Xây bệ phóng cho thế hệ làm việc tự chủ

“Tôi làm công ty, nhưng đồng thời cũng có dự án riêng”, hay những doanh nhân độc lập (solopreneur) tự khởi nghiệp, quản lý, vận hành doanh nghiệp mà không cần nhân viên, những người chủ thành đạt, muốn tận hưởng cuộc sống thứ hai (second life) là khởi nghiệp làm được công việc mình thích… ngày càng phổ biến. Theo Nguyễn Đình Quý - Giám đốc điều hành và đồng sáng lập WorkFlow, đây là nhóm lao động tri thức quan trọng, đóng góp nhiều chất xám vào thực tiễn nhưng lại thiếu môi trường phù hợp để phát triển. WorkFlow ra đời từ chính khoảng trống đó.

Nhu cầu chưa được gọi tên

Ý tưởng về một nơi hỗ trợ cho các bạn khởi nghiệp, làm việc tự chủ nhen nhóm từ 2016, khi Nguyễn Đình Quý tiếp xúc với cộng đồng khởi nghiệp công nghệ. Sau đại dịch, thị trường lao động biến động mạnh, mô hình này mới phù hợp để triển khai và định hình rõ nét. Một thế hệ khởi nghiệp mới dần lộ diện. Họ có thể là người làm nghề tự do, chuyên gia độc lập, hoặc người sáng lập những mô hình công ty tinh gọn. Điểm chung là khả năng tự chủ cao, nhưng thiếu hệ sinh thái để kết nối và phát triển.

Nguyễn Đình Quý, giám đốc điều hành và đồng sáng lập WorkFlow.

WorkFlow được xây dựng như một không gian mở - nơi con người làm việc trong trạng thái linh hoạt. Người dùng không sử dụng chỗ ngồi cố định, có thể di chuyển, tương tác tự nhiên và đặt chỗ qua ứng dụng theo “thời gian thực”. Mô hình này phá vỡ cấu trúc chia sẻ văn phòng làm việc (co-working) truyền thống, vốn chia tách từng cá nhân trong những “ô làm việc” riêng lẻ.

WorkFlow cũng là sân chơi, diễn ra các hoạt động: thi khởi nghiệp, hội thảo về kinh doanh, pháp lý, thuế; chia sẻ công nghệ AI, blockchain; các buổi “pizza pitching” để người khởi nghiệp luyện thuyết trình; hay những cuộc gặp gỡ xoay quanh văn hóa, triết học, sở thích cá nhân. WorkFlow trở thành nền tảng kết nối, thay vì chỉ là không gian vật lý.

Cần cơ chế cho khởi nghiệp 

Một trong những điểm mạnh ở WorkFlow là thúc đẩy mô hình “khởi nghiệp tinh gọn”.

Theo Nguyễn Đình Quý, các nhà khởi nghiệp tự chủ không cần đội ngũ lớn hay nguồn vốn khổng lồ. Ban đầu, họ chỉ cần một hay vài ba người, ráp vào nhau, tạo ra sản phẩm công nghệ và tự tìm phương cách tiếp cận thị trường toàn cầu. Nhiều anh em giới công nghệ tính cách sống khá khép kín, hiếm khi bộc lộ bản thân, môi trường WorkFlow như một sân chơi để qua đó từng ngày, những nhân tài công nghệ ấy dần lộ diện.

Quý nói: “Nhìn thành viên sử dụng dịch vụ ở WorkFlow khó biết họ là ai, nhiều người khởi nghiệp lĩnh vực công nghệ có trong tay cả trăm triệu đô, họ đến đây vì được là chính mình, không muốn ai biết họ là ai cả”.  

WorkFlow tạo điều kiện để các ý tưởng khởi nghiệp được hiện thực hóa. 

Để hỗ trợ làn sóng khởi nghiệp mới, thay vì đầu tư tiền mặt, WorkFlow tập trung vào: không gian làm việc, kết nối chuyên gia, nền tảng thử nghiệm sản phẩm (testbed) và mạng lưới khách hàng. WorkFlow cũng đóng vai trò “giám tuyển”, ráp nối nhiều khởi nghiệp nhỏ để cùng giải quyết bài toán lớn của doanh nghiệp.

Triết lý “pay-as-you-go” (trả phí khi dùng dịch vụ) và “pay as you grow” (trả theo mức phát triển) giúp các nhà khởi nghiệp dễ dàng tiếp cận dịch vụ, tạo sự gắn bó dài hạn. Quý cho biết: “WorkFlow không đứng ngoài cuộc, mà đồng hành cùng quá trình phát triển của người khởi nghiệp. Khi họ thành công, hệ sinh thái lớn mạnh theo”.

Không gian đa chức năng ở WorkFlow đáp ứng nhu cầu “làm việc du mục” của người trẻ.

WorkFlow còn tận dụng hợp tác với các đối tác công nghệ và tổ chức như Bộ Khoa học và Công nghệ, mời tài trợ từ Amazon, BusinessFinland, ADB, các tập đoàn, startup nội địa... để hỗ trợ các nhà khởi nghiệp. WorkFlow còn là “vườn ươm” có khả năng thử nghiệm, phản hồi, hoàn thiện sản phẩm và đưa ra thị trường. Những hệ thống quản trị, chiếu sáng, solar, khóa từ, ứng dụng mà WorkFlow đang sử dụng đều đến từ những thành viên đã gắn bó với mô hình. 

Vận hành chậm để đi xa

Một hướng đi đáng chú ý là mô hình “WorkFlow Station” - hợp tác với quán cà phê để chuyển đổi một phần không gian thành nơi làm việc. Giải pháp này giúp mở rộng mạng lưới mà không cần đầu tư lớn, đồng thời tận dụng hạ tầng sẵn có từ các không gian quán phù hợp, chia sẻ lợi nhuận với vai trò bạn đồng hành chứ không theo tư duy thâu tóm, cạnh tranh, độc quyền.

Quý khẳng định: “Mục tiêu năm 2026 là mở rộng hơn 50 địa điểm WorkFlow Station”.

 Mô hình FlowPod - cabin làm việc dành cho hai người, dễ lắp đặt, nhân rộng.

Việt Nam, với chi phí hợp lý cùng với con người và văn hóa, được xem là lợi thế để thu hút lực lượng lao động “du mục số” (digital nomad). Mô hình WorkFlow hoàn toàn có thể nhân rộng đến các điểm trong nước, và phát triển rộng xa hơn đến các thành phố du lịch khác như Bangkok, Bali… 

Ở góc độ chính sách, điều các khởi nghiệp cần phát triển hiện chính là cơ chế: cần có những “hộp cát” (sandbox) để thử nghiệm công nghệ, giúp khởi nghiệp có nhanh kết quả. Cơ chế này cho phép các nhà sáng lập “trả giá” ít hơn, có quyền thất bại nhiều hơn, từ đó bản lĩnh, kinh nghiệm được tôi luyện và tỷ lệ thành công tăng lên về lâu dài. Ưu đãi thuế cho công ty khởi nghiệp, cho chuyên gia nước ngoài và sự linh hoạt trong thực thi chính sách từ các cơ quan có thẩm quyền, cũng là yếu tố quan trọng giữ chân nhân tài và thu hút nguồn lực chất lượng cao.

Mô hình WorkFlow đã chạm vào nhu cầu làm việc tự chủ của thế hệ khởi nghiệp mới, là nền tảng để các ý tưởng khởi nghiệp được hiện thực hóa, tận dụng nguồn lực tri thức, tạo đà phát triển đất nước trong kỷ nguyên số. 

Bài và ảnh: Nguyễn Đình