Cá tra “độ” Tây không “độ” mình?

 10:28 | Thứ sáu, 20/12/2019  0
Loài cá “tỷ đô” được xuất sang không dưới 30 nước khắp thế giới, mang lại nguồn lợi đáng kể cho nền kinh tế nước nhà lại gặp nhiều rào cản với thị trường trong nước.

Liên tiếp trong ba năm gần đây, ngành hàng xuất khẩu cá tra của Việt Nam, tăng trưởng ấn tượng, kim ngạch xuất khẩu trung bình đạt xấp xỉ 2 tỷ USD/năm.

Sạch như chuẩn Mỹ vẫn còn khó trụ

Thông tin từ Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn với Hiệp hội Cá tra Việt Nam cho biết, diện tích nuôi thả cá tra khu vực đồng bằng sông Cửu Long rộng 5.400 ha (năm 2018), đáng kể thuộc các tỉnh: Đồng Tháp, An Giang, Long An.

Thu hoạch cá tra thương phẩm ở tỉnh Đồng Tháp. Ảnh: TL của Truyền hình Đồng Tháp.

Cũng trong năm này, sản lượng cá tra thương phẩm vùng đất chín rồng đạt 1,42 triệu tấn, kim ngạch xuất khẩu 2,26 tỷ USD.

Và trong 9 tháng đầu năm 2019, xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ đạt gần 210 triệu USD, giảm gần 44% so với cùng kỳ năm ngoái, theo thống kê của Hiệp hội Chế biến và xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP). 

Cũng theo VASEP, tính đến tháng 10.2019, tổng giá trị xuất khẩu cá tra đạt 1,64 tỷ USD, giảm 10% so với cùng kỳ năm 2018.

Thế nhưng cửa sáng lại rộng mở. Ngày 4.11.2019, Bộ Nông nghiệp Mỹ đã chính thức công nhận hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm (ATTP) cá da trơn Việt Nam xuất khẩu sang đây, chủ yếu là cá tra, tương đương với chuẩn của Hoa Kỳ.

Nên nhớ, thị trường Mỹ luôn yêu cầu khắt khe hơn cả phía châu Âu và Nhật Bản. Cho nên, nhiều người kỳ vọng con cá tra Việt sẽ “thừa thắng xông lên” trong những tháng cuối năm 2019, ở thị trường xuất khẩu.

Nhưng, thương trường vốn bất ngờ theo hướng không mong đợi.

Nhiều đối thủ mới nổi, đang đua tranh miếng bánh cá tra xuất khẩu của Việt Nam, như: Ấn Độ (650.000 tấn), Bangladesh (450.000 tấn),  Indonesia (110.000 tấn), Trung Quốc (10.000 tấn). Trong khi đó, hiện sản lượng cá tra nước nhà đạt 1,3 triệu tấn. Có số liệu dự báo, kết thúc năm 2019, tổng giá trị xuất khẩu cá tra Việt Nam sẽ giảm khoảng 15% so với 2018.

Khi tiền đô ngày càng khó kiếm thì một số doanh nghiệp lớn trong ngành hàng này, đang ngoảnh lại - cố mở rộng đường ra ở ngay thị trường nội địa.

Ao nhà lắm chông gai

Được biết, đến nay có đại diện các công ty như Vĩnh Hoàn, Cỏ May đang tìm đường nhằm “dẫn” con cá tra "bơi" về nước sau thời gian dài vùng vẫy thị trường Tây phương.

Một cuộc thảo luận sôi nổi, chân tình do Hội doanh nghiệp hàng Việt Nam chất lượng cao chủ trì, với chủ đề “Ăn cơm với cá” cũng diễn ra vào dịp cuối năm này. Tham dự, có nhiều chuyên gia đầu ngành từ dinh dưỡng đến đầu bếp cùng một số doanh nhân giàu thiện cảm với con cá tra.

Thật hao cơm/bún, món cá tra quá lứa kho keo. Ảnh: Tạ Tri.

Một thắc mắc lớn, được nhiều người tập trung mổ xẻ: vì sao thịt cá “ngon gần chết”, giá khá mềm (80.000/kg, hàng nạc phi lê) vậy mà bị nhiều người tiêu dùng TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung ngó lơ? Rồi ba nguyên nhân chính cũng được dúc kết, trong đó rào cản đáng ngại nhất là yếu tố tâm lý. Bởi thông thường người Việt nhớ dai tiếng xấu hơn miếng tốt. Cũng như, với trường hợp của con cá tra nuôi đạt chuẩn xuất khẩu sang Mỹ hôm nay vậy. Thế mà, vẫn còn không ít người ngán ngại dùng. Do tập quán nuôi nhỏ lẻ không sạch, từ hơn 30 năm trước của dân miền Tây.

Hiểu rõ tâm lý này, nên có lúc phía công ty Cỏ May đặt tên mặt hàng cá tra phi lê là “cá miếng”. Tuy nhiên, đầu bếp Đỗ Quang Long, Phó Giám đốc SATRA F&B phụ trách ẩm thực, cho rằng làm vậy thêm gây khó hiểu: “Nên lấy tên  cá ba sa  sẽ dễ thuyết phục hơn.”, ông Long góp ý kiến.

Các nguyên nhân tiếp theo: không biết cách chế biến và không có hệ thống phân phối rộng rãi.

Mau cạn, lẩu cháo cá tra “chịu” gừng. Ảnh: Bửu Việt

Từng bước thầm…

Riêng với đầu bếp Long thì khác: “Miếng thịt cá tra phi lê của Cỏ May ngon bất ngờ luôn. Sớ thịt chắc mà không tanh nữa. Có thể chế biến được rất nhiều món ngon như: nướng xốt cam, kho kiểu Nhật, nấu lẩu…”

Còn Nghệ nhân ẩm thực Bùi Thị Sương chia sẻ về việc từng làm thành công món gỏi cá tra với rau nhúc trộn xốt nước mắm tôm chua Gò Công.

Cũng với mặt hàng cá tra phi lê đạt chuẩn xuất sang Mỹ ấy, người viết phải cười méo xẹo với một anh bạn rất sành ăn gốc Bạc Liêu. Hôm đó, tôi nhờ một đầu bếp quen ở quận 11 (TP.HCM) mang cá “áo” (bọc) qua một lớp mỏng bột chiên xù phối với ít bột mì rồi chiên vừa vàng, chấm vào chén xốt muối ớt xanh. Nhấm nháp xong nửa miếng cá “chuẩn Mỹ” đầu tiên, ông Cao Trung Kiên mặt thản nhiên nhận xét: “Thơm ngon thì có nhưng hổng nghe ra mùi cá tra quê tui.” Vậy nó thiếu gì? - “Có lẽ, thiếu da với mỡ cá”, ông Kiên đáp ngay.

Còn người viết, cũng cảm nhận như ông. Khi thiếu da và hụt mỡ, mùi vị miếng cá chín nửa thì giống với thịt cá lóc bông loại trên 1kg/con, nửa lại giống cá chẽm (hàng trên 1kg/con) nuôi hơn, cũng hàng phi lê.

Chết thèm! Cuốn gỏi cá tra dung hợp  Bắc - Nam. Ảnh: Tạ Tri.

Cho nên nguyên liệu trung vị này, sẽ hợp với các món Âu hoặc lai Âu hơn. Và đôi khi, dùng nó làm món chả cá Lã Vọng cũng rất “ô kê”, như ý kiến của đầu bếp Võ Quốc.

Mặt khác, với những người tiêu dùng dễ tính và lười sơ chế thì rất thích thú. “Bữa đầu kho, cả nhà càn quét sạch. Tôi bị hụt ăn luôn, do đi làm về muộn!”, một chị bạn đồng nghiệp ở quận Gò Vấp, TP.HCM kể.

Cũng trong hội thảo vừa nêu, ông Phạm Minh Thiện, tổng giám đốc công ty TNHH Cỏ May, vẫn công nhận rằng, nếu ăn cá tra ông thích ăn phần “nây” (ức) với đầu cá hơn.

Nhiều tài liệu dinh dưỡng uy tín cho biết, mỡ cá da trơn rất có lợi cho sức khỏe.

Chuyên gia dinh dưỡng Trần Lan Hương cũng cảnh báo: “Con mà bối rối nhất khi ăn uống hiện nay, lại chính là con… người. Nhiều người ăn thừa thịt (chủ yếu nhóm thịt đỏ), thiếu cá với rau. Lâu dài, sẽ dễ mắc các bệnh mãn tính, phải sống chung với chúng đến suốt đời, như: tiểu đường, viêm khớp, ung thư…”

Mỏi tay, gỏi cá tra quá lứa nhúng xốt kiểu Tân Mai (Biên Hòa). Ảnh: Tạ Tri

Anh Lê Tất Tiến, phụ trách mảng bán hàng nội địa của công ty TNHH Cỏ May, cho hay lần đầu đã bán được 33kg hàng cá tra phi lê, trong hai ngày cuối tuần (14 - 15.12.2019) vừa rồi, ở phiên chợ Xanh tử tế (135A Pasteur, P.6, Q.3, TP.HCM).

Đồng thời, phía công ty của anh Tiến cũng đang triển khai kênh bán hàng trực tuyến và xúc tiến với kênh hàng quán quen ở TP.HCM, nhằm đưa mặt hàng cá tra xuất khẩu đến gần tầm tay của người tiêu dùng hơn.

Và được biết, một đại tiệc buffet cá tra gồm 40 món hấp dẫn, sẽ diễn ra tại Khu du lịch Văn Thánh, TP.HCM, vào chiều tối ngày 5.1.2020. Giá vé dự kiến: 99.000 đồng.

Dẫu biết chặng đường “hồi hương” dần chiếm thị phần nội địa của những con cá “thần kỳ” vừa nêu vẫn còn không ít chông gai. Nhưng phải chăng vì vậy mà cá lội ngược dòng thường là cá khỏe?

Bài: Tấn Tri

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

#ageLOC Boost
*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.