Liên minh Cứu sông Mekong kêu gọi hủy dự án đập Luang Prabang

 23:14 | Thứ ba, 08/10/2019  0
"Chúng tôi kêu gọi hủy bỏ đập Luang Prabang và các đập dòng chính được lên kế hoạch khác. Thay vì bắt tay vào một quy trình tham vấn trước còn thiếu sót...", Liên minh cứu sông Mekong kêu gọi.

Thông cáo của Liên minh Cứu sông Mekong công bố hôm nay (8.10) cũng là ngày bắt đầu quá trình tham vấn trước đối với dự án đập Luang Prabang.

Sông Mekong đoạn chảy qua Luang Prabang. Ảnh: PanNature

Tổ chức này lo ngại vì khởi xướng tham vấn trước cho đập Luang Prabang bỏ qua các bằng chứng khoa học về các tác động tiêu cực và không thể đảo ngược mà các đập chính sẽ gây ra với toàn lưu vực vốn từng được Ủy hội sông Mekong (MRC) và các tổ chức khác chỉ ra. Do vậy, nếu được xây dựng, đập Luang Prabang, kết hợp với các đập Pak Beng, Xayaburi và Pak Lay, sẽ hoàn thành việc chuyển đổi sông Mekong ở toàn bộ vùng Bắc Lào thành một chuỗi hồ nước theo bậc, dẫn đến thiệt hại lớn và không thể đảo ngược đối với sức khỏe và năng suất của dòng sông.

Điều này có nghĩa là nhiều lợi ích kinh tế và xã hội mà dòng sông mang lại sẽ bị mất đai và dòng sông sẽ trở thành kênh nước để phát điện, chủ yếu mang lại lợi ích cho các công ty thủy điện.

Trong khi đó, Mekong đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng. Biến đổi khí hậu và các con đập lớn trên dòng chính và các dòng nhánh đang khiến dòng chảy và mực nước sông trở nên khó lường hơn. Từ mức thấp kỷ lục trong tháng 6 và tháng 7 đến lũ lụt lớn ở nhiều vùng trong lưu vực vào tháng 8 và tháng 9, các đập thủy điện đã làm trầm trọng thêm tác động đến sông và người dân. Các đập lớn, đặc biệt là các đập được lên kế hoạch cho dòng chính là một nguyên nhân quan trọng chứ không phải câu trả lời cho cuộc khủng hoảng sông Mekong.

Đã vậy, thay vì thực hiện các bước khẩn cấp để giải quyết tình trạng suy giảm nhanh chóng về sức khỏe và năng suất của hệ thống sông, ngày 31.7.2019, chính phủ Lào chính thức thông báo cho MRC về ý định xây dựng một dự án đập lớn khác trên dòng chính. Đập Luang Prabang là đập thứ 5 được trình lên để tham vấn trước theo Quy trình Thông báo trước, Tham vấn và Thỏa thuận (PNPCA).

Công trường xây dựng đập Xayaburi. Ảnh minh hoạ. Ảnh: PanNature

"Chúng tôi kêu gọi hủy bỏ đập Luang Prabang và các đập dòng chính được lên kế hoạch khác. Thay vì bắt tay vào một quy trình tham vấn trước còn thiếu sót, chúng tôi thúc giục các chính phủ hạ nguồn Mekong và MRC giải quyết những mối quan ngại còn tồn tại về tác động của các đập dòng chính và thực hiện đánh giá toàn diện các lựa chọn để nghiên cứu giải pháp thay thế.", thông cáo của Liên minh Cứu sông Mekong, nêu.

Tổ chức Liên minh Cứu sông Mekong cũng khuyến nghị Chính phủ Việt Nam phải xem xét lại việc tham gia vào dự án này, bởi đập Luang Prabang (nếu được xây dựng) sẽ làm trầm trọng thêm các tác động trên sông Mekong và đồng bằng sông Cửu Long. Nghiên cứu hội đồng của MRC từng đánh giá các kế hoạch phát triển hiện tại và tiềm năng, cho thấy rõ rằng một loạt các con đập được lên kế hoạch trên sông Mekong và các dòng nhánh là mối đe dọa nghiêm trọng đối với sức khỏe sinh thái, sức sống kinh tế và an ninh lương thực của khu vực. Đối với các đập dòng chính, nghiên cứu phát hiện rằng các tác động liên quan đến tính kết nối “là rất lớn và sâu rộng, che mờ những dự án phát triển tài nguyên nước khác đã được lên kế hoạch ở Hạ nguồn sông Mekong”.

Một trong những khuyến nghị quan trọng của Nghiên cứu Hội đồng của MRC là các chính phủ thành viên xem xét nghiêm túc các giải pháp năng lượng tái tạo thay thế cho đập lớn. Tuy nhiên, không có dấu hiệu nào cho thấy những khuyến nghị này đang được các chính phủ hạ nguồn Mekong lựa chọn hoặc sử dụng để thông báo cho việc ra quyết định đối với các đập dòng chính. 

Các đập dòng chính là không cần thiết cho mục đích đáp ứng nhu cầu năng lượng của khu vực. Báo cáo tóm tắt năm 2018 của MRC lưu ý rằng vào năm 2040, Lào có kế hoạch xuất khẩu 11.739 MW điện sang Thái Lan, trong khi các kế hoạch của Thái Lan cho biết họ sẽ chỉ nhập 4.274 MW. Mức chênh lệch gần 7.500 MW này lớn hơn công suất lắp đặt của cả bảy đập dòng chính được lên kế hoạch hoặc đang được xây dựng ở Lào.

T.Văn

bài viết liên quan
Loading...
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.