Hai "ông lớn" xe điện BYD và VinFast thách thức đế chế xe Nhật tại châu Á

Trong bối cảnh thị trường xe điện toàn cầu bước vào giai đoạn sàng lọc gắt gao, Đông Nam Á và Ấn Độ trở thành "chiến trường" trọng yếu mới. Trong khi BYD tìm đường mở rộng ngoài biên giới khi nhu cầu nội địa Trung Quốc sụt giảm thì VinFast lại đang dốc toàn lực để khẳng định vị thế toàn cầu từ bệ phóng quê nhà. Cuộc giữa hai "ông lớn" xe điện này đang tạo nên một cục diện mới: nơi công nghệ hybrid và hệ sinh thái trạm sạc sẽ quyết định ai là kẻ sống sót cuối cùng trong cuộc đối đầu với các biểu tượng cũ từ Nhật Bản.

Taxi GSM - Vinfast tại Indonesia. Ảnh: Getty Image

Chiến lược "Taxi hóa" để chinh phục người dùng

Tại trung tâm sầm uất của Jakarta (Indonesia), người dân đang chứng kiến sự xuất hiện ngày càng dày đặc của những chiếc ô tô điện mang thương hiệu BYD và VinFast. Nổi bật nhất là sắc xanh của taxi VinFast thuộc dịch vụ Green Smart Mobility (GSM). Dù mới ra mắt hơn một năm, GSM đã nhanh chóng thành công nhờ chiến lược giá cước rẻ và trải nghiệm dịch vụ mới mẻ.

Suminto, một tài xế vừa chuyển sang lái cho GSM, cho biết khách hàng từ các khu dân cư cao cấp rất ưa chuộng loại hình này vì không gian sạch sẽ, chạy êm và đặc biệt là chi phí chỉ bằng chưa đầy một nửa so với các hãng taxi truyền thống như Bluebird.

Nhà máy sản xuất xe của Vinfast tại Hải Phòng. Ảnh: Lan Chi

Cuộc đua giành giật thị phần tại Đông Nam Á

Không chỉ VinFast, BYD cũng đang lấn sân mạnh mẽ thông qua việc cung cấp xe cho Grab tại nhiều quốc gia như Malaysia, Philippines, Singapore và Thái Lan. Các chuyên gia nhận định, việc đưa xe điện vào dịch vụ taxi là cách tiếp cận thông minh để người tiêu dùng làm quen với công nghệ pin trước khi quyết định mua xe cá nhân.

Theo số liệu từ PwC, BYD và VinFast đang là hai cái tên tăng trưởng nóng nhất khu vực với doanh số nhảy vọt từ 90-95% trong ba quý đầu năm 2025. Sự trỗi dậy này đã trực tiếp đẩy các "ông lớn" Nhật Bản như Toyota hay Honda vào thế khó, khi thị phần của họ tại ASEAN sụt giảm mạnh 10 điểm phần trăm chỉ trong thời gian ngắn.

Lần đầu tiên kể từ năm 1957, Honda dự báo mức lỗ ròng kỷ lục lên tới 4,3 tỷ USD. Giám đốc điều hành Honda thừa nhận môi trường cạnh tranh tại ASEAN đang trở nên gay gắt hơn bao giờ hết.

Trong khi nhu cầu tại thị trường Trung Quốc suy yếu, Đông Nam Á trở thành "cửa thoát hiểm" quan trọng cho BYD. Ngược lại, VinFast dù đang thống trị tuyệt đối tại Việt Nam với 37% thị phần, vẫn đang dốc toàn lực để xây dựng độ nhận diện thương hiệu tại Indonesia và các nước lân cận thông qua các dự án hạ tầng và hệ sinh thái trạm sạc.

Ấn Độ đang  là một thị trường khó chinh phục đối với cả VinFast và BYD. Ảnh: Ken Kobayashi

Thách thức từ những thị trường khó tính

Dù thành công tại Đông Nam Á, cả hai hãng chưa thể tạo nên kỳ tích tương tự tại Ấn Độ. Doanh số tại đây vẫn còn khiêm tốn do mạng lưới trạm sạc hạn chế và tâm lý e dè của người dùng. Tuy nhiên, VinFast vẫn kiên trì với kế hoạch xây dựng nhà máy và hệ sinh thái trị giá 3 tỷ USD tại bang Telangana để đón đầu tương lai.

Bên cạnh đó, sự thay đổi trong thị hiếu người dùng cũng buộc các hãng phải thích nghi. Khi tốc độ phổ cập xe điện thuần túy có dấu hiệu chững lại, cả BYD và VinFast đều đang xoay trục, bổ sung thêm các dòng xe Hybrid để giải tỏa "nỗi lo hết pin" của khách hàng tại các thị trường mới nổi.

Doanh số bán xe BYD tại Trung Quốc ghi nhận sáu tháng liên tiếp sụt giảm tính đến tháng 3.2026 Ảnh: Shinya Sawai

Tham vọng toàn cầu

Cuộc chiến này không dành cho những tay chơi yếu vốn. Kết quả tài chính chưa kiểm toán quý IV và cả năm 2025 cho thấy VinFast đang bước vào giai đoạn tăng trưởng quy mô rõ nét, với sản lượng bàn giao, doanh thu và hiệu quả vận hành cùng lập đỉnh mới. Dù chưa có lãi, các chỉ số lợi nhuận đã cải thiện đáng kể, phản ánh chiến lược “đánh nhanh, mở rộng sâu” của hãng xe điện Việt trong cuộc đua toàn cầu. Đặc biệt hãng vẫn nhận được sự hậu thuẫn tài chính mạnh mẽ từ tỷ phú Phạm Nhật Vượng.

Phía bên kia chiến tuyến, BYD đang sở hữu khối tiền mặt khổng lồ 15 tỷ USD để sẵn sàng cho cuộc đua dài hơi.

Địa chính trị cũng đang vẽ lại bản đồ xe điện. Trong khi BYD bị chặn đường vào Mỹ bởi các chính sách thuế quan, VinFast lại tận dụng thời cơ này để xây dựng nhà máy 2 tỷ USD tại North Carolina, kỳ vọng vận hành vào năm 2028. Mục tiêu của hãng xe Việt là xuất khẩu tới 30% lượng xe ra quốc tế trong năm nay, hướng tới doanh số 300.000 xe vào năm 2026.

Lan Chi (Lược dịch từ Nikkei Asia)