“Duyên ngày nợ đêm” đưa tinh thần hip-hop và múa đương đại Pháp đến Việt Nam

Trong thế giới của Hervé Koubi, cơ thể không chỉ để chuyển động. Nó còn là ký ức, là lịch sử và là cách con người đối thoại với cội nguồn của mình. Có lẽ vì thế mà Duyên ngày nợ đêm (Ce que le jour doit à la nuit) của biên đạo múa Hervé Koubi không tạo cảm giác như một buổi biểu diễn múa đơn thuần, mà giống một dòng chảy cảm xúc được kể bằng hình thể.

Thông tin từ Viện Pháp tại Việt Nam cho biết vở múa này sẽ đến Việt Nam trong khuôn khổ chuyến lưu diễn đặc biệt vào tháng 6.2026.

Vở diễn quy tụ 14 vũ công, phần lớn xuất thân từ cộng đồng hip-hop và street dance. Ảnh: © Nathalie STERNALSKI

Đây được xem là một trong những tác phẩm nổi bật nhất trong sự nghiệp của Hervé Koubi, từng xuất hiện tại nhiều sân khấu quốc tế nhờ ngôn ngữ hình thể giàu năng lượng cùng phần dàn dựng mang tính thị giác mạnh.

Tác phẩm lần đầu ra mắt trong khuôn khổ Marseille-Provence - Thủ đô Văn hóa châu Âu và được lấy cảm hứng từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Yasmina Khadra. Từ chất liệu văn học này, Hervé Koubi mở ra hành trình tìm về cội nguồn Algeria của chính mình, đồng thời đặt ra những suy tư về bản sắc, ký ức, di sản và mối liên hệ giữa con người với lịch sử...

Điểm đặc biệt của Duyên ngày nợ đêm nằm ở cách tác phẩm kết hợp nhiều ngôn ngữ chuyển động tưởng như đối lập. Trên sân khấu, hip-hop, b-boying, nhào lộn, thể dục dụng cụ, ballet và múa đương đại liên tục đan cài vào nhau qua những cú bật nhảy mạnh, các màn nâng đỡ đầy mạo hiểm và những tổ hợp đội hình có độ chính xác gần như tuyệt đối.

Nguồn năng lượng phóng khoáng của múa đường phố vì thế không còn dừng ở tính ngẫu hứng quen thuộc mà được đẩy lên thành một cấu trúc sân khấu giàu chất thơ. Những chuyển động dồn dập rồi bất ngờ chậm lại, những đội hình xoay chuyển liên tục tạo nên cảm giác vừa dữ dội vừa thiền định.

Vở diễn quy tụ 14 vũ công, phần lớn xuất thân từ cộng đồng hip-hop và street dance. Dưới sự dẫn dắt của Hervé Koubi, tinh thần đường phố được chuyển hóa thành một ngôn ngữ múa đương đại tinh tế hơn, nơi kỹ thuật biểu diễn song hành với chiều sâu văn hóa và cảm xúc.

Không gian sân khấu của Duyên ngày nợ đêm cũng được xây dựng như một thế giới thị giác nhiều lớp. Những hình khối cơ thể liên tục thay đổi gợi liên tưởng đến họa tiết trang trí phương Đông, mái vòm Hồi giáo hay các không gian linh thiêng. Chính sự giao thoa ấy tạo nên cảm giác rất riêng cho tác phẩm: vừa mạnh mẽ, tràn đầy năng lượng, vừa tĩnh tại và giàu suy tưởng...

Ít ai biết dự án này bắt đầu từ một buổi tuyển chọn tại Alger, nơi Hervé Koubi lần đầu gặp các vũ công sẽ trở thành thành viên nòng cốt của vũ đoàn sau này. Từ cuộc gặp gỡ đó, Duyên ngày nợ đêm dần hình thành như một không gian của ký ức, đối thoại văn hóa và sự hòa hợp giữa nhiều căn tính khác nhau.

Thông qua ngôn ngữ múa, tác phẩm khai thác những chủ đề mang tính phổ quát như sự dịch chuyển, di sản văn hóa và cuộc gặp gỡ giữa các nền văn hóa. Ở đó, chuyển động không chỉ để trình diễn kỹ thuật mà còn trở thành một phương tiện kết nối giữa truyền thống và hiện đại, giữa các thế hệ và những khác biệt văn hóa.

Hervé Koubi được biết đến như một trong những biên đạo có dấu ấn riêng của múa đương đại Pháp. Ông từng được đào tạo tại Trung tâm Múa quốc tế Rosella Hightower ở Cannes và gây chú ý nhờ khả năng kết hợp múa đương đại với văn hóa đô thị theo cách giàu tính nhân văn.

Với những đóng góp trong việc đổi mới ngôn ngữ múa đương đại và quảng bá nghệ thuật Pháp ra thế giới, năm 2015, Hervé Koubi được Bộ Văn hóa Pháp trao tặng danh hiệu Hiệp sĩ Huân chương Nghệ thuật và Văn học (Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres).

Sau nhiều năm xuất hiện trên các sân khấu quốc tế, chuyến lưu diễn tại Việt Nam lần này được kỳ vọng sẽ mang đến cho khán giả trong nước cơ hội tiếp cận gần hơn với một tác phẩm nơi hip-hop, múa đương đại và chiều sâu văn hóa gặp nhau trong cùng một nhịp chuyển động.

Trà My