các mức độ khác nhau và hơn 300 người vẫn đang mất tích hoặc bị vùi lấp dưới các đống đổ nát.

Ghi nhận ban đầu về thiệt hại vật chất và cơ sở hạ tầng ở mức rất nghiêm trọng: Hơn 9.200 ngôi nhà bị phá hủy hoàn toàn và hơn 45.457 căn nhà khác bị hư hại; khoảng 140 tòa nhà cao tầng bị sụp đổ hoặc hư hỏng kết cấu nặng. Hàng loạt cơ sở công cộng bị hư hại, trong đó có 1.667 cơ sở giáo dục, 530 trung tâm cộng đồng và 188 cơ sở y tế.

Tại thành phố Cali, hàng loạt cơ quan y tế bị cô lập do gạch đá đổ nát, buộc chính quyền địa phương phải kích hoạt báo động cam cho toàn bộ mạng lưới y tế.

Các bệnh nhân được sơ tán từ một phòng khám hư hại vì động đất tại khu vực tạm trú được thiết lập trong nhà thể chất của một trường học gần đó. Ảnh: AP

Về giao thông và hạ tầng, 18 tuyến đường huyết mạch bị sạt lở hoặc nứt vỡ nghiêm trọng; 6 sân bay thương mại (bao gồm Pereira, Manizales, Armenia, Quibdó...) buộc phải đóng cửa do nứt đường băng và hỏng nhà ga. Ít nhất 16 hệ thống cấp nước sinh hoạt chính bị đứt gãy gây mất nước diện rộng; nhiều trạm biến áp bị hư hỏng khiến cuộc sống hàng nghìn gia đình rơi vào cảnh mất điện.

Tổng cộng hơn 24.000 gia đình bị ảnh hưởng trực tiếp và hàng ngàn người đã được sơ tán khẩn cấp tới các trại tạm trú. Ước tính chi phí tái thiết ban đầu lên tới 6,35 tỷ USD.

Trận động đất và sóng thần tại Indonesia

Chỉ vài ngày sau thảm họa tại Colombia, vào lúc 5g58 sáng ngày 15.8.2026 (giờ địa phương), một trận động đất lớn với cường độ 7,7 độ Richter đã xảy ra ngoài bờ biển đảo Flores, thuộc tỉnh Nusa Tenggara Đông (East Nusa Tenggara), Indonesia. Trận động đất này đã tạo ra những đợt sóng thần nhỏ cao tới 1,61 mét ập vào khu vực duyên hải.

Ngay chiều cùng ngày, một trận động đất khác cường độ 6,9 độ Richter tiếp tục ghi nhận tại Bắc Sumatra, nhưng thiệt hại không đáng kể.

Người dân sơ tán khỏi tòa nhà khách sạn Jayakarta sau trận động đất mạnh 7,7 độ tại Labuan Bajo, tỉnh Đông Nusa Tenggara, Indonesia. Ảnh: Reuters

Theo thông tin do Cơ quan Giảm nhẹ Thiên tai Quốc gia Indonesia (BNPB) và Bộ Y tế nước này công bố, tính đến tối ngày 16.8 đã ghi nhận 53 người tử vong và ít nhất 135 người bị thương. Các đội cứu hộ đang khẩn trương đào bới các vùng sạt lở để tìm kiếm những nạn nhân còn mất tích.

Thiệt hại về vật chất ghi nhận ban đầu với hơn 1.300 ngôi nhà cùng nhiều cơ sở dịch vụ công cộng bị hư hỏng hoặc sập đổ. Động đất gây ra nhiều vụ sạt lở đất đá quy mô lớn, làm gián đoạn nhiều tuyến đường giao thông liên huyện. Hệ thống viễn thông và lưới điện sinh hoạt tại một số quận huyện trên đảo Flores bị cắt đứt tạm thời. Hơn 5.000 người dân tại các vùng bị ảnh hưởng đã được di tản khẩn cấp đến các khu vực cao hơn hoặc trung tâm trú ẩn an toàn.

Người dân tại một trung tâm sơ tán dã chiến ở sân vận động sau trận động đất, tại Maumere, Đông Nusa Tenggara, Indonesia. Ảnh: Reuters

Cả hai quốc gia đều đã ban bố tình trạng khẩn cấp tại các vùng tâm chấn. Lực lượng chữ thập đỏ quốc tế, quân đội và các đội cứu hộ chuyên nghiệp cùng chó nghiệp vụ đã được triển khai dồn dập đến hiện trường để giải cứu người mắc kẹt, dựng trạm y tế dã chiến và cung cấp máy phát điện sinh hoạt cho các bệnh viện.

Giải thích về chuỗi thảm họa này, các chuyên gia địa chất cho biết cả Colombia và Indonesia đều nằm trên những vành đai địa chất hoạt động mạnh mẽ bậc nhất thế giới. Dù ở hai bờ đối diện của Thái Bình Dương, nguyên nhân cốt lõi dẫn đến các trận động đất mạnh liên tiếp này đều xuất phát từ hoạt động hút chìm (subduction) của các mảng kiến tạo vỏ Trái Đất. Các tổ chức cứu trợ quốc tế hiện đang tiếp tục theo dõi sát tình hình và điều phối nguồn lực viện trợ khẩn cấp cho cả hai quốc gia.

Lan Chi tổng hợp