Vượt thoát cơn đau mang tên trầm cảm

 11:43 | Thứ tư, 08/01/2020  0
“Giữa vô vàn nỗi đau của chúng ta trong cuộc sống, có một cơn đau trầm lặng nhưng liên lỉ, ảnh hưởng sâu đậm đến tất cả những ai chạm đến nó. Không chỉ kẻ mang nỗi đau này mới là người vác thánh giá mà cả bố mẹ, anh em, bà con, và bạn bè cũng cùng sẻ chia trên đường khổ nạn. Nỗi đau đó, Nguyễn Thị Phương Hoa, một chuyên gia tâm lý và là một người mẹ, đã chia sẻ cùng bạn đọc trong tác phẩm Có một cơn đau mang tên trầm cảm” - TS. Lê Nguyên Phương (giảng viên chương trình cao học bộ môn Tâm lý học đường tại Đại học Chapman (Mỹ), nhận định.

Trò chuyện với truyền thông, PGS-TS. Nguyễn Thị Phương Hoa cho biết, thông qua sách Có một cơn đau mang tên trầm cảm, chị công khai câu chuyện đối mặt với bệnh trầm cảm của con trai mình cách đây 6 năm. Chính cậu con trai ấy đã thuyết phục mẹ viết sách để giúp đỡ các bệnh nhân khác.

“Khoa học chưa thể giải thích cặn kẽ được nguồn gốc, chưa nghiên cứu thật đầy đủ về thuốc cùng phác đồ chữa bệnh. Do đó, càng cần có nhận thức đúng đắn của xã hội về căn bệnh này để tránh hai thái cực: hoặc phủ nhận bệnh, hoặc ngược lại, quá sợ hãi căn bệnh trầm kha này”, PGS. Phương Hoa nói.

PGS-TS. Nguyễn Thị Phương Hoa và TS. Lê Nguyên Phương tại buổi giao lưu ra mắt cuốn sách Có một cơn đau mang tên trầm cảm ngày 8.12 ở TP.HCM. Ảnh: CTV

Được cấu trúc làm ba phần: Khi mây đen kéo tới, Bình an đi qua cơn đau và Sau mây đen là nắng ấm - 65 câu chuyện ngắn xuyên suốt Có một cơn đau mang tên trầm cảm là những trải nghiệm đầy cảm xúc của một người mẹ có con trai bị trầm cảm, với một thông điệp trở đi trở lại: “Người trầm cảm rất cần chúng ta. Họ thực sự rất sợ phải đương đầu với trầm cảm một mình”. Những bài học rút ra từ trải nghiệm cá nhân của tác giả, được củng cố bởi những kiến thức và thông tin khoa học, đúc kết thành các ghi chú nhỏ, giúp người đọc có được những lưu ý, giải pháp khi đối mặt với những ngày khó khăn của người thân, và thậm chí là chính mình. 

Không lựa chọn cách viết khoa học, lý luận của một nhà tâm lý học, cách ghi chép trung thực, giản dị như một người mẹ viết nhật ký của PGS. Phương Hoa đã thành công khi giúp cuốn sách có thể đến với người đọc một cách nhẹ nhàng hơn. Từ đó, khiến người đọc “vỡ” ra nhiều điều về căn bệnh này. Không quá xa xôi, khó hiểu, bệnh trầm cảm qua mô tả của người mẹ rất dễ hiểu. Đó là:

Cuộc sống thường ngày của người trầm cảm và người thân của họ. Có một cơn đau mang tên trầm cảm mô tả chi tiết những cảm xúc, hình ảnh cũng như sự giày vò về tinh thần, thể xác mà người trầm cảm đang chịu đựng và biểu hiện mỗi ngày trong từng vấn đề cụ thể, từ: Nỗi sợ rớt môn; Nên hay không nên tham gia CLB Tranh biện; Nên hay không nên nuôi một chú mèo; cho đến: Có nên ngưng điều trị bằng thuốc, hay những cơn la hét khi cơn trầm cảm lên đến đỉnh điểm... Từ đó, cho độc giả cái nhìn chân thực về chân dung một người bệnh trầm cảm, giúp cho việc nhận biết người trầm cảm thông qua những lời nói, hình ảnh, cách hành xử trở nên dễ dàng và thực tế hơn.

Nhân vật người con trai trong cuốn sách giúp người đọc vén màn bức tranh cuộc sống của người mắc trầm cảm: đó là những người có cuộc sống thường xuyên bị đảo lộn ở các thái cực khác nhau. Mới buổi sáng, bạn vẫn đang tràn trề sự tự hào vì lọt vào cuộc thi lập trình quốc tế, thì tối đến những nỗi lo âu vô căn cứ ập về “Nhỡ một bạn trong đội bỏ thi thì sao?!”; là mươi phút trước đang rất hào hứng muốn trở về nhà ăn cơm tối cùng bố mẹ, thì mươi phút sau bỗng thấy bản thân là một kẻ vô tích sự, thất bại, nằm co quắp trên chiếc giường phòng trọ vừa bế tắc khóc lóc, vừa nguyền rủa sự yếu đuối của chính mình, cứ thế người ta rơi vào vòng xoáy của những cảm xúc nặng nề.

Là những người bình thường, chúng ta khó mà cảm nhận được những đảo lộn cảm xúc thường xuyên ấy, để hiểu rằng việc chiến thắng nó là một hành trình cần rất nhiều ý chí và cả tình yêu thương, sự tin tưởng. Như hành trình 6 năm cùng con vượt qua biết bao nhiêu ngày “giông bão” thì cái Tết đầu tiên trong an bình cũng đã đến với người mẹ, với cái ôm thật chặt và “Mẹ ơi, con cảm ơn mẹ!” từ cậu con trai cô tưởng chừng đã đánh mất trước kia.

Có một phương thuốc khác trong hành trình chữa căn bệnh này! Không ai biết người trầm cảm thật sự nghĩ gì, có bao nhiêu mối lo âu bủa vây họ hằng ngày, bao nhiêu “dấu hiệu cầu cứu” được bày ra, bao nhiêu lần họ có ý định “từ bỏ” cuộc sống này. Không dễ để biết một người nào đó hay chính chúng ta đang mắc trầm cảm. Và kể cả sau khi nhận biết, chúng ta cũng gặp nhiều lúng túng, trở ngại khi muốn giúp một ai đó, hay thậm chí là chính mình vượt qua “cơn giông bão” cảm xúc. Những câu chuyện trong Có một cơn đau mang tên trầm cảm có thể đúng với những người đang mắc trầm cảm hoặc người thân của họ chỗ này, cũng có thể không đúng chỗ kia. Nhưng, hơn hết, cuốn sách đã cung cấp những góc nhìn khác về một người trầm cảm, về những khó khăn mà họ hay chính người thân của họ đã trải qua. Đồng thời, cuốn sách giúp chúng ta nhận ra được một mắt xích khác trong hành trình điều trị căn bệnh này, đó là tình yêu thương và sự kiên nhẫn.

Bất cứ căn bệnh nào cũng cần tìm ra căn nguyên thì quá trình chữa lành mới có thể diễn ra suôn sẻ. Nếu bạn hay con bạn không may mắc bệnh - những căn bệnh sinh lý, chúng ta có kháng sinh, có thuốc được kê toa đầy đủ, có phác đồ điều trị rõ ràng từ bác sĩ và một điều (chắc chắn) chúng ta biết căn bệnh đó là gì và kiểm soát được phần nào diễn tiến của nó. Còn với trầm cảm, khoảng cách từ lúc phát hiện bệnh, đến lúc chấp nhận và vượt qua nó là cả một hành trình rất dài và gian nan bởi ngoài những toa thuốc hỗ trợ được kê đơn bởi bác sĩ, những buổi tham vấn trị liệu tâm lý, người trầm cảm rất cần sự giúp đỡ của người thân để vượt qua căn bệnh này. 

“Khi con ốm, chúng ta chăm sóc chúng với tất cả sự yêu thương và sự tội nghiệp dành cho chúng. Tuy nhiên, nếu con chúng ta mắc tâm bệnh, hãy chăm sóc chúng bằng hai lần yêu thương và không cần tội nghiệp”, PGS. Phương Hoa nhắn nhủ. 

Có một cơn đau mang tên trầm cảm của tác giả PGS-TS. Nguyễn Thị Phương Hoa vừa được Anbook và NXB Văn Hóa - Văn Nghệ phát hành rộng rãi từ đầu tháng 12.2019. 

PGS-TS. Nguyễn Thị Phương Hoa là tiến sĩ tâm lý học xã hội tại Đại học Tổng hợp Moscow (Nga). Chị có một khoảng thời gian khá dài là thực tập sinh tâm lý học lâm sàng tại Trường Tâm lý học Thực hành Paris, thuộc Đại học Catholic, Paris - Pháp. Sau đó, có 3 năm hợp tác hướng dẫn thực tập sinh người Pháp tại Việt Nam. Chị được phong học hàm phó giáo sư vào năm 2010 và từng là nghiên cứu viên, giám đốc Trung tâm Ứng dụng và Thực nghiệm tâm lý học, Viện Tâm lý học Việt Nam từ năm 1995 - 2001. 

PGS. Phương Hoa hiện đang là cố vấn của diễn đàn Beautiful Mind Việt Nam, tổ chức phi lợi nhuận nhằm mục đích cung cấp kiến thức về: tâm lý học lâm sàng (clinical psychology); sức khỏe tâm lý (mental health); các rối loạn về tâm thần (mental disorders) cũng như các phương pháp điều trị cho người Việt Nam. Đồng thời, tổ chức này cũng hỗ trợ rất nhiều cho các bạn trẻ gặp khó khăn về tâm lý, đặc biệt là trầm cảm. Trong hơn một năm qua, chị cũng thực hiện các buổi chia sẻ, tư vấn, tham vấn cho nhiều người thân của người đang bị trầm cảm và cả những người đang bị bệnh trầm cảm.

Linh Linh

bài viết liên quan
để lại bình luận của bạn
có thể bạn quan tâm
bài viết cùng chuyên mục
Xem nhiều nhất

Đọc tin nhanh

*Chỉ được phép sử dụng thông tin từ website này khi có chấp thuận bằng văn bản của Người Đô Thị.