Stress do giãn cách, làm thế nào để vượt qua?

 13:18 | Thứ sáu, 17/09/2021  0
Những tác động của đại dịch không chỉ ảnh hưởng đến công ăn việc làm, thu nhập… mà còn ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe tâm thần của người dân.

Muôn kiểu áp lực trong đại dịch

Từ ba tháng nay, gia đình chị Thảo (thành phố Thủ Đức, TP.HCM) phải thắt chặt chi tiêu về mức tối thiểu nhất do nguồn thu nhập bị sụt giảm tới 70%. Trước đây, gia đình chị có bốn nguồn thu nhập, nhưng dịch Covid diễn biến phức tạp, ba người làm trong các nhà máy, xí nghiệp, KCN đều đã tạm nghỉ việc để đảm bảo an toàn. Ngoài những nỗi lo về kinh tế, chị Thảo còn lo lắng về tình hình dịch bệnh, nguy cơ những người thân trong gia đình, đặc biệt là người già và trẻ nhỏ có thể nhiễm bệnh khi tham gia các buổi test và mọi người cảm thấy bức bối khi phải ở trong nhà quá lâu.

Diễn biến dịch bệnh phức tạp của làn sóng dịch thứ 4 khiến nhiều tỉnh, thành phố thực hiện giãn cách xã hội với thời gian kéo dài đến cả ba tháng. Điều này, theo Bác sĩ La Đức Cương, Nguyên Giám đốc Bệnh viện Tâm thần Trung ương, chắc chắn khiến nhiều người dân bị ảnh hưởng đến sức khỏe tâm thần. Người dân bị hạn chế ra ngoài, không được giao tiếp, giao lưu và thường xuyên tiếp nhận những thông tin về tình hình dịch bệnh, số người tử vong, sự quá tải ở các bệnh viện…. dễ dẫn đến rối loạn stress sau sang chấn, rối loạn trầm cảm ở mức nhẹ (cảm giác lo lắng, buồn phiền, ăn uống kém ngon..), rối loạn trầm cảm ở mức nặng (mất dần sự quan tâm thích thú, bi quan), rối loạn lo âu (như khó thở, bó ngực, đánh trống ngực, táo bón…) dễ rơi vào trạng thái buồn chán…

Những áp lực về dịch bệnh, thu nhập bị sụt giảm, không được tham gia các hoạt động xã hội… khiến nhiều người rơi vào trầm cảm. Ảnh minh họa

Bác sĩ tâm lý Ngô Thị Thanh Huệ, Phó Viện trưởng Viện Tâm lý Việt Pháp, cho biết giải pháp giãn cách xã hội là giải pháp cần thiết để kiểm soát dịch bệnh tại Việt Nam song việc kéo dài đã tác động nhất định đến xáo trộn cuộc sống, gây căng thẳng tinh thần của người dân, thể hiện ở sự lo lắng, bất an, sợ sệt, buồn rầu, ấm ức, mất ngủ, có những người không tập trung chú ý làm việc được. Thông qua đường dây nóng tư vấn của Viện tâm lý Việt Pháp, nhiều người có cảm giác tội lỗi, sợ lây lan dịch bệnh cho những người xung quanh…

Được biết, đa phần những người dân gọi điện đến đường dây nóng của Chương trình Hỗ trợ Tâm lý- Xã hội khẩn cấp trong tháng 8 là những người cảm thấy hoang mang khi nghe tin người thân, hàng xóm bị nhiễm covid, hoặc lo lắng khi người thân mắc covid bị chuyển vào các bệnh viện dã chiến, bệnh viện hồi sức tích cực để điều trị, hay những trường hợp có người thân trong gia đình tử vong vì covid.

Tại nhiều quốc gia trên thế giới đã có những nghiên cứu về tác động của dịch bệnh đến sức khỏe tâm thần của con người, thậm chí còn có dự báo về nguy cơ đại dịch thứ hai - đại dịch về sức khỏe tâm thần khi dịch bệnh qua đi. Các nghiên cứu ở các nước Bỉ, Pháp, Mỹ đã chỉ ra 30-80% người trong độ tuổi từ 15-24 có thể bị trầm cảm sau dịch bệnh. Theo một nghiên cứu của đại học Columbia (Mỹ), tỷ lệ người bị trầm cảm do đại dịch là 24% và 21% có những rối loạn liên quan đến lo âu.

Tổng đài hỗ trợ sức khỏe tâm lý miễn phí cho người dân

Nhận thấy được những tác động của dịch bệnh tới sức khỏe tâm thần của người dân trong và sau đại dịch, Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam đã quyết định thành lập chương trình Hỗ trợ Tâm lý - Xã hội khẩn cấp (PSFA) với sự tham gia ban đầu của 30 bác sỹ kinh nghiệm lâu năm trong lĩnh vực tâm lý, tâm thần.

Chương trình sau đó đã mở rộng, tuyển thêm tình nguyện viên là các bác sỹ tâm thần, các chuyên gia tâm lý và cả các bạn sinh viên. Trong quá trình hoạt động, chuyên gia thực hiện chuỗi tập huấn cơ bản và tập huấn sâu. Đến nay, chương trình đã có sự tham gia của khoảng 250 tình nguyện viên. Ngày 1.9 vừa qua, Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam đã chính thức công bố tổng đài Hỗ trợ Tâm lý - Xã hội khẩn cấp tổng đài 1900636446 để hỗ trợ miễn phí người dân trên cả nước cần tư vấn tâm lý.

Hiện nay, chương trình đang tư vấn qua hệ thống tổng đài là chủ yếu. Ngoài ra, người dân có thể tìm thông tin về chương trình qua website và fanpage của Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam, fanpage Hỗ trợ Tâm lý – Xã hội khẩn cấp và tương tác qua app GIÚP TÔI…

Chương trình chia làm hai nhóm hỗ trợ, bao gồm Nhóm Hỗ trợ tâm lý liên quan đến mùa dịch, hỗ trợ bằng cách trấn an người gọi và hỗ trợ, giới thiệu thông tin, kiến thức liên quan đến dịch bệnh để giúp họ giảm lo lắng, hoang mang… vì giãn cách xã hội.

Tổng đài hỗ trợ Tâm lý- Xã hội khẩn cấp với sự tham gia của trên 250 chuyên gia, nhà tâm lý hỗ trợ tâm lý miễn phí cho người dân.

Thứ hai, nhóm Tham vấn - can thiệp tâm lý sẽ hỗ trợ những trường hợp bị khủng hoảng tâm lý nặng nề hơn (sợ hãi cao độ, khủng hoảng tự sát…). Các nhà tham vấn lâu năm sẽ tham vấn, can thiệp tâm lý khẩn cấp cho một buổi và/hoặc hẹn thêm vài buổi để tiếp tục hỗ trợ và theo dõi. Trong vài tình huống cần tham vấn- can thiệp tâm lý chuyên sâu thì họ sẽ được hướng dẫn liên hệ số điện thoại của văn phòng Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam để được kết nối và chuyển gửi đến các dịch vụ chăm sóc lâu dài hơn.

Điểm đặc biệt của chương trình không chỉ hỗ trợ về tâm lý, sức khỏe tâm thần mà còn hỗ trợ về an sinh xã hội, y tế, thực phẩm... Thông qua việc liên kết với các địa phương, các tổ chức, đoàn thể… tổng đài có thể kết nối với các tình nguyện viên ở các địa phương để hỗ trợ người thân nhu yếu phẩm, thuốc men…

Những yếu tố giúp vượt qua căng thẳng

Thạc sỹ, bác sỹ chuyên khoa I Giang Ngọc Thụy Vy, Trưởng khoa Tâm lý y học, Bệnh viện Tâm thần TP.HCM, Phó trưởng Đại diện Hội Tâm lý trị liệu Việt Nam khu vực miền Nam, phân tích trong giai đoạn giãn cách do dịch bệnh, người dân cảm thấy buồn chán, lo lắng là điều tất yếu. Để có thể vượt qua những căng thẳng, mệt mỏi, việc quan trọng hàng đầu là bản thân mỗi cần thừa nhận những cảm xúc này của mình, chấp nhận vấn đề dịch bệnh (tuy ngoài tầm kiểm soát), không chối bỏ mà bình tĩnh đón nhận, từ đó, lựa chọn những những giải pháp khoa học, thiết thực, những hoạt động ứng phó lành mạnh để hỗ trợ và cải thiện sức khỏe trên ba yếu tố : Thân- Tâm- Trí.

Mỗi người cần tăng cường các hoạt động vận động, tập thể dục hàng ngày, ăn uống điều độ, đầy đủ dinh dưỡng (Thân). Bên cạnh đó, để cải thiện sức khỏe tâm thần (Tâm), người dân cần tìm đến những thông tin tích cực, vui vẻ, lạc quan. Các chị em có thể tham gia các hội nhóm về trồng cây, thêu thùa, làm bánh… Tăng cường gọi điện chia sẻ với bạn bè; dành nhiều thời gian quan tâm, chia sẻ, chăm sóc các thành viên trong gia đình, bố mẹ trò truyện với con…Cùng với đó, hạn chế xem những thông tin tiêu cực, những thông tin liên quan đến dịch bệnh,…

Bên cạnh đó, mỗi cá nhân có thể tham gia thêm các hoạt động học tập. Người trưởng thành, người già có thể học những kỹ năng mới như học ngoại ngữ, học nhảy, học đàn, học nấu ăn, yoga, thiền online… trẻ em có thể duy trì học tiếng Việt hoặc các lớp kỹ năng khác…

Nguyễn Lê

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.