TP.HCM đẩy nhanh điện mặt trời mái nhà: Thủ tục gọn hơn, người dân tham gia tăng mạnh

Ông Trần Minh Hóa, Phó trưởng Phòng Quản lý năng lượng (Sở Công Thương TP.HCM), trả lời báo chí tại họp báo chiều 19.3. Ảnh: T.D.

Trả lời báo chí, ông Trần Minh Hóa, Phó trưởng Phòng Quản lý năng lượng (Sở Công Thương TP.HCM), cho biết ngay từ khi Chính phủ ban hành Nghị định 135/2024/NĐ-CP, Sở đã chủ động tham mưu UBND TP.HCM triển khai. Các sở, ngành, địa phương và Tổng Công ty Điện lực TP.HCM được huy động phối hợp, nhằm hướng dẫn đồng bộ và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân lắp đặt hệ thống điện mặt trời mái nhà theo hướng tự sản xuất, tự tiêu thụ.

Đến khi Nghị định 58/2025/NĐ-CP được ban hành ngày 3.3.2025, thay thế quy định cũ, Sở tiếp tục cập nhật, tham mưu UBND TP công bố danh mục thủ tục hành chính liên quan. Hiện có 3 thủ tục chính được áp dụng, gồm: cấp giấy chứng nhận đăng ký phát triển; điều chỉnh, bổ sung giấy chứng nhận; và thông báo phát triển hệ thống điện mặt trời mái nhà có đấu nối lưới điện quốc gia.

Điểm đáng chú ý, theo đại diện Sở Công Thương là toàn bộ quy trình đã được đưa lên môi trường trực tuyến. Người dân và doanh nghiệp có thể nộp hồ sơ qua cổng dịch vụ công của TP.HCM, và từ ngày 1.7.2025 sẽ thực hiện trên cổng dịch vụ công quốc gia. Song song đó, ngành điện TP.HCM cũng phát triển tính năng thông báo trực tuyến trên website chăm sóc khách hàng, giúp rút ngắn đáng kể thời gian xử lý^(*).

Với các hộ gia đình lắp đặt hệ thống dưới 100 kW trên mái nhà riêng lẻ, thủ tục được đơn giản hóa đáng kể. Người dân chỉ cần gửi thông báo đến Sở Công Thương, đơn vị điện lực, cơ quan quán lý về xây dựng, phòng cháy chữa cháy tại địa phương theo Mẫu số 01 ban hành kèm theo Nghị định 58/2025/NĐ-CP và hồ sơ kèm theo gồm: Bản vẽ thiết kế lắp đặt nguồn điện; Bản sao tài liệu liên quan đến công trình có mái nhà theo quy định pháp luật (nếu có) như giấy phép xây dựng, văn bản nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy... làm căn cứ xác định công trình xây dựng đã được đầu tư, xây dựng theo đúng quy định pháp luật. Đây được xem là bước “cởi trói” quan trọng, giúp giảm rào cản tiếp cận.

Thực tế cho thấy chính sách mới đã tạo hiệu ứng rõ rệt. Theo số liệu Sở Công Thương phối hợp với ngành điện rà soát, hiện đã có 1.797 hệ thống điện mặt trời mái nhà tự sản xuất, tự tiêu thụ với tổng công suất khoảng 400,96 MWp. Trong đó, 1.257 trường hợp đã gửi thông báo, tương ứng 289,48 MWp; 85 trường hợp được cấp giấy chứng nhận với khoảng 111,48 MWp.

TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% tòa nhà công sở và 50% hộ dân sử dụng điện mặt trời mái nhà. Ảnh minh họa. Ảnh: Báo Đầu tư

Một điểm được phóng viên quan tâm và đặt câu hỏi là chính sách ưu đãi thuế. Ông Hóa cho biết Nghị định 58 không quy định nội dung này. Các chính sách thuế thuộc thẩm quyền của Thuế TP.HCM và Sở Tài chính, không nằm trong phạm vi quản lý của Sở Công Thương.

Dù vậy, sức hút của điện mặt trời mái nhà vẫn tăng mạnh. Số liệu công bố mới đây cho thấy TP.HCM hiện có 13.985 hệ thống đã ký hợp đồng mua bán điện, với tổng công suất hơn 349,6 MWp. Trong đó, 453 hệ thống có công suất từ 100 kWp trở lên, chiếm khoảng 220,7 MWp.

Đáng chú ý, mô hình “tự sản xuất, tự tiêu thụ, không bán điện lên lưới” đang trở thành xu hướng mới. Thống kê sơ bộ ghi nhận 559 chủ đầu tư tham gia, với tổng công suất khoảng 48,55 MW. Điều này cho thấy người dân không chỉ quan tâm đến lợi ích kinh tế, mà còn chủ động hơn trong việc sử dụng năng lượng sạch, giảm phụ thuộc vào lưới điện.

Về định hướng sắp tới, Sở Công Thương cho biết Bộ Công Thương đã trình dự thảo sửa đổi Nghị định 58, trong đó có đề xuất điều chỉnh cơ quan tiếp nhận thông báo. Theo đó, UBND cấp xã sẽ tiếp nhận một số trường hợp lắp đặt; cấp tỉnh xử lý các hệ thống đấu nối trung áp trở lên; và hệ thống dưới 1 kW có thể không cần thông báo.

Nếu quy định này được thông qua, quy trình sẽ tiếp tục được phân cấp sâu hơn, giúp người dân tiếp cận thuận lợi ngay tại cơ sở. Sở Công Thương khẳng định sẽ phối hợp các đơn vị liên quan để hướng dẫn chi tiết khi chính sách mới được ban hành.

TP.HCM đặt mục tiêu đến năm 2030 có 50% tòa nhà công sở và 50% hộ dân sử dụng điện mặt trời mái nhà, đồng thời năng lượng tái tạo chiếm khoảng 15% công suất cực đại của hệ thống điện. Với tốc độ hiện nay, mục tiêu này đang dần trở nên khả thi hơn.

Trọng Văn

_____________

(*) Sở Công Thương đã đăng tải và hướng dẫn các thủ tục này trên cổng thông tin điện tó của Sở Công Thương tại địa chỉ https://congtlniong.hochiminhcitv.gov.vn/thu- tuc-hanh-chinh.