Đứng về phía camera

 08:53 | Thứ năm, 03/06/2021  0
Những đoạn phim cướp của giết người lạnh lùng, những clip tai nạn giao thông tàn khốc, những cuộc thanh toán trên đường phố... được camera an ninh ghi hình, sau đó báo chí đăng lên, trên mạng dẫn lại cho thấy tính chất bạo lực công khai trên thực tế đã vượt xa những cảnh phim hành động. Camera trích xuất chi tiết hình ảnh phạm tội. Và chỉ có vậy...

Chiếc camera đang lầm lì ghi lại hình ảnh đời sống theo những góc khác nhau, ở mọi nơi. Và bạn đặt sự yên tâm vào đó, ở nơi này theo dõi nơi kia qua con mắt luôn mở trừng trừng câm lặng, biết quét 360 độ và độ phân giải ngày càng chi tiết của nó. 

Nó vươn dài đôi mắt, sự theo dõi của bạn và tặng cho bạn một cảm giác yên tâm nhất định. 

Con bạn đang học trường mầm non, trong thời buổi mà lâu lâu lại rộ lên một vụ bảo mẫu bạo hành con trẻ, thì camera là một giải pháp để phụ huynh giám sát bảo mẫu. Bạn sẽ ngồi ở văn phòng và xem cục cưng của mình ăn, ngủ, sinh hoạt tập thể từ các góc trong, góc ngoài. Nhà trường chỉ dành một số góc khuất camera cho các cô bảo mẫu ngồi tám, thay đồ hay toilet chẳng hạn (những chỗ này mà không quá nhạy cảm, xâm phạm cá nhân thì chắc cũng có camera giám sát rồi).

Hình ảnh lớp học trên một trang quảng cáo lắp đặt camera giám sát. Ảnh: TL


Ông bà đang ở quê, con cái đi làm xa. Trên tinh thần là trái gió trở trời có nhau, nhưng sẽ có phát sinh: rủi một người gục xuống vì trái gió trở trời, người còn lại lên tăng xông thì biết kêu ai? Có camera. Qua màn hình điện thoại di động thông minh, ông ngồi coi tivi hay đập ruồi, bà đi quét sân hay nấu cơm, ông bà ngồi tâm sự hay lâu lâu có những hành vi khó hiểu như bẹo má, nhổ tóc sâu cho nhau... tất cả đều được những đứa con ở xa nắm bắt một cách dễ dàng. Món quà kỷ niệm ngày cưới của ông bà, con cháu chọn thật quý giá, là bộ camera lắp đặt mọi ngóc ngách từ trong ra ngoài, chúng nằm trên đầu ông bà và ngó xuống đời sống ông bà, nhân danh sự an toàn của ông bà. Ông bà đi đâu, làm gì cũng không khỏi tai mắt đang thao láo nhìn, ngày cũng như đêm. Những đứa con của ông bà có thể trích xuất bất kỳ đoạn nào, ngày giờ nào để nhắc nhở ông bà ăn uống, điều chỉnh sinh hoạt, bớt cự nự nhau hay đơn giản là nhớ giờ uống thuốc huyết áp...

Ở công ty, camera là công cụ hữu hiệu để bạn có thể quan sát xem nhân viên nào đang làm việc tích cực, nhân viên nào đang tranh thủ giờ làm để lên mạng chém gió. Bạn cũng sẽ nhìn thấy cả những nhóm chống phá và diễn biến hòa bình ngay trong công ty để có sự trù liệu về chính sách nhân sự. Các nhân viên văn phòng một thời đã gào thét về chuyện chủ mắc camera giám sát ở nơi làm việc, nhưng bây giờ thì quen rồi. Sống chung với camera cũng là một cách thích ứng với văn phòng hiện đại. 

Rồi một hôm, chồng bảo vợ mắc camera. Vì nếu có camera có thể mình đã biết được mặt mũi hình dáng tên trộm vừa bẻ khóa vào nhà lấy đi sợi dây chuyền ngày cưới. Chịu khó để nó hiện diện trong nhà một chút, biết đâu khi xảy ra sự cố, mình căn cứ vào đó mà đòi được những gì bị lấy mất. Nghe thì cũng có lý. Nhưng vợ suy nghĩ một hồi rồi máu gàn nổi lên: “Ví dụ đi, camera ghi cảnh tên cướp giết người, đoạn phim trích xuất được rõ ràng là nó cầm dao đâm nạn nhân. Vậy xem lại đoạn phim đó có làm cho nạn nhân sống lại không? Chưa nói là không chắc công an đã chịu tìm cho ra kẻ gây án mạng!”.

Dưới ánh sáng của đôi mắt giám sát camera, bạn đang được truyền hình trực tiếp những chi tiết, góc độ khác nhau của thực tế - trong đó có thực tế tốt đẹp lẫn thực tế đáng sợ, đáng âu lo của đời sống.

Nghe thì cũng có lý, nhưng đến đây thì làm sao nghĩ bàn gì thêm. Camera nó chỉ đứng trên cao, ngó xuống, thay cho con mắt của ta khi ta không có mặt; làm sao có thể ngăn chặn tội phạm hay chặn đứng hành vi ác độc của con người được. Thôi thì cứ mắc nó lên, để yên tâm rằng tầm nhìn của mình được treo ở đó. Thêm nữa, cũng có niềm hy vọng mong manh rằng, sự hiện diện của nó nhắc cho kẻ sắp làm điều phi pháp, có ý định phạm tội phải dừng lại và không “xuống tay” ở tại địa điểm này. Khôn hồn thì đi chỗ khác mà chơi.

Vậy thì về cơ bản, nếu giả sử tên trộm là một đứa cứng đầu và bảo thủ, nhưng vì cái camera mà không hành động, thì khả năng nó sẽ tìm chỗ không có camera để thực hiện phi vụ. Như định luật bảo toàn năng lượng, hành vi trộm sẽ không mất đi mà chuyển từ vị trí có camera theo dõi đến vị trí không có camera theo dõi. Và với một niềm tin tuyệt đối vào công nghệ, chúng ta sẽ dễ dàng ước mong rằng thế giới đầy rủi ro này khắp nơi đều có gắn camera để cái ác, sự phi pháp không lộng hành.

Nhưng đó là một logic dễ dãi. Trên thực tế thì dưới ánh sáng của đôi mắt giám sát camera, bạn đang được truyền hình trực tiếp những chi tiết, góc độ khác nhau của thực tế - trong đó có thực tế tốt đẹp lẫn thực tế đáng sợ, đáng âu lo của đời sống. Và từ trên màn hình, cũng như trong thực tế đó, bạn chỉ chờ nhìn thấy sự bất lực của mình trước cái ác, cái phi pháp đang diễn ra một cách trực tuyến, công khai nhất. Thực tế sẽ đáp ứng sự chờ đợi của bạn một cách dễ dàng và thường xuyên.

Bạn đã từng nghe kể chuyện đôi vợ chồng khi trở về nhà thấy trộm trong nhà, phát hiện tên trộm đang cầm con dao nhọn lục soát của cải để lấy đi, họ đã phải lễ độ né qua một bên, mời trộm đi qua để nó không manh động lấy mạng họ. Họ đã có một vài kinh nghiệm khi trình báo cơ quan chức năng, trong đó kinh nghiệm hay ho nhất là ngồi viết bản tường trình dài dằng dặc theo đúng quy trình (và cũng như phim hành động một thời), xe cảnh sát chỉ hụ còi sau khi người ta đã lăn lê bò toài, sứt đầu mẻ trán và may mắn thì còn sống sót trong cuộc chiến với cái ác.

Bạn có tin vào camera không? Không chắc. Khi mà đã có lúc bạn thấy rằng chính cuộc sống của mình đang bị giám sát bởi chính cái vật dụng mà mình treo lên vì muốn giám sát kẻ khác. Thật vậy, khi dữ liệu và bí mật cá nhân được cài đặt vào đa số những ứng dụng điều khiển và sử dụng camera sản xuất ở một đại công xưởng công nghệ có tiếng là quốc gia quen rình mò và do thám, thì bạn, người thân của bạn có khả năng bị biến thành nạn nhân của sự do thám. Đã có những sự việc rò rỉ hình ảnh riêng tư liên quan đến việc lắp đặt camera trong nhà.

Nhưng bạn sẽ nghĩ mình là người bình thường, không ai do thám mình làm gì. Nỗi lo lắng về an ninh đến từ những bản tin có trích xuất hình ảnh camera an ninh sống động chi tiết khiến bạn mạnh dạn đưa ra quyết định đứng về phe chọn camera! 

Nguyễn Vĩnh Nguyên

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.