Sinh viên Việt Nam đạt giải thưởng danh giá International Graduation Projects Award 2023

 09:21 | Thứ sáu, 29/12/2023  0
Đây cũng là lần đầu tiên một sinh viên Việt Nam đạt giải nhất International Graduation Projects Award (IGPA). Phần thưởng kèm theo cho danh hiệu quán quân là suất học bổng thạc sĩ hai năm tại Politecnico di Milano - trường đại học kỹ thuật lớn nhất nước Ý và có lịch sử lâu đời nhất tại “kinh đô thời trang” Milan.

Cụ thể, Trần Thị Chi – sinh viên Khóa 24 ngành Kiến trúc Trường Đại học Văn Lang với đồ án “Bảo tàng văn hóa biển miền Trung, Bình Thuận”, dưới sự hướng dẫn của ThS. KTS. Đỗ Quốc Hiệp, đã xuất sắc vượt qua 422 đồ án tốt nghiệp của các sinh viên đến từ 141 trường đại học trải rộng 36 quốc gia trên thế giới để đạt giải nhất IGPA 2023(*). Bằng cách ứng dụng kỹ thuật dựng khung đóng thuyền gỗ truyền thống để kể câu chuyện lưu giữ và truyền bá di sản văn hóa vật thể, phi vật thể của vùng biển quê hương, Trần Thị Chi đã hoàn toàn thuyết phục hội đồng bởi “một dự án đầy cảm hứng với sự quan tâm sâu sắc về tác động của công trình đến với người dân bản địa. Điểm đặc biệt đáng trân trọng ở đây chính là dự án không làm xáo trộn vẻ đẹp cảnh quan và vẫn gìn giữ nét bình dị vốn hữu của đời sống cư dân ven biển”.

Ngoài ra, với đồ án này, Trần Thị Chi cũng xuất sắc đạt giải nhì Giải thưởng Loa Thành năm 2023 vừa công bố cách đây ít ngày. Phóng viên Người Đô Thị có cuộc trò chuyện với Trần Thị Chi sau khi cô vừa giành “cú đúp” giải thưởng danh giá.

Quán quân IGPA 2023 Trần Thị Chi tại khuôn viên Trường Đại học Văn Lang. Ảnh: Trọng Dân


Cảm nhận của bạn như thế nào khi biết mình là quán quân của giải thưởng IGPA 2023?

Sau khi hoàn thành và nộp bài dự thi trong nước, em rất tò mò muốn biết vị trí của đồ án tốt nghiệp của mình được đánh giá thế nào ở môi trường quốc tế. Em hiểu rằng, đây là cơ hội để mình có thể lắng nghe những đánh giá từ những người chuyên môn quốc tế. Khi xem kết quả IGPA, thấy đồ án của mình thắng giải, em thật sự rất bất ngờ.

Hiện nay sinh viên Việt Nam tham gia các cuộc thi quốc tế như IGPA ngày càng đông đảo, điều này phản ánh đúng xu hướng hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, đặc biệt là sự bắt nhịp nhanh của thế hệ trẻ. Nhiều sinh viên Việt Nam cũng đã đạt được thành tích cao. Chẳng hạn IGPA năm ngoái, thủ khoa kiến trúc TP.HCM cũng đạt được giải nhì. Đó cũng là động lực cũng như cơ hội để các lứa sinh viên năm dưới như em học hỏi, phấn đấu và tăng sự tự tin cho bản thân.

Và thông qua các cuộc thi, em cũng học hỏi được rất nhiều kiến thức. Em luôn đánh giá rất cao tất cả các đồ án và ý tưởng của các ứng viên. Nhưng cũng chính vì đánh giá cao đó, em cảm thấy khá tự hào khi đến vòng top 20 vẫn có đến 7 ứng viên từ Việt Nam.

Vì sao bạn lại chọn đề tài Bảo tàng Văn hoá biển miền Trung làm đồ án dự thi?

Đồ án tốt nghiệp đối với sinh viên kiến trúc là đặc biệt quan trọng, có thể nói là thiêng liêng. Một năm học sinh viên kiến trúc thường làm khoảng 4 đồ án và đồ án tốt nghiệp là cột mốc cuối cùng của 5 năm học. Với đồ án này chúng em được tự do chọn đề tài, không giới hạn phạm vi thực hiện và cũng là một cơ hội để tụi em có thể thể hiện những “tình cảm” của mình đối với kiến trúc.

Lý do mà em chọn đề tài này, do được sinh ra và lớn lên ở vùng đất ven biển Lagi (Bình Thuận), vùng đất của nắng và gió thì biển là thứ gắn liền với tuổi thơ của em. Vì vậy mà em mong muốn làm một thứ gì đó có thể đóng góp và phát triển cho quê hương của mình.

Từ những điều em ấp ủ, mong muốn thực hiện cho quê hương vùng biển của mình, em quyết định chọn đề tài về biển và chủ đề “Bảo tàng Văn hóa biển” ra đời từ đó. Đề tài này đã gói gém giấc mơ của em, những điều em muốn cống hiến cho quê hương từ ngày bé. Nay giấc mơ đó đã thành hiện thực trên đồ án tốt nghiệp của mình.

Trần Thị Chi bên các mô hình đồ án “Bảo tàng văn hóa biển miền Trung, Bình Thuận”. Ảnh: NVCC


Văn hoá biển vẫn là phạm trù rất rộng, để hiện thực hoá nó thành ý tưởng, phác thảo nên kiến trúc, bạn bắt đầu như thế nào?

Nếu chọn những chủ đề trực quan như hải cảng, giao thương, tàu thuyền… thì lợi thế là dễ lượng hoá và mình nhìn thấy được, trong khi đó văn hoá là cái gắn bó mật thiết với mình nhưng lại không nhìn thấy được.

Qua nghiên cứu em thấy các đồ án trước đây có đề cập đến văn hoá biển rất nhiều và học hỏi được nhiều thông tin từ đó. Nhưng dường như em vẫn cảm thấy các tác giả khi làm đồ án chủ yếu chỉ xoay quanh trưng bày các tác phẩm, hiện vật tức thiên về vật thể. Trong khi đó, điều khao khát tìm hiểu là các giá trị văn hoá phi vật thể nên em quyết định đi sâu vào tìm hiểu những giá trị văn hoá phi vật thể, xem các tiêu chí cụ thể mà UNESCO quy định.

Khi làm xong đồ án, dù chưa biết kết quả ra sao nhưng em thấy rất vui vì mình đã có thể đóng góp một phần nhỏ cho du lịch địa phương khi thiết kế được một không gian không chỉ dành cho du khách, thu hút du khách mà quan trọng hơn là bảo tàng lấy người dân địa phương làm nhân vật chính.

Sở dĩ bảo tàng xoay quanh người dân địa phương là vì công trình này đặt tại vùng đất của người dân vùng biển, trong đó sẽ bố trí những không gian để người dân địa phương hoạt động, phải thích ứng với nếp sống, cách làm việc của họ.

Điều bạn tâm đắc nhất đối với đồ án này?

Em gửi bài thi IGPA sau khi hoàn thành bài thi Giải Loa Thành 2023. Em rất tò mò vì không biết các chuyên gia quốc tế sẽ đánh giá đồ án của mình như thế nào và cũng nhận thấy rằng đây là cơ hội để lắng nghe đánh giá từ các chuyên gia chuyên nghiệp trong lĩnh vực kiến trúc trên thế giới.

Tại sao một quốc gia có biển, có lịch sử văn hoá biển đảo lâu đời mà hiện nay vẫn chưa có một bảo tàng văn hoá biển nào đúng với ý nghĩa của nó là câu hỏi em đặt ra trong đồ án này."

Em nghiên cứu một vài phương án và thấy rằng có quá nhiều ý rất hay cần kể mà mình lại không nên nói quá nhiều. Cái khó là cần ngắn gọn súc tích nhưng phải đầy đủ và hấp dẫn. Vì vậy điểm tâm đắc đó là phải chọn đúng vấn đề để kể. Với đồ án này, khi nghiên cứu em luôn quan tâm đến bối cảnh xung quanh để thiết kế đồ án phù hợp khi đặt tại vị trí này.

Thứ hai, lấy người dân địa phương làm trung tâm, vị trí đặt là một cảng sông và em đã sử dụng hình ảnh người ngư dân phơi lưới sau khi đánh bắt cá giúp ngôn ngữ hình ảnh kiến trúc được mềm mại.

Thứ ba, lấy cảm hứng từ hình thức đóng thuyền truyền thống để tái hiện qua kiến trúc công trình. Hồi nhỏ trẻ con miền biển như tụi em đâu có sân chơi nhiều nên hay la cà ra ụ tàu, lụm đinh sắt. Em thấy những người thợ đóng thuyền chống những cây gỗ lên để đóng tàu, có cảm giác như con tàu gỗ đang treo lơ lửng vậy. Vì vậy khi triển khai ý tưởng về một nhà hát bay lơ lửng, em liên tưởng tới hình ảnh kỹ thuật đóng tàu đó và đưa vào bài. Mô hình khung gỗ như là một biểu tượng để tôn vinh ngành nghề hoạt động của người dân lao động vùng biển, vừa mang yếu tố văn hoá phi vật thể và vật thể.

Một số hình ảnh trích từ đồ án “Bảo tàng văn hóa biển miền Trung, Bình Thuận”. Ảnh: NVCC


Bạn có thể giới thiệu câu chuyện mà bạn muốn kể qua công trình bảo tàng đặc biệt này?

Nước ta có hàng nghìn lễ hội liên quan đến biển để có thể khai thác, phát triển thành sản phẩm du lịch độc đáo nhằm thu hút du khách. Tại sao một quốc gia có biển, có lịch sử văn hoá biển đảo lâu đời mà hiện nay vẫn chưa có một bảo tàng văn hoá biển nào đúng với ý nghĩa của nó là câu hỏi em đặt ra trong đồ án này. Câu chuyện em muốn kể cũng thể hiện rõ trong bài dự thi Giải Loa Thành 2023. Theo đó thiết kế bảo tàng được tổ chức ba không gian chính.

Không gian bảo tàng là nơi lưu giữ và trưng bày các vật phẩm có giá trị. Công trình tạo hình dựa trên cơ sở đường cong mềm của con sóng, ụ cát của địa phương… mái cong và dốc giúp thị sai giảm sự đồ sộ của khối mái, sử dụng vỏ bao che lam ngang tránh ánh năng xiên và lấy được ánh sáng tự nhiên.

Có một câu nói rất tâm đắc của Norman Robert Foster theo em từ khi bắt tay làm đồ án, đó là: "Nếu bạn không phải người lạc quan, bạn sẽ khó có thể trở thành một kiến trúc sư"

Về không gian trải nghiệm và biểu diễn, hiểu được giá trị rất lớn của kho tàng văn hóa biển phi vật thể, làm thế nào để trưng bày, tổ chức tất cả những tinh hoa này thật gần gũi và hấp dẫn với người dân là một thách thức lớn nhất của đồ án. Lấy ý tưởng từ khung phơi lưới tôi chọn phương án mái yên ngựa cách điệu hình ảnh phơi lưới để bao trùm các hoạt động trải nghiệm bên dưới. Đặc biệt nhất là không gian khán phòng biểu diễn khi tạo hình được học tập theo phương pháp đóng thuyền gỗ trên khung của ngư dân. Theo nguyên tắc không dùng liên kết ghép mộng thường thấy trong công trình nhà gỗ dân gian, người vùng biển đóng khung đỡ thuyền theo cấu tạo gác thanh. Khối khán phòng được bố trí hình thuyền trên khung gỗ.

Không gian ngoài trời là nơi diễn ra các họat động văn hóa tín ngưỡng vùng biển. Người dân tổ thường chức các lễ hội, nghi lễ, rước ông từ dọc bãi biển về dinh ông, các lễ hội đua thuyền trên mặt nước. Khí hậu vùng biển có nắng gắt nhưng lại mang nhiều gió, vì vậy người địa phương rất thích hoạt động ở những không gian có bóng râm…

Với sự chuyển tiếp các không gian, sự liền lạc của câu chuyện giúp duy trì mạch cảm xúc của khách tham quan.

Bạn có gặp bỡ ngỡ khi ứng dụng các kiến thức ở trường vào một đồ án thực tế như vậy?

Giảng viên hướng dẫn của em có một phương châm đó là không đặt mục tiêu quá cao mà giải quyết việc đó càng nhanh càng tốt. Trong quá trình thực hiện đồ án em tâm đắc theo hướng này. Bằng cách mọi vấn đề đều được em in, viết ra rồi dán lên hai bên dãy tường tạo thành sơ đồ tư duy. Những hình ảnh đó đi cùng với em trong 8 tháng làm đồ án.

Khó khăn lớn nhất đó là việc đặt vấn đề cho đồ án. Và câu nói thingking by doing là cách để em giải quyết khó khăn này. Cùng với sự hướng dẫn chuyên nghiệp của các thầy cô bên trường và giảng viên hướng dẫn thì cách làm việc không còn là một rào cản lớn đối với em mà nó như bàn đạp để có thể đi xa hơn.

Trần Thị Chi trong buổi bảo vệ đồ án tốt nghiệp. Ảnh: VLU


Sau khi đã đạt được những giải thưởng quan trọng, mong muốn của bạn đối với đồ án này là gì?

Với mong muốn đóng góp cho quê hương đất nước, em mong muốn đồ án được triển khai ngoài thực tế. Từ thực tế khảo sát, tìm hiểu để làm đề tài Chi nhận thấy một điều hết sức cấp bách đó là cùng với sự phát triển của xã hội, quá trình đô thị hoá thì các giá trị di sản đang có nguy cơ mất dần nếu không có biện pháp gìn giữ, không có bơi bảo tồn.

Với những giá trị đang có, bằng những góp ý của hội đồng chuyên môn về sự khả thi của đồ án đối với bối cảnh địa phương, những lợi thế cần tạo điều kiện để phát huy, em mong Bảo tàng Văn hóa biển là nơi lưu giữ và tái hiện những giấc mơ của những đứa trẻ con vùng biển, khao khát được níu giữ những ký ức tuổi thơ về những thói quen lao động, lễ hội, văn hóa đặc sắc của quê hương mình…

Được biết, với vị trí quán quân IGPA 2023, ngoài việc được vinh danh bạn còn nhận được suất học bổng thạc sĩ hai năm tại Đại học Politecnico di Milano (Ý). Bạn có thể chia sẻ kế hoạch trong tương lai? Châm ngôn sống của bạn là gì?

Đây là cơ hội lớn với em. Politecnico di Milano trường có thế mạnh về nghiên cứu khoa học và thực hành kiến trúc. Mà đi sâu vào nghiên cứu kiến trúc cũng là mong muốn của em nên đây là dịp tốt để em có điều kiện phát triển hơn trong ngành.

Hện tại em đã đi làm tại một công ty kiến trúc khá chuyên nghiệp. Em đã và đang tiếp tục được tạo điều kiện để học hỏi các anh chị đồng nghiệp của mình. Thời điểm hiện tại em vẫn đang tiếp tục làm việc và học hỏi về lĩnh vực kiến trúc, và xa hơn là học thêm nữa ở Milan (Ý). Em mong rằng, lộ trình đó cuối cùng là để mình có thể thiết kế tốt hơn.

Với lĩnh vực kiến trúc, em nghĩ khi sáng tạo với tâm hồn của một đứa trẻ sẽ đưa bạn đi rất xa, đến bất kỳ nơi nào mà mình muốn. Chỉ cần mình sáng tạo, mình có ước mơ, khát vọng mình hiện thực nó. Có một câu nói rất tâm đắc của Norman Robert Foster theo em từ khi bắt tay làm đồ án, đó là: "Nếu bạn không phải người lạc quan, bạn sẽ khó có thể trở thành một kiến trúc sư"./.

Tỉnh Bình Thuận quan tâm tới đồ án "Bảo tàng Văn hóa biển miền Trung, Bình Thuận”

Khi biết tin Trần Thị Chi, cựu học sinh Trường THPT Nguyễn Huệ (thị xã La Gi, tỉnh Bình Thuận), sinh viên Khóa 24 ngành Kiến trúc Trường Đại học Văn Lang, đoạt giải danh giá IGPA 2023, Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bình Thuận Phan Dương Cường đã có thư khen, trong đó bày tỏ ý sớm nghiên cứu đồ án để xây dựng công trình bảo tàng tại Bình Thuận và ngỏ lời mời Trần Thị Chi về làm việc tại tỉnh.

“Chúng tôi đặc biệt quan tâm đến đồ án dự thi: “Bảo tàng văn hóa biển miền Trung, Bình Thuận” của em. Đồ án có nhiều ý tưởng được luận giải: mới mẻ, độc đáo, sáng tạo, thực tế và có tính khả thi. Đồ án gắn liền vởi tuổi thơ, kỷ niệm, đời sống, ước mơ... của một người con đầy hoài bão với quê hương, nên có sự nghiên cứu thấu đáo về thực trạng, bối cảnh cuộc sống của người dân vùng biển, giải quyết được các thách thức về đô thị hóa và phát triển công nghiệp xâm lấn, khiến di sản văn hóa có nguy cơ bị mai một”, thư của Sở Xây dựng nêu.

Trong thư, lãnh đạo Sở Xây dựng cũng cho cam kết: “Trong quả trình học tập và nghiên cứu, em có nhu cầu về tư liệu, chúng tôi sẵn sàng, hỗ trợ, cung cấp thông tin đề đồ án của em sớm ứng dụng vào cuộc sống. Chúng tôi, rất mong sự hợp tác và đóng góp nhiều ý tưởng của em cho sự phát triền của tỉnh. Ngành Xây dựng tỉnh Bình Thuận sẵn sàng tiếp nhận khi em tốt nghiệp”.

________________________

ThS-KTS. Nguyễn Bảo Tuấn, phụ trách bộ môn Kỹ thuật kiến trúc, Khoa Kiến trúc, Trường Đại học Văn Lang:

Giáo dục đào tạo phải gắn với thực tiễn

Việc sinh viên ngành Kiến trúc Trường Đại học Văn Lang (VLU) đạt được giải thưởng cao nhất của cuộc thi International Graduation Project Award 2023 đó là một tín hiệu đáng mừng, cho thấy lộ trình mà nhà trường nói chung và khoa Kiến trúc nói riêng đặt ra đang đi đúng hướng. Khoa Kiến trúc ghi nhận những nỗ lực, cố gắng trong học hành, nghiên cứu của em Trần Thị Chi. Bên cạnh đó cũng phải kể đến công lao của giảng viên hướng dẫn, người đóng vai trò truyền cảm hứng, vạch ra hướng đi để sinh viên thực hiện một đồ án tốt như vậy.

Với giải thường của Chi, Khoa Kiến trúc xem đây là một trong những thành tựu bước đầu trong  công tác đào tạo. Tuy nhiên, để phát triển hơn trong tương lai, chúng tôi cần xác định rõ vị trí của mình hiện tại. Để đạt được mục tiêu phát triển cao hơn và khẳng định vị thế trong công tác đào tạo khối ngành kiến trúc, chúng tôi nhận ra còn phải học hỏi nhiều điều từ những trường kiến trúc uy tín trên thế giới, những "cái nôi" có bề dày lịch sử và kinh nghiệm giảng dạy sâu rộng.

Đến nay, khối ngành Kiến trúc của Trường Đại học Văn Lang nhận được sự quan tâm theo học của đông đảo thí sinh trên cả nước. Hằng năm, Nhà trường thực hiện khảo sát về tình hình việc làm của sinh viên tốt nghiệp và kết quả cho thấy tỉ lệ sinh viên có việc làm và mức độ hài lòng đều rất tích cực. Điều này ngày càng khẳng định hướng đào tạo của trường là chính xác và chất lượng.

Khoa Kiến trúc thành lập vào năm 1995, cũng là năm thành lập trường VLU, bốn thành viên gầy dựng nên khoa Kiến trúc đều là những giảng viên có nhiều năm công tác giảng dạy ngành kiến trúc ở những môi trường giáo dục hàng đầu. Và ngay từ đầu các lãnh đạo khoa đã vạch ra con đường đi của khoa là đào tạo theo định hướng ứng dụng, chính vì vậy việc tuyển giảng viên vào dạy ở Khoa Kiến trúc, ngoài kiến thức chuyên môn thì các thầy còn yêu cầu phải có kinh nghiệm đi làm thực tế. Sau gần 30 năm Khoa Kiến trúc vẫn phát huy thế mạnh là đào tạo gắn với thực tiễn, yếu tố này cũng phù hợp với chủ trương đào tạo thông qua trải nghiệm của nhà trường. Ngoài ra, chúng tôi cũng đang cập nhật một số mô hình đào tạo mới như mô hình studio, hiện đã áp dụng thử nghiệm cho một lớp và tiến tới sẽ mở rộng đại trà.

Định hướng đào tạo thông qua thực tiễn sẽ giúp sinh viên sau khi tốt nghiệp sẽ bắt nhịp ngay với công việc thực tế ở ngoài, đặc biệt là với ngành đặc thù như Kiến trúc. Giải pháp mà chúng tôi áp dụng, đầu tiên đó là phải làm nhiều, chăm thực hành thì sẽ làm tốt công việc đó. Điều này thể hiện qua chương trình đào tạo của Khoa Kiến trúc xuyên suốt từ học kỳ đầu tiên của năm thứ nhất đến ngày tốt nghiệp hoàn toàn dựa trên một trục đồ án.

Trước khi ra trường sinh viên sẽ trải qua một học kỳ thực tập tại một công ty thực tế nào đó và điều này giúp các em được trải nghiệp thực tế những công việc mà mình sẽ làm trong tương lai. Ngoài chương trình chính khóa thì các hoạt động ngoại khóa như đi kiến tập hoặc tham gia các workshop do nhà trường phối hợp với các doanh nghiệp tổ chức cũng giúp các em rất nhiều trong việc tiếp cận với thực tế.

Trọng Dân ghi

Trọng Dân thực hiện

_____________________

(*) International Graduation Project Award 2023 là một trong 8 cuộc thi thuộc khuôn khổ Tamayouz Excellence Award, giải thưởng dành cho sinh viên nhóm ngành Kiến trúc, Thiết kế đô thị, Quy hoạch đô thị, Công nghệ kiến trúc và Thiết kế cảnh quan trên toàn thế giới. Giải thưởng nhằm mục đích tôn vinh những đồ án tốt nghiệp xuất sắc của sinh viên kiến trúc trên toàn thế giới, giới thiệu các đồ án tiêu biểu đến cộng đồng, góp phần thúc đẩy và khơi gợi góc nhìn mới, đa văn hóa, đa sắc màu trong lĩnh vực.

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm
Cùng chuyên mục
Xem nhiều nhất

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.