Báo cáo Nhiệt điện than 2018:

Ngược với xu hướng toàn cầu, nhiệt điện than Trung Quốc có dấu hiệu trỗi dậy lại

 17:54 | Thứ tư, 24/04/2019  0
Chính sách mới đây của Trung Quốc cho thấy, có vẻ quốc gia này không những sẽ bật đèn xanh cho các dự án nhiệt điện than đang tạm ngừng, mà còn cho phép xây dựng thêm các dự án mới. Trong khi đó, xu thế toàn cầu là đóng cửa nhà máy điện than...

Theo cơ sở dữ liệu giám sát các dự án điện than toàn cầu (Global Coal Plant Tracker) năm 2018 công bố mới đây, các chỉ số về tăng trưởng công suất điện than đã giảm năm thứ ba liên tiếp.

Kỷ lục về số nhà máy điện than đóng cửa

Đối với toàn cầu, tổng công suất điện than ngừng hoạt động năm 2018 là gần 31 GW. Trong đó Mỹ đứng đầu về công suất các nhà máy đóng cửa (17,6 GW). Năm 2015 ở Mỹ, công suất các nhà máy đóng cửa đã lên tới 21 GW. Các con số này được ghi nhận bất chấp Chính quyền Tổng thống Trump đã nỗ lực hạn chế tình trạng các nhà máy điện than phải đóng cửa thông qua việc nới lỏng các quy định đối với ngành than, tìm cách chỉ định các nhà máy cũ buộc phải duy trì hoạt động để cung cấp điện dự phòng.

Các nhà máy đóng cửa ở Trung Quốc và Ấn Độ có tổng công suất 9 GW và con số này dự kiến sẽ gia tăng trong tương lai.

Ấn Độ đã đề xuất đóng cửa các nhà máy nhiệt điện than với tổng công suất 48 GW đến năm 2027, trong đó chủ yếu là các nhà máy công nghệ dưới tới hạn (subcritical) và không có đủ trang thiết bị để đáp ứng các tiêu chuẩn chống ô nhiễm mới.

Trung Quốc cũng lên kế hoạch cho ngừng hoạt động các nhà máy nhiệt điện than quy mô nhỏ dưới 300 MW không đáp ứng các tiêu chuẩn mới về bảo vệ môi trường, hiệu quả và an toàn, cũng như các nhà máy tập trung trong phạm vi 15 km của một nhà máy có quy mô tối thiểu 300 MW.

Tại Liên minh châu Âu (EU), các nhà máy nhiệt điện than ngừng hoạt động có tổng công suất 3,7 GW, trong đó Vương Quốc Anh chiếm 2,8 GW. Tại Anh, tỷ trọng điện than đã giảm từ mức 39% tổng sản lượng điện cả nước năm 2012 xuống chỉ còn 5% trong năm 2018. Hơn một nửa các nước thành viên EU đã cam kết chấm dứt sử dụng than vào năm 2030 và Đức đưa ra cam kết ngừng sử dụng nhiên liệu này vào năm 2038.

Ngoài ra, Công suất được cấp phép hoạt động mới 2018 giảm 20% so với năm 2017, và 53% so với năm 2015. 

Năm 2018, tổng công suất của các nhà máy điện than mới được cấp phép đạt 50,2 GW: Trung Quốc: 34,5 GW; Ấn Độ: 7,7 GW, các nước còn lại: 8 GW (trong đó chủ yếu là Indonesia, Nhật Bản, Pakistan, Philippines, Nam Phi, Đài Loan, Thổ Nhĩ Kỳ và Việt Nam).

Công suất của các nhà máy điện than khởi công giảm 39% (28 GW) so với năm 2017 (46 GW), và 84% so với năm 2015.

Hoạt động thi công các nhà máy nhiệt điện than mới tập trung tại 11 quốc gia, đứng đầu là Trung Quốc, tiếp đó là Nhật Bản với tổng công suất 2,7 GW; Ấn Độ 2,4 GW; Indonesia 2 GW; Việt Nam 1,3 GW và Ba Lan 1 GW.

Hoạt động tiền thi công giảm 24% so với năm 2017, và 69% so với năm 2015.

Nhật Bản đã hủy bỏ 7 GW điện than được đề xuất kể từ năm 2017, trong khi Hàn Quốc đã dừng cấp phép cho các nhà máy mới.

Công suất các nhà máy điện than đang thi công đã tăng 12% trong năm 2018, từ mức 209 GW năm 2017 lên xấp xỉ 236 GW năm 2018. Mức tăng này chủ yếu do Trung Quốc đã âm thầm nối lại hoạt động thi công của các nhà máy nhiệt điện than với tổng công suất hơn 50 GW trước đó (đã bị treo do chính sách thắt chặt của chính phủ).

Hôm nay, ngày 24.4.2019, hình chụp hồng ngoại từ hệ thống vệ tinh Châu Âu và Mỹ cho thấy toàn cảnh nhiệt độ tăng cao trên toàn cầu. Màu trắng và màu nâu đậm chỉ báo khu vực nào đang và sẽ chạm nền nhiệt từ 40°C trở lên.

Trung Quốc đi ngược xu thế toàn cầu?

Ghi nhận của Global Coal Plant Tracker cho thấy, từ năm 2000 đến năm 2018, Trung Quốc đã sản xuất 864 GW công suất điện than mới, cao gấp 3 lần công suất phát điện than của Mỹ (259 GW).

Bên cạnh đó, với chương trình phi tập trung hóa quyền cấp phép bắt đầu từ cuối năm 2014 đến đầu năm 2016, chính quyền địa phương của quốc gia này đã phê duyệt các công trình điện than với tổng công suất lên tới 245 GW, tăng gấp 3 lần so với giai đoạn trước đó.

Đối mặt với tình trạng dư thừa công suất điện than, tháng 3.2016, Chính phủ nước này bắt đầu hạn chế cấp phép và xây dựng các nhà máy nhiệt điện mới, trừ các dự án ở những khu vực khó khăn và phục vụ nhu cầu sưởi ấm, tiêu thụ điện sinh hoạt.

Năm 2017, chính phủ Trung Quốc đã lên danh mục các nhà máy điện than với tổng công suất 170 GW sẽ bị ngừng hoạt động, chủ yếu thuộc các dự án đang xây dựng hoặc đang ở giai đoạn xin cấp phép. Định nghĩa “ngừng hoạt động” này đồng nghĩa với việc buộc phải chậm lại tiến độ thi công, chấm dứt hoạt động mở rộng cho tới khi xử lý dứt điểm các vấn đề cấp phép và quy định, và phải ngừng toàn bộ hoạt động cho đến sau năm 2020.

Tính đến cuối năm 2018, hình ảnh và phân tích vệ tinh cho thấy hoạt động của các nhà máy nhiệt điện ở Trung Quốc đã giảm gần một nửa (78 GW, tương đương 46%) trong tổng công suất 170 GW. Tuy nhiên, vẫn cần chờ xem bao nhiêu trong số 54% (92 GW) còn lại có thể tiếp tục hoạt động.

Nhưng, có vẻ như chính quyền trung ương Trung Quốc không những sẽ bật đèn xanh cho các dự án đang tạm ngừng, mà còn cho phép xây dựng thêm các dự án mới.

“Một ngoại lệ rõ ràng đi ngược lại xu hướng giảm phát triển các nhà máy nhiệt điện than trên toàn cầu chính là Trung Quốc”, Global Coal Plant Tracker bình luận.

Tại đây, các nhà máy được cấp phép thi công ồ ạt giai đoạn 2014-2016 vẫn đang được xem xét giải quyết. Trong năm 2018, các ảnh chụp vệ tinh cho thấy hoạt động thi công của một số nhà máy nhiệt điện than vẫn đang tiếp diễn tại các khu vực dự án trước đây đã được công bố ngừng hoạt động theo chỉ đạo của Chính phủ nước này.

Báo cáo tháng 3.2019 của Hội đồng Điện lực Trung Quốc đã đề xuất hạn mức công suất điện than của quốc gia này vào năm 2030 là 1.300 GW. Điều này cho thấy dấu hiệu về khả năng thay đổi chính sách nới lỏng hạn mức 1.100 GW trước đó của Trung Quốc. Sự thay đổi này sẽ cho phép bổ sung hàng trăm dự án điện than mới, bao gồm những dự án đang phải tạm dừng do chính sách của Chính phủ trung ương.

Các tổ chức tài chính của Trung Quốc cũng đã nổi lên là nguồn cấp vốn hàng đầu cho các nhà máy nhiệt điện than mới bên ngoài lãnh thổ Trung Quốc.

Hôm nay, ngày 24.4.2019, hình chụp hồng ngoại từ hệ thống vệ tinh Châu Âu và Mỹ cho thấy toàn cảnh nhiệt độ tăng cao trên toàn cầu. Màu trắng và màu nâu đậm chỉ báo khu vực nào đang và sẽ chạm nền nhiệt từ 40°C trở lên.

Phân tích của Global Coal Plant Tracker cho thấy, ở quy mô toàn cầu, tương lai của nhiên liệu than phụ thuộc rất lớn vào Trung Quốc, quốc gia đứng đầu thế giới trong hoạt động đầu tư vào các nhà máy nhiệt điện than và các hoạt động liên quan như khai mỏ, bến cảng. Vốn đầu tư của nước này chiếm 1/4 tổng vốn rót vào các nhà máy nhiệt điện than đang thi công ngoài lãnh thổ Trung Quốc trên thế giới, trong đó chủ yếu là thông qua các doanh nghiệp nhà nước (SOE).

“Tính chung các đề án trong nước, Trung Quốc đứng sau hơn 50% lượng vốn đổ vào các nhà máy nhiệt điện than đang được thi công trên toàn cầu. Nếu chính phủ nước này cho phép các SOE tham gia vào hơn 100 tổ chức tài chính và chuyển dịch hoạt động ra khỏi ngành than, thì công suất của các nhà máy nhiệt điện than mới có thể sẽ được cắt giảm 50%”, Global Coal Plant Tracker bình luận.

Lê Quỳnh

 

bài viết liên quan
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

#dâm ô
*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.