Chuyên gia Phan Chánh Dưỡng - Từ công dân gương mẫu đến nạn nhân cưỡng chế sai

Để thực hiện Dự án Chống sạt lở bán đảo Thanh Đa - Đoạn 2 (sông Sài Gòn, khu vực Khách sạn Sài Gòn - Domaine) tại Phường 27 và Phường 28, quận Bình Thạnh, UBND quận Bình Thạnh ban hành Quyết định 10960/QĐ-UBND ngày 28.12.2018, thu hồi 330,3m² đất (chiều dài 11,29m tính từ mép bờ sông Thanh Đa vào hiện trạng đất đang sử dụng) của ông Phan Chánh Dưỡng và bà Phan Kim Liên tại địa chỉ 689 đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 27, quận Bình Thạnh (nay là 117/6 phường Bình Quới, TP.HCM). Vị trí ranh giới đất thu hồi được xác định theo Bản vẽ hiện trạng vị trí số 25/HĐĐĐ-14/58 do Công ty cổ phần Đo đạc - Xây dựng - Thương mại Dịch vụ Đại Việt An (Công ty Đại Việt An) lập ngày 20.6.2016, được Ban Bồi thường và giải phóng mặt bằng quận Bình Thạnh ký ngày 30.1.2017.

Đi kèm Quyết định 10960 là Phương án bồi thường số 450/PABT-UBND-HĐBT, duyệt phương án bồi thường đối với người bị thu hồi đất với tổng giá trị bồi thường là 6.490.647.926 đồng. Chấp hành chủ trương của nhà nước, ông Dưỡng và bà Liên đã bàn giao phần diện tích đất bị thu hồi, sau đó xây dựng lại bức tường kiên cố trên phần diện tích đất của mình nhìn ra bờ sông Thanh Đa. Ngày 18.2.2019, ông Dưỡng đã nhận đủ tổng số tiền bồi thường theo Phương án 450. 

Hơn một năm sau, ngày 17.4.2020, UBND quận Bình Thạnh ban hành Quyết định số 2535/QĐ-UBND, điều chỉnh nội dung Điều 1 Quyết định 10960, thu hồi 490,7m² đất của ông Phan Chánh Dưỡng và bà Phan Kim Liên. Điều 2 của Quyết định này hủy bỏ Quyết định số 12093/QĐ-UBND ngày 12.11.2019 của UBND quận Bình Thạnh, tức là sau khi người bị thu hồi đất đã giao đất và nhận tiền bồi thường. Ông Phan Chánh Dưỡng không biết có Quyết định số 12093/QĐ-UBND. Ông chỉ nhận được Quyết định số 12091/QĐ-UBND do UBND quận Bình Thạnh ban hành cùng ngày.

Ông Phan Chánh Dưỡng trên phần đất đã bàn giao cho chính quyền địa phương để thực hiện Dự án Chống sạt lở bán đảo Thanh Đa - Đoạn 2. Ảnh: Thượng Tùng

Một thửa đất bị thu hồi, ba bản vẽ hiện trạng

Tại Biên bản đối thoại ngày 6.2.2020 giữa ông Phan Chánh Dưỡng và đại diện UBND quận Bình Thạnh, Thanh tra quận Bình Thạnh cho biết trong hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư căn nhà số 689 đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 27 có ba bản vẽ hiện trạng - vị trí do Công ty Đại Việt An lập.

Bản vẽ hiện trạng lần một lập ngày 20.6.2016, thể hiện diện tích trong ranh thu hồi là 330,3m². Ngoài bản vẽ này được sử dụng để chi trả tiền bồi thường, Công ty Đại Việt An còn lập bản vẽ hiện trạng - vị trí lần hai ngày 13.8.2019 thể hiện diện tích trong ranh thu hồi là 425,2m².

Ngày 12.11.2019, UBND quận Bình Thạnh ban hành 12091/QĐ-UBND về duyệt phương án điều chỉnh bổ sung bồi thường, hỗ trợ, tái định cư số 487/PABT - UBND - HĐBT đối với căn nhà 689 đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 27. Theo đó, yêu cầu ông Phan Chánh Dưỡng, bà Ngô Kim Liên tự tháo dỡ cấu trúc và bàn giao diện tích đất trống bổ sung (425,2m – 330,3m²) = 94,9m².

Chưa dừng lại ở đó, ngày 10.12.2019, Công ty Đại Việt An lập bản vẽ hiện trạng - vị trí lần ba, thể hiện diện tích trong ranh thu hồi là 486,7m².

Tại Công văn số 01/ĐVA-20 ngày 17.1.2020, Công ty Đại Việt An đã nhận trách nhiệm về việc lập sai hai bản vẽ hiện trạng lần một và lần hai do khảo sát hiện trạng thiếu sót dẫn đến xác định ranh chưa đúng. Công ty Đại Việt An nhận trách nhiệm với tư cách nhà thầu. Còn trách nhiệm của cơ quan tham mưu là Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận Bình Thạnh, Phòng Tài nguyên - Môi trường quận Bình Thạnh thì sao?

Thanh tra quận Bình Thạnh nêu ý kiến: “…Ban bồi thường giải phóng mặt bằng quận thiếu kiểm tra hồ sơ, tài liệu, xác minh thực tế và công tác thẩm định hồ sơ của Phòng Tài nguyên và Môi trường chưa chặt chẽ, dẫn đến việc lập hồ sơ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với căn nhà 689 đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, phường 27 cho ông Phan Chánh Dưỡng là không đúng; ông Dưỡng đã chấp hành bàn giao mặt bằng sớm và xây dựng lại tường rào theo ranh ban đầu; sau đó Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận phải điều chỉnh lại diện tích thu hồi đất từ 330,3m² lên 425,2m², nhưng tiếp tục sai sót vì diện tích thực tế phải thu hồi là 486,7m²…”. Đây vẫn chưa phải là con số cuối cùng.

Ông Phan Chánh Dương thắc mắc tại sao nhiều người sử dụng đất khác chỉ bị thu hồi từ mép sông trở vào có 7m, đến khu đất của ông thì lại phải thụt vào sâu hơn? Ảnh: Thượng Tùng

Bản vẽ thứ tư

Như đã nêu trên, theo Quyết định số 2535/QĐ-UBND ngày 17.4.2020 của UBND quận Bình Thạnh, vợ chồng ông Phan Chánh Dưỡng bị thu hồi 490,7m². Phần diện tích thu hồi này được thể hiện trên Bản đồ vị trí - hiện trạng do Trung tâm Đo đạc Bản đồ, Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, hoàn thành đầu tháng 3.2020.

Khác với ba bản vẽ hiện trạng do Công ty Đại Việt An lập lần đầu, về mặt hình thức, bản đồ này không có chữ ký của đại diện có thẩm quyền của Ban Bồi thường giải phóng mặt bằng quận Bình Thạnh cũng như chữ ký của chủ sử dụng đất hướng dẫn ranh, mà chỉ có chữ ký của các bộ phận liên quan thuộc đơn vị thực hiện gồm tổ trưởng đo vẽ, kiểm tra kỹ thuật và giám đốc trung tâm.

Ngày 20.4.2020, UBND quận Bình Thạnh ban hành Quyết định 2539/QĐ- UBND duyệt phương án điều chỉnh bổ sung, bồi thường, tái định cư số 52/PABT-UBND-HĐBT trình cùng ngày, yêu cầu vợ chồng ông Phan Chánh Dưỡng tự tháo dỡ cấu trúc và bàn giao diện tích đất trống bổ sung (490,7m² - 330,3m²) = 160,4m² tại nhà đất đang quản lý, sử dụng. Giá trị bồi thường bằng tiền theo phương án số 52 cũng đã được chính quyền địa phương tính toán lại, tăng 218.844.533 đồng so với phương án bồi thường số 450 (xem thêm bên dưới). Không đồng tình với phương án bồi thường này, ông Dưỡng bày tỏ mong muốn duy trì hiện trạng khu đất như hiện nay.  

Việc bị thu hồi thêm 160,4m² đất sẽ khiến sân tennis, hiện nằm trong ranh đất của ông Dưỡng sẽ phải dừng hoạt động kinh doanh dịch vụ cho thuê, mất đi một nguồn thu nhập hằng tháng. Tường rào xây dựng sau khi bàn giao 330m² cũng bị tháo dỡ, chưa kể khoản chi phí xây dựng tường rào mới. “Nền đất khu vực này rất yếu nên chi phí gia cố phần móng rất tốn kém”, ông Dưỡng nói.

Theo khảo sát của ông Dưỡng, cùng nằm trong Đoạn 2 (thuộc phường 27, quận Bình Thạnh trước đây) của Dự án nhưng nhiều người sử dụng đất khác chỉ bị thu hồi từ mép sông trở vào có 7m. “Tại sao đến khu đất của tôi thì lại phải thụt vào sâu hơn?”, ông Dưỡng thắc mắc. 

Người Đô Thị sẽ tiếp tục phản ánh về diễn tiến vụ việc...

Thượng Tùng