Ngành sợi Việt trước TPP: Cần sớm chú trọng vào chuỗi cung ứng

 22:43 | Chủ nhật, 01/05/2016  0

Theo Vcosa, dù đứng trước nhiều cơ hội tăng trưởng từ các hiệp định tự do thương mại, nhưng ngành dệt may Việt Nam đang đứng trước quá nhiều thách thức.

Mỹ hiện là thị trường quan trọng của dệt may Việt Nam trong nhóm các nước ký kết hiệp định tự do thương mại xuyên Thái Bình Dương (TPP), chiếm khoảng 50% kim ngạch xuất khẩu hàng may mặc của Việt Nam. Thuế suất hàng may mặc nhập khẩu vào thị trường này bình quân sẽ giảm từ 17,5% xuống còn 0% theo lộ trình, một hứa hẹn lớn về ưu đãi thuế suất cho ngành dệt may Việt Nam.   

Tuy nhiên, để được hưởng ưu đãi này, hàng may mặc Việt Nam phải thỏa mãn quy tắc phải được sản xuất từ vải được làm từ sợi sản xuất tại Việt Nam hoặc các nước thành viên TPP: gọi tắt là “từ sợi trở đi”

Ngành may mặc Việt Nam hàng năm phải nhập hơn 6 tỉ m2 vải để phục vụ cho may hàng xuất khẩu. Chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển về Việt Nam, khi nhiều nhà đầu tư chọn Việt Nam là điểm đến để mở các nhà máy sản xuất vải, đón đầu cơ hội khi TPP có hiệu lực. Điều này đang hứa hẹn mang lại nhiều lợi ích cho ngành sợi  Việt Nam.

Dệt may hiện là ngành xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, đứng top đầu về xuất khẩu

Trong khi đó ngành kéo sợi Việt Nam có thể sản xuất đủ cho nhu cầu may trong nước, nhưng phải xuất khẩu 50% sản lượng cọc sợi đi Trung Quốc, Thổ Nhỹ Kỳ, Hàn Quốc và Brazil do điều kiện về nhuộm, dệt không đáp ứng được. Theo dự báo, để đáp ứng nhu cầu tăng trưởng, đến năm 2025, ngành kéo sợi Việt Nam phải đạt được 17,9 triệu cọc.

Ông Nguyễn Hồng Giang, Phó chủ tịch hiệp hội sợi Việt Nam, nhận định ngành sợi đang đối đầu với rất nhiều thách thức mà toàn hiệp hội phải tìm hướng giải quyết.

Thách thức lớn nhất là phụ thuộc quá lớn vào nguyên liệu nhập khẩu. Theo ông Giang, hầu hết nguyên liệu kéo sợi tại Việt Nam đều phải nhập khẩu, trong đó nguyên liệu chính dùng để kéo sợi là bông và các loại xơ (hóa học, nhân tạo). Giá các nguyên liệu này lên xuống do tác động của thị trường hàng hóa toàn cầu và có ảnh hưởng đến giá sợi bán ra. Đây là rủi ro lớn cho các nhà kéo sợi, nếu chưa có cơ chế bảo vệ giá thành sản xuất sẽ gặp bất lợi trong cạnh tranh.

Bên cạnh đó, Việt Nam cũng phụ thuộc rất lớn vào thị trường xuất khẩu. Gần 60% sản lượng sợi xuất khẩu năm 2015 được xuất sang Trung Quốc. Từ lâu, sợi Việt Nam xuất được sang Trung Quốc do sự chênh lệch giá nguyên liệu giữa hai quốc gia. Đây là rủi ro tiềm ẩn và tác động tiêu cực đến sợi xuất khẩu Việt Nam nếu Chính phủ Trung Quốc điều chỉnh chính sách để giảm sự chênh lệch về giá này.

Các nhà kéo sợi Việt Nam lại chưa có sự kết nối theo chuỗi cung cấp với nhà sản xuất vải, hiện vẫn đơn thuần chỉ là quan hệ mua đứt bán đoạn trên thị trường trôi nổi. Nguy cơ doanh nghiệp kéo sợi Việt Nam bị bất lợi rất cao khi nhu cầu của thị trường thay đổi (chất liệu, thành phần sợi...).

Ngành sợi cũng là một trong những ngành thiếu nguồn nhân lực có tay nghề. Trong khi Việt Nam chưa có các tổ chức, trường đào tạo chuyên ngành kéo sợi, các doanh nghiệp phải tự đào tạo và huấn luyện nguồn nhân lực nội bộ hoặc phải thuê các chuyên gia nước ngoài với giá cao.

Sau hơn 20 năm liên tục phát triển với tỷ lệ tăng trưởng bình quân 15% năm, dệt may hiện là ngành xuất khẩu trọng điểm của Việt Nam, đứng top đầu về xuất khẩu. Năm 2015, xuất khẩu dệt may Việt Nam đạt 27,2 tỉ USD, đứng thứ 5 trong top nước xuất khẩu dệt may lớn thế giới.

Dù hứa hẹn sẽ tăng trưởng mạnh hơn nhờ các ưu đãi lớn về thuế quan từ TPP, EVFTA, tuy nhiên các ngành công nghiệp liên quan phải phát triển tương xứng mới có thể đáp ứng được các quy định xuất xứ khắt khe từ các hiệp định này.

Hiệp hội đã đề xuất một số biện pháp với các doanh nghiệp ngành bông sợi như thay đổi tư duy, liên kết chặt chẽ với các chuỗi cung ứng dệt may hoặc phải tự đầu tư theo chiều dọc để hình thành chuỗi cung ứng riêng.

Ở góc độ toàn ngành, phải thay đổi tầm nhìn ở quy mô toàn cầu, xuyên suốt theo chuỗi cung ứng hướng tới người tiêu dùng cuối, thay vì chỉ tập trung vào từng khâu đoạn. Song song đó tập trung cho nghiên cứu sản xuất những lĩnh vực mới như sợi compact, sợi dún, sợi fancy... chất lượng tốt và chú trọng đến việc đa dạng hóa các chuẩn loại sản phẩm.

Ninh Hạ

 

bài viết liên quan
TAGS
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.