Cơ chế nào tuyển người xây dựng dự Luật Đất đai sửa đổi

 15:25 | Thứ sáu, 23/08/2019  0
Cần xem pháp luật là cơ sở hạ tầng về thể chế và nó thuộc sở hữu của nhân dân. Dự án Luật Đất đai là một công trình lớn về pháp luật, giá thành xây dựng luật có thể không lớn như một dự án đầu tư, nhưng tác động vật chất của nó lại vô cùng lớn đến tài sản quốc gia và nền kinh tế.

Theo Quyết định số 2080/QĐ-BTNMT do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và môi trường Trần Hồng Hà ký ngày 14.8.2019, nhóm chuyên gia được thành lập đồng thời với Ban Soạn thảo, Tổ Biên tập cho việc xây dựng dự Luật Đất đai sửa đổi.

Trao đổi với phóng viên Người Đô Thị, ông Đào Trung Chính, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường), cho biết hoạt động của nhóm chuyên gia theo Quyết định 2080/QĐ-BTNMT không khác với tính chất của các buổi tham vấn ý kiến chuyên gia theo chủ đề sẽ được tổ chức vào thời điểm sau khi xây dựng xong dự Luật Đất đai sửa đổi.

Tuy nhiên, lần này Bộ Tài nguyên và môi trường mong muốn lắng nghe ý kiến của các tầng lớp xã hội ngay trong quá trình soạn thảo dự Luật, làm sao để luật phù hợp thực tiễn cuộc sống hơn nên đã thành lập thêm nhóm chuyên gia.

Còn về nguyên tắc, không có nhóm chuyên gia; khi xây dựng dự thảo luật, chỉ có hai ban là Ban Soạn thảo và Tổ Biên tập (giúp việc cho Ban Soạn thảo). Trong quá trình soạn thảo, có thể lấy ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản lý, các hiệp hội đại diện các doanh nghiệp,… nhưng thông qua các hội thảo chia sẻ kinh nghiệm, tiếp thu ý kiến.

Khu đô thị Thủ Thiêm ở TP.HCM là một trong những điển hình về sai phạm trong thu hồi, bồi thường đất ở TP.HCM. Trong ảnh: Một cử tri quận 2 (bên phải) phản ánh bức xúc với Chủ tịch HĐND TP.HCM Nguyễn Thị Quyết Tâm tại cuộc tiếp xúc cử tri Quận 2 của Tổ đại biểu Quốc hội TP.HCM chiều ngày 9.5.2018. Ảnh: Trung Dũng


Nhận định về việc thành lập nhóm Chuyên gia theo Quyết định trên, trao đổi với phóng viên Người Đô Thị, nhiều luật sư cho biết: thực tiễn thông thường, việc mời chuyên gia xây dựng dự luật theo tùy từng việc, từng chuyên đề, là thỏa thuận dân sự, còn ở đây thấy rằng Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường đã chỉ định bằng một quyết định hành chính. Như vậy, việc mời chuyên gia tham gia trong trường hợp này là một cơ cấu cứng với cả người thường trực phụ trách, như Quyết định 2080/QĐ-BTNMT.

Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật yêu cầu thành viên Ban soạn thảo phải là các chuyên gia, nhà khoa học về lĩnh vực có liên quan. Nhưng trên thực tế hiện nay, hầu hết các Ban soạn thảo chỉ bao gồm thành viên là quan chức các bộ ngành, tức họ là người nắm giữ các chức vụ quản lý nhà nước hơn là các chuyên gia. Đặc biệt, họ thường rất bận công việc quản lý, do đó hiếm có thời gian thực tế cho công việc soạn thảo luật.

Vì thế, các Ban soạn thảo thường chỉ định ra một Tổ biên tập, là chuyên viên các Bộ ngành, hoặc các chuyên gia thực sự để giúp mọi công việc có tính kỹ thuật cho Ban soạn thảo.

Chính sách đất đai có tác động đến toàn dân; trong đó, thực tế cho thấy người dân bị thu hồi đất là đối tượng chịu sự tác động lớn nhất từ Luật Đất đai. Nhưng tiếng nói và quyền lợi của họ trong thực tế vẫn chưa được thực hiện công bằng. 

Qua kinh nghiệm thực tiễn, là một luật sư và nhà nghiên cứu về pháp luật, ông Nguyễn Tiến Lập, Thành viên Văn phòng NHQuang và Cộng sự, Trọng tài viên Trung tâm Trọng tài quốc tế Việt Nam đã nhận định: “Dù người dân luôn luôn được tạo nhiều cơ hội để tham gia góp ý kiến cho một dự thảo luật khi được công bố, nhưng những ý kiến định hình chính sách và hành văn pháp lý ban đầu vẫn luôn luôn đóng vai trò quan trọng nhất, và nó thường ít được thay đổi dù có quá trình góp ý sau đó”.

Điều quan trọng là cần xem pháp luật là cơ sở hạ tầng về thể chế và nó thuộc sở hữu của nhân dân. Dự án Luật Đất đai là một công trình lớn về pháp luật, giá thành xây dựng luật có thể không lớn như một dự án đầu tư, nhưng tác động vật chất của nó lại vô cùng lớn đến tài sản quốc gia và nền kinh tế.

Vậy câu hỏi được đặt ra là: cơ chế tuyển người xây “công trình” có ý nghĩa lớn này như thế nào? Có cơ chế nào để những người có năng lực, tâm huyết đăng ký? Và việc tuyển chọn chuyên gia nên công khai hoá, hay theo cách “chỉ định thầu”?

Đã chuyển đơn rút tên của đại diện Vingroup qua Vụ Pháp chế

Trong diễn tiến liên quan, trao đổi với phóng viên Người Đô Thị chiều ngày 22.8, ông Đào Trung Chính, Phó tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý đất đai (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết: cùng ngày Tổng cục đã nhận được đơn của bà Hồ Ngọc Lâm, Trưởng Ban pháp chế của Tập đoàn Vingroup, đề nghị rút tên khỏi nhóm chuyên gia xây dựng dự Luật Đất đai sửa đổi theo Quyết định số 2080/QĐ-BTNMT.

Theo ông Chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường sẽ có quyết định cuối cùng về việc rút đơn của bà Lâm. Hiện đơn này đã được chuyển sang Vụ Pháp chế (Bộ Tài nguyên và môi trường) xem xét và báo cáo Bộ có phải điều chỉnh Quyết định 2080/QĐ-BTNMT hay không.

Ông Chính cho biết, việc mời bà Lâm là mời với tư cách cá nhân. Tuy nhiên, việc mời này là do bà Lâm hoạt động trong lĩnh vực doanh nghiệp. Trong quá trình xây dựng dự Luật đất đai sửa đổi, ban soạn thảo và tổ biên tập sẽ lấy ý kiến bà Lâm về những vấn đề liên quan đến doanh nghiệp.

“Nhóm chuyên gia mang hoàn toàn tính chất mở và tự nguyện, hoạt động theo tinh thần đóng góp ý kiến nên chúng tôi không chỉ mời đại diện Vingroup. Chúng tôi cũng đã mời nhiều doanh nghiệp, như các doanh nghiệp chuyên về phát triển hạ tầng khu kinh tế, doanh nghiệp sản xuất về nông nghiệp công nghệ cao,… mời đại diện các hiệp hội như Hiệp hội Bất động sản, Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa, Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI),… nhưng đa số không nhận lời.”, ông Chính cho biết thêm.

Trao đổi với phóng viên Người Đô Thị qua email, ông Trần Hồng Hà, Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường cho biết: “Nếu sửa điều gì thì cũng phải tốt hơn trước, được người dân ủng hộ, hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và doanh nghiệp. Việc tổ chức xây dựng luật thực hiện theo quy định của Luật Xây dựng, Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, có Hội đồng, Tổ biên tập và mời chuyên gia tư vấn, là những người có kiến thức, kinh nghiệm để phản biện, và lấy ý kiến rộng rãi của mọi đối tượng chịu tác động theo quy định, đặc biệt là của đại biểu Quốc hội.”

Ngày 14.8.2019, bà Hồ Ngọc Lâm, Trưởng Ban pháp chế của Tập đoàn Vingroup được quyết định tham gia nhóm Chuyên gia xây dựng luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai, theo Quyết định số 2080/QĐ-BTNMT do Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường Trần Hồng Hà ký, thành lập ban soạn thảo, tổ biên tập, nhóm chuyên gia và ban hành Kế hoạch xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Đất đai.

Tập đoàn Vingroup cũng là doanh nghiệp duy nhất có tên trong Quyết định 2080/QĐ-BTNMT.

Ngay sau khi thông tin này được đưa trên Người Đô Thị, trong dư luận đã dấy lên nhiều e ngại việc xây dựng chính sách này có thể sẽ bị tác động, chi phối bởi các nhóm đối tượng hưởng lợi từ chính sách - trong đó chủ yếu là các doanh nghiệp.

Ngay sau đó, Tập đoàn Vingroup đã phản hồi báo giới không có chủ trương tham gia, bà Hồ Ngọc Lâm tự tham gia với tư cách cá nhân và đã gửi đơn rút tên ngày 20.8…  

Về mặt pháp lý, khi Bộ Tài nguyên và Môi trường chưa có Quyết định thay thế, thì Quyết định 2080/QĐ-BTNMT hiện tại vẫn nguyên giá trị.

Lê Quỳnh

 

 

bài viết liên quan
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.