Buồng khử khuẩn toàn thân di động có 'trị' được COVID-19?

 18:04 | Thứ năm, 26/03/2020  0
Trước diễn biến phức tạp của dịch COVID-19, đã có nhiều khuyến cáo cũng như hướng dẫn các phương pháp giúp người dân phòng chống dịch. Với phương châm "phòng bệnh hơn trị bệnh", nhiều sáng kiến, sản phẩm phòng chống dịch cũng đã ra đời trong dịp này. Buồng khử khuẩn toàn thân di động là một trong những giải pháp như vậy và đang được áp dụng ở nhiều nơi. Tuy nhiên, vấn đề mà nhiều người băn khoăn là liệu phương pháp này có hiệu quả, đặc biệt là có an toàn cho người sử dụng không?

Chia sẻ với phóng viên Người Đô Thị, PGS. TS. BS Lê Thị Anh Thư, Chủ tịch Hội Kiểm soát nhiễm khuẩn TP.HCM (*), cho biết hệ thống này được thiết kế dựa trên nguyên tắc sử dụng dung dịch nước muối ion hóa (Anolyte) dạng sương phun toàn thân, nhằm sát khuẩn nhanh bề mặt cơ thể con người. Anolyte đã được sử dụng từ rất lâu trong đời sống như một hóa chất khử khuẩn bề mặt môi trường nhưng rất ít dùng trên con người.

Thưa PGS. TS. BS Lê Thị Anh Thư, bà có thể giới thiệu cụ thể hơn về nguyên tắc hoạt động cũng như công dụng của buồng khử khuẩn toàn thân di động?

Anolyte được điện phân từ dung dịch nước muối loãng (thường NaCl 5%) để sinh ra một lượng NaClO với gốc axit ClO- có tính oxy hóa mạnh. Anolyte thường có các chỉ số đặc trưng như hàm lượng Clo hoạt tính từ 250 – 500 mg/l, độ pH từ 7,8 - 8,2; thế oxy hoá-khử: 800 -1.000 Mv. 

Tác dụng khử khuẩn của Anolyte chính là nhờ vào thành phần Clo hoạt tính. 

Trong y tế, Anolyte đã được sử dụng chủ yếu để khử khuẩn các dụng cụ, bề mặt buồng bệnh, phòng mổ, máy móc, vật dụng hàng ngày... Có một số công trình ghi nhận Anolyte có thể sử dụng để điều trị một số vết thương ngoài da, niêm mạc, tuy nhiên khả năng điều trị bệnh chưa được khẳng định do thiếu các chứng cớ y học bằng chứng.

Buồng khử khuẩn toàn thân di động đang được nhiều nơi áp dụng để phòng chống dịch COVID-19. Nguồn ảnh minh hoạ: Báo Thanh Niên

Người Việt có câu"phòng bệnh hơn chữa bệnh" nhưng buồng khử khuẩn toàn thân di động là một phương cách phòng dịch tương đối mới so với số đông người dân. Vì vậy mà không ít người lo lắng là phương pháp này có ảnh hưởng đến sức khoẻ của con người đặc biệt là khi phải “tắm” hoá chất nhiều lần?

Bất kỳ hóa chất nào khi sử dụng trên con người cần phải chứng minh được tính hiệu quả và an toàn. Cho nên cần đặt ra câu hỏi: buồng khử khuẩn toàn thân sử dụng Anolyte dưới dạng phun sương có khử khuẩn được toàn cơ thể không và có đem lại an toàn cho người sử dụng không?

Trước tiên, nói về hiệu quả. Do suy ra từ các khảo sát trong phòng thí nghiệm là Anolyte đã diệt được một số vi khuẩn, virus nên hiện tại tuy chúng ta không thể kết luận được liệu Anolyte có diệt được virus SARS-CoV2 không, nhưng có thể tạm chấp nhận là có thể có. Tuy nhiên, cần lưu ý thời gian tiếp xúc là bao lâu để có thể diệt được vi khuẩn, virus?

Câu hỏi quan trọng tiếp theo là liệu có an toàn cho người sử dụng không? Khi hóa chất được sử dụng dưới dạng phun sương, con người bước vào buồng khử khuẩn có thể hít các hạt sương đó. Hạt sương hóa chất càng nhỏ thì càng dễ đi vào các phế nang phổi và với một hàm lượng cao có thể gây thương tổn nhu mô phổi. 

Ở đây nhà sản xuất chưa cung cấp được ngưỡng an toàn khi con người hít phải hạt sương chứa Clo hoạt tính là bao nhiêu? Giả sử một người đi vào buồng khử khuẩn 20 giây thì số lượng Clo khí dung hít vào là bao nhiêu? 

Hoặc tình huống nếu một người quá lo lắng về việc nhiễm COVID-19 và xem buồng khử khuẩn như một giải pháp giá trị, họ sẽ cố tình đi ra đi vào buồng khử khuẩn nhiều lần, hoặc đứng thật lâu trong đó, thì thời gian bao lâu là sẽ mắc bệnh do phơi nhiễm với hoá chất? 

Ngoài ra, tỉ lệ người bị dị ứng với Clo hoạt tính phun sương là bao nhiêu? Những câu hỏi này vẫn chưa có lời giải đáp.

Vậy bà sẽ có những khuyến nghị gì trong việc sử buồng khử khuẩn toàn thân di động để phòng COVID-19 như hiện nay?

Trong bệnh viện, việc ứng dụng hóa chất khử khuẩn dưới dạng phun sương để khử khuẩn bề mặt môi trường đã được sử dụng từ nhiều năm nay. Để đảm bảo an toàn, các nhà sản xuất hướng dẫn khi sử dụng các hóa chất phun sương phải TUYỆT ĐỐI KHÔNG CÓ NGƯỜI TRONG PHÒNG. Hóa chất được phun ra từ máy tự động.

Sau khi kết thúc quá trình phun, phải chờ ít nhất hai giờ sau mới được cho người vào phòng.

Theo tôi, buồng khử khuẩn di động như vậy chỉ nên dùng để khử khuẩn các bề mặt thiết bị, vật dụng, ví dụ có thể thiết kế lại để khử khuẩn các vật dụng khó chùi rửa như xe đẩy, băng ca, container hàng… Để áp dụng khử khuẩn trên cơ thể con người, cần phải tìm hiểu, nghiên cứu kỹ càng hơn trước khi đưa vào áp dụng rộng rãi trong cộng đồng.

Sở Y tế TP HCM nói gì về buồng khử khuẩn toàn thân phòng chống Covid-19?

Trao đổi với phóng viên, PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng, Phó Giám đốc Sở Y tế TP,HCM cũng cho biết một thiết bị muốn đưa vào sử dụng cho mục đích y khoa, kiểm soát nhiễm khuẩn thì phải có nghiên cứu khoa học chứng minh được 2 điều: độ an toàn khi sử dụng và tác dụng của nó.

Theo ông Thượng hiện tại chưa có nghiên cứu khoa học được phê duyệt nào chứng minh được điều này. Bản thân Sở Y tế TP.HCM chưa từng có văn bảo nào khuyến cáo dùng buồng khử khuẩn.

"Hội đồng khoa học của Bộ Y tế đã lên tiếng khuyến cáo không sử dụng vì có thể gây một số tác hại cho sức khỏe, thì chắc chắn không nên dùng nữa" - PGS-TS-BS Tăng Chí Thượng nhấn mạnh.

Ông Tăng Chí Thượng khuyên rằng những đơn vị nào đã lỡ đầu tư buồng khử khuẩn, cần ngưng ngay việc sử dụng. Ai đã lỡ bước qua 1-2 lần thì cũng không nên quá hoang mang, nhưng nên tránh xa thiết bị cũng như các hóa chất từ thiết bị. Nếu đã lỡ tiếp xúc quá nhiều, hoặc thấy có dấu hiệu bất thường gì về sức khỏe, đặc biệt là ở đường hô hấp, nên đến cơ sở y tế để được kiểm tra.

Trước đó, chiều 26.3, Bộ Y tế đã nhận được đề xuất của các đơn vị để nghiên cứu về buồng khử khuẩn toàn thân di động, tuy nhiên đề xuất chưa được hội đồng khoa học cấp Bộ thông qua.

Bộ Y tế còn cảnh báo một số hóa chất được dùng trong các dạng buồng khử khuẩn toàn thân đang được nghiên cứu thậm chí có thể gây hại cho sức khỏe, đặc biệt là về đường hô hấp.

Anh Thư (Theo Người Lao Động)

Minh Hân thực hiện

___________

(*) PGS. TS. BS Lê Thị Anh Thư cũng là chuyên gia kiểm soát nhiễm khuẩn Bệnh viện Chợ Rẫy, Chủ nhiệm bộ môn Kiểm soát nhiễm khuẩn và Dịch tễ bệnh viện tại Trường đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch TP.HCM.

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

#Ký ức đô thị
*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.